Kandilli Rasathanesi, beklenen bรผyรผk ฤฐstanbul depremi ve MarDฤฐM projesi hakkฤฑndaki รงalฤฑลmanฤฑn detaylarฤฑnฤฑ paylaลtฤฑ. Kandilli Rasathanesi Deprem Araลtฤฑrma Enstitรผsรผ Mรผdรผrรผ Prof. Dr. Haluk รzener, “7 รผstรผ bir ฤฐstanbul depremi kesin. 99 depreminden รงok farklