ABD yรถnetiminin Venezuela Devlet Baลkanฤฑ Nicolas Maduro’yu tutuklayarak ABD’ye gรถtรผrmesi ve ABD Baลkanฤฑ Donald Trump’ฤฑn รผlke yรถnetimini devralacaklarฤฑnฤฑ aรงฤฑklamasฤฑ kรผresel dรผzeyde deprem etkisi yarattฤฑ.
Washington kaynaklฤฑ son dakika bilgilerine gรถre New York Gรผney Bรถlge Mahkemesi tarafฤฑndan hazฤฑrlanan iddianame sadece bir liderin yargฤฑlanmasฤฑnฤฑ deฤil kรผresel bir ticaret aฤฤฑnฤฑn ifลasฤฑnฤฑ hedefliyor.
Beyaz Saray’dan yapฤฑlan aรงฤฑklamalarda Maduro’nun narko-terรถrizm ve kara para aklama suรงlamalarฤฑyla yargฤฑlanacaฤฤฑ belirtildi. Bu yargฤฑlama sรผreci, geรงmiลte Venezuela ile yoฤun ticari iliลkiler kuran Tรผrkiye ve Birleลik Arap Emirlikleri gibi รผlkeler iรงin ciddi riskler barฤฑndฤฑrฤฑyor.
Savcฤฑlarฤฑn elindeki dosyalarda Venezuela altฤฑn ticareti rotasฤฑnฤฑn nasฤฑl iลlediฤine dair detaylฤฑ verilerin bulunduฤu ifade ediliyor. Maduro’nun ceza indirimi almak iรงin itirafรงฤฑ olmasฤฑ durumunda transit รผlkelerdeki ลirketlere yรถnelik ikincil yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn devreye girmesi bekleniyor.
Diplomatik ve ticari geรงmiลin gรถlgesindeki iliลkiler
Tรผrkiye ile Venezuela arasฤฑndaki iliลkilerin en kritik dรถnemeรงlerinden biri 2018 yฤฑlฤฑ Aralฤฑk ayฤฑnda gerรงekleลmiลti. Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan’ฤฑn Caracas ziyareti sฤฑrasฤฑnda Tรผrkiye altฤฑn piyasasฤฑnฤฑn en รถnemli isimlerinden birisi olan Ahlatcฤฑ Holding Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Ahmet Ahlatcฤฑ bizzat Maduro ile tanฤฑลtฤฑrฤฑlmฤฑลtฤฑ.
O dรถnemde Maduro, Venezuela’nฤฑn altฤฑnlarฤฑnฤฑ ฤฐsviรงre yerine Tรผrkiye’de iลleme arzusunu dile getirmiลti. Bu temaslarฤฑn ardฤฑndan 2019 yฤฑlฤฑ Ocak ayฤฑnd Venezuela Ekonomiden Sorumlu Devlet Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Tareck El Aissami bizzat รorum’a gelerek Ahlatรงฤฑ Holding’e ait rafineriyi yerinde incelemiลti.
Ahlatcฤฑ Holding yรถnetimi o dรถnemde รงฤฑkan haberler รผzerine daha sonra yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamalarda, sรผrecin sadece niyet aลamasฤฑnda kaldฤฑฤฤฑnฤฑ ve ABD yaptฤฑrฤฑmlarฤฑ nedeniyle fiili bir iลlem yapฤฑlmadฤฑฤฤฑnฤฑ beyan etmiลti. ลirket yetkilileri aรงฤฑklamalarฤฑnda ABD mali sisteminden dฤฑลlanma riskini gรถze alamadฤฑklarฤฑnฤฑ belirtmiลti.
Ancak, ลirketin cirosunda 2018 yฤฑlฤฑndan sonra baลlayan olaฤanรผstรผ artฤฑล o dรถnem uluslararasฤฑ basฤฑnฤฑn dikkatini รงekmiลti. ลimdi doฤal olarak, Maduro’nun ABD’li savcฤฑlarla yapacaฤฤฑ olasฤฑ bir pazarlฤฑkta bu ziyaretlerin ve planlarฤฑn detaylarฤฑnฤฑ anlatmasฤฑnฤฑn diplomatik bir gerilime yol aรงmasฤฑ ihtimali รผzerinde duruluyor.
Kara listedeki ลirketler ve lojistik aฤlarฤฑ
ABD Hazine Bakanlฤฑฤฤฑ geรงmiลte aldฤฑฤฤฑ kararlarla, Venezuela baฤlantฤฑlฤฑ ฤฐstanbul merkezli Mulberry Proje Yatฤฑrฤฑm A.ล. gibi bazฤฑ ลirketleri yaptฤฑrฤฑm listesine almฤฑลtฤฑ. ABD resmi raporlarฤฑna gรถre bu ve benzeri bazฤฑ ลirketler, Maduro rejiminin gฤฑda yardฤฑm programฤฑ รผzerinden yรผrรผtรผlen yolsuzluk aฤฤฑnฤฑn bir parรงasฤฑydฤฑ. ฤฐddialara gรถre Venezuela’dan รงฤฑkarฤฑlan altฤฑnlar Tรผrkiye’ye getiriliyor ve karลฤฑlฤฑฤฤฑnda รผlkeye fahiล fiyatla gฤฑda satฤฑlmฤฑล gibi gรถsteriliyordu.
Soruลturma dosyalarฤฑnda Mulberry ile baฤlantฤฑlฤฑ olduฤu รถne sรผrรผlen Marilyns Proje Yatฤฑrฤฑm ve Mibiturven gibi yapฤฑlarฤฑn/ลirketlerin de adฤฑ geรงiyordu. ABD istihbaratฤฑ bu ortaklฤฑklarฤฑn asฤฑl amacฤฑnฤฑn izlenebilirliฤi olmayan altฤฑnlarฤฑ sisteme sokmak olduฤunu raporlamฤฑลtฤฑ.
ฤฐลte, Venezuela altฤฑn ticareti gelirlerinin aklanmasฤฑ sรผrecinde rol aldฤฑฤฤฑ iddia edilen bu ลirketlerin kayฤฑtlarฤฑ, Maduro’nun yargฤฑlanma sรผrecinde yeniden masaya yatฤฑrฤฑlacak en รถnemli deliller arasฤฑnda yer alฤฑyor.
Denizlerdeki hayalet filolar ve Taลkฤฑn Torlak davasฤฑ
รte yandan o dรถnemde ABD Adalet Bakanlฤฑฤฤฑ enerji ve altฤฑn taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑnda kullanฤฑlan lojistik yรถntemleri de aynฤฑ kapsamda mercek altฤฑna almฤฑลtฤฑ. Kasฤฑm 2024 tarihinde Miami’de tutuklanan Tรผrk vatandaลฤฑ Taลkฤฑn Torlak davasฤฑ bu sรผrecin en somut รถrneklerinden birini oluลturuyor. Torlak, Venezuela devlet petrol ลirketi PDVSA adฤฑna yasa dฤฑลฤฑ taลฤฑmacฤฑlฤฑk yapmak ve gemilerin konum verilerini manipรผle etmekle suรงlanmฤฑลtฤฑ.
ฤฐddianameye gรถre gemiler, Venezuela sularฤฑna girerken uydu cihazlarฤฑnฤฑ kapatarak karanlฤฑk yolculuk yapฤฑyor veya GPS sinyalleriyle oynayarak farklฤฑ bir konumda gรถrรผnรผyorlardฤฑ. Petrolรผn aรงฤฑk denizde gemiden gemiye transfer edilmesiyle menลei belgesinin deฤiลtirildiฤi de tespit edilmiลti. Benzer yรถntemlerin Venezuela altฤฑn ticareti lojistiฤinde de kullanฤฑldฤฑฤฤฑ ve altฤฑnฤฑn izinin kaybettirilmesi iรงin Karayip adalarฤฑ veya Afrika รผlkeleri รผzerinden dolaลtฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑ da biliniyor.
Bankacฤฑlฤฑk sisteminden kripto varlฤฑklara geรงiล sรผreci
ABD’nin finansal baskฤฑ stratejisi Tรผrk bankacฤฑlฤฑk sistemini 2019 yฤฑlฤฑndan itibaren Venezuela ile olan iลlemlerini durdurmaya zorlamฤฑลtฤฑ. ABD Hazine Bakanlฤฑฤฤฑ yetkilisi Marshall Billingslea’nฤฑn ลubat 2019’daki Ankara ziyaretinde verdiฤi sert mesajlarฤฑn ardฤฑndan Ziraat Bankasฤฑ Venezuela Merkez Bankasฤฑ ile olan hesap iliลkilerini sonlandฤฑrmฤฑลtฤฑ. ฤฐddialara gรถre resmi kanallarฤฑn tฤฑkanmasฤฑ รผzerine ticaretin finansmanฤฑ iรงin Rusya ve Dubai รผzerinden iลleyen nakit para trafiฤi devreye girmiลti.
