Orta Doğu’da büyük hesaplaşma: ABD’nin İran kuşatması ve operasyonun perde arkası

İran’ın çevresi modern askeri tarihin en karmaşık ve en büyük ölçekli yığınaklarından birine sahne oluyor. ABD‘nin son iki haftadır sistemli bir şekilde yürüttüğü lojistik kuşatma, 11 Ocak itibarıyla operasyonel bir safhaya geçti. Almanya’daki limanlardan yola çıkan dev tankerlerden Erbil’e konuşlanan Delta Force birimlerine, Rusya’nın mühimmat köprüsünden Suriye’deki yerel unsurların kara hazırlığına kadar tüm veriler, bölgenin topyekun bir savaşa gebe olduğunu gösteriyor.

Küresel lojistik köprü: Almanya ve İngiltere hattı

Operasyonun sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla kurulan devasa ikmal hattı, Washington’un “uzun süreli bir müdahale” planladığının en somut kanıtı.

• Almanya çıkışlı deniz devleri: Almanya’nın Nordenham ve Bremerhaven limanlarından ayrılan ABD Askeri Deniz Nakliyat Komutanlığı (MSC) gemileri Süveyş Kanalı eşiğine ulaştı. Özellikle USNS Supply (T-AOE 6) ve USNS Laramie (T-AO 203) gemilerinin, yaklaşık 180 bin varil jet yakıtı ve binlerce ton mühimmat kapasitesiyle bölgedeki 5. Filo’nun ömrünü uzatması bekleniyor. Gemiler, Doğu Akdeniz’de transponderlarını kapatarak “sessiz seyir” protokolüne geçti.
• İngiltere’de ‘Savaş mesaisi’: RAF Mildenhall ve Lakenheath üslerinde son bir haftadır rutin personel taşımacılığı (Space A) tamamen durduruldu. Üslerden kalkan KC-135 tanker uçakları, Irak ve Ürdün üzerinde 24 saat esasına dayalı yakıt ikmal rotaları oluşturdu.
• Stratejik hava gücü: Hint Okyanusu’ndaki Diego Garcia üssüne en az 6 adet B-2 Spirit hayalet bombardıman uçağı konuşlandırıldı. İngiltere’deki RAF Fairford üssünde ise seyir füzeleriyle donatılmış B-52H uçakları motor çalıştırmaya hazır bekliyor.

Kara ve özel operasyonlar: Erbil-Suriye denklemi

Hava harekatının ötesinde, sahadaki hareketlilik operasyonun kara ve sızma boyutunu da netleştiriyor.

• Erbil operasyonun kalbi: ABD, Irak’taki ağırlık merkezini tamamen kuzeye kaydırdı. Seçkin özel operasyon birimi Delta Force ve 101. Hava İndirme Tümeni unsurlarının Erbil’deki Harir Hava Üssü’ne ulaştığı teyit edildi. Bu birliklerin, İran içindeki nükleer tesisler ve balistik füze rampalarına yönelik “nokta operasyonlar” (Direct Action) yürüteceği değerlendiriliyor.
• Suriye’de ‘Vekalet’ hazırlığı: Suriye’nin kuzeydoğusundaki PKK türevi YPG (SDG) unsurların, Deir ez-Zor ve Haseke bölgelerinde mevzi aldığı gözlemleniyor. ABD’nin hava saldırısı başladığında, bu unsurların karadan İran’ın lojistik ikmal hatlarını keserek bir “tampon güç” olarak devreye girmesi planlanıyor.

Rusya’nın müdahalesi: Altın karşılığı mühimmat

ABD kuşatmasına karşılık Rusya, İran’ı ayakta tutmak için devasa bir hava köprüsü kurdu.

• Mühimmat sevkiyatı: Son 72 saatte Rusya’dan (Mineralnye Vody) Tahran’a en az 5 adet İlyuşin İl-76 tipi ağır nakliye uçağı indi. Bu uçakların İran’a gelişmiş İskender füze sistemleri, elektronik harp donanımları ve GPS karıştırıcılar taşıdığı bildiriliyor.
• Ekonomik takas: İstihbarat raporları, Rusya’nın bu askeri desteği karşılığında İran’dan büyük miktarlarda külçe altın aldığını iddia ediyor. Bu “savaş ekonomisi” hamlesi, her iki ülkenin de küresel yaptırımları delme çabası olarak görülüyor.

İran’ın savunma alarmı ve ‘Meşru hedef’ uyarısı

Tahran yönetimi, kuşatmayı kırmak için hem içeride hem dışarıda sert bir tutum sergiliyor.

• Hava savunma kalkanı: Batı sınırı boyunca Rus yapımı S-300 ve S-400 bataryaları tam kapasite aktif hale getirildi. İran hava sahası sivil uçuşlara (NOTAM) kapatıldı.
• Bölgesel tehdit: İran Meclis Başkanı Kalibaf, ABD’nin herhangi bir saldırısı durumunda sadece bölgedeki Amerikan üslerinin değil, İsrail’in de doğrudan hedef alınacağını ilan etti.
• İç kaos ve karartma: İran genelinde internet erişimi %1 seviyesine indirilerek tam bir bilgi karartması uygulandı. Protestolarda ölen sivillerin sayısının 116’yı aşması, Washington’un “insani müdahale” söylemini tetikleyen ana unsur oldu.

Ekonomik ve teknolojik perdeleme: Bütçe ve elektronik harp

• Savunma bütçesi: ABD, şu anki sevkiyatları Aralık 2025’te onaylanan 901 milyar dolarlık 2026 bütçesiyle finanse ediyor. Ancak Başkan Trump, önümüzdeki yıl için 1,5 trilyon dolarlık bir “Hayalindeki Ordu” (Dream Military) bütçesi teklif ederek bölgedeki askeri varlığın kalıcı olacağının sinyalini verdi.
• Elektronik harp: Basra Körfezi ve Doğu Akdeniz’de yoğun GPS Spoofing (yanıltma) faaliyetleri saptandı. Sivil gemilerin ve radarların koordinatları kasıtlı olarak saptırılarak, olası bir saldırı öncesi İran füzelerinin hedefleme yeteneği kör ediliyor.

Sonuç ve stratejik görünüm

11 Ocak 2026 itibarıyla ABD; havadan Diego Garcia ve İngiltere, karadan Erbil ve Suriye’deki yerel unsurlar, denizden ise Almanya’dan gelen dev lojistik gemileriyle İran’ı kuşatmış durumdadır. Trump yönetiminin “insani müdahale” ve “maksimum baskı” söylemleri, sahadaki devasa mühimmat ve özel kuvvet yığınağıyla birleştiğinde, ilk kıvılcımın çakılmasının an meselesi olduğu görülmektedir.

Murat Ali Oral

Tüm Yazıları