Son dรถnemde ise bankacฤฑlฤฑk dฤฑลฤฑ yรถntemlerin de รถtesine geรงilerek kripto paralarฤฑn yoฤun bir ลekilde kullanฤฑldฤฑฤฤฑ ileri sรผrรผldรผ. Venezuela petrol ve altฤฑn satฤฑลlarฤฑnฤฑ USDT gibi kripto varlฤฑklar รผzerinden yapmaya baลladฤฑ. Tรผrkiye’deki aracฤฑlar dijital cรผzdanlara gelen bu fonlarฤฑ Kapalฤฑรงarลฤฑ gibi serbest piyasalarda nakde รงevirerek gฤฑda ve inลaat malzemesi tedarikรงilerine รถdeme yaptฤฑฤฤฑ ileri sรผrรผldรผ. ฤฐลte ลimdi Maduro’nun yakalanmasฤฑyla birlikte iddia edilen bu dijital aฤlarฤฑn ลifrelerinin de ABD’nin eline geรงmesi รงok yรผksek bir olasฤฑlฤฑk.
Venezuela’nฤฑn ABD baskฤฑlarฤฑ nedeniyle, aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak kripto paralarlar, Tรผrkiye’nin de iรงine olduฤu รผlkelerle yรผrรผttรผฤรผ uluslararasฤฑ ticarete dair bazฤฑ belgeler de ortaya รงฤฑkmฤฑลtฤฑ. Bu konuda uluslararasฤฑ itibarฤฑ yรผksek kuruluลlar รงok รถnemli raporlar hazฤฑrlamฤฑลtฤฑ.
Chainalysis ve TRM Labs Raporlarฤฑ: Raporu hazฤฑrlayan blockchain analiz ลirketleri, Venezuela ve Rusya kaynaklฤฑ “yรผksek riskli” kripto varlฤฑklarฤฑn, ฤฐstanbul ve Dubai merkezli OTC (Over-The-Counter / Tezgah รstรผ) masalarฤฑnda nakde รงevrildiฤini raporladฤฑ.
OTC masalarฤฑ, kripto borsalarฤฑna girmeden, elden nakit karลฤฑlฤฑฤฤฑ dijital varlฤฑk takasฤฑ yapฤฑlan yerler ve dรผnyada bu iลin merkezlerinden biri Kapalฤฑรงarลฤฑ.
Wilson Center Raporu: ABD merkezli dรผลรผnce kuruluลu Wilson Center, Venezuela’nฤฑn altฤฑn ve petrol gelirlerini aklamak iรงin Tรผrkiye’deki paravan ลirketleri ve fiziksel nakit piyasalarฤฑnฤฑ (Kapalฤฑรงarลฤฑ dรถviz bรผrolarฤฑ aฤฤฑ) kullandฤฑฤฤฑna dair kapsamlฤฑ raporlar yayฤฑnladฤฑ. Raporda, “Ambargo altฤฑndaki paranฤฑn banka yerine fiziki altฤฑn veya Kapalฤฑรงarลฤฑ’daki dรถviz sistemiyle (Havale benzeri) transfer edildiฤi” vurgulandฤฑ.
Maduro ailesinin gizli serveti ve itirafรงฤฑ pazarlฤฑฤฤฑ
Sorgu sรผrecinin en kritik baลlฤฑklarฤฑndan birini Maduro ailesinin kiลisel serveti ve bu servetin saklandฤฑฤฤฑ yerlerin oluลturmasฤฑ bekleniyor. Los Chamos olarak bilinen Maduro’nun รผvey oฤullarฤฑnฤฑn devlet ihaleleri รผzerinden aldฤฑklarฤฑ komisyonlarฤฑ Panama ve Hong Kong gibi merkezler รผzerinden akladฤฑฤฤฑ iddia ediliyor. Suisse Secrets belgelerinde de Venezuela’dan kaรงฤฑrฤฑlan milyarlarca dolarฤฑn ฤฐsviรงre bankalarฤฑnda farklฤฑ isimler altฤฑnda tutulduฤu ortaya รงฤฑkmฤฑลtฤฑ.
ABD makamlarฤฑ Maduro’nun iลbirliฤi yapmasฤฑ karลฤฑlฤฑฤฤฑnda cezaevi koลullarฤฑnda iyileลtirme veya รถmรผr boyu hapis cezasฤฑndan kurtulma ลansฤฑ sunabilir.
Maduro’nun Orinoco Maden Kemeri’nden รงฤฑkarฤฑlan kayฤฑt dฤฑลฤฑ altฤฑnlarฤฑn yerini ve bu altฤฑnlarฤฑn hangi รผlkelerdeki kasalarda saklandฤฑฤฤฑnฤฑ itiraf etmesi kรผresel bir varlฤฑk avฤฑnฤฑ baลlatabilir. Bu durum Venezuela altฤฑn ticareti iรงinde yer almฤฑล tรผm aktรถrler iรงin hukuki ve mali bir kabus senaryosu anlamฤฑna geliyor.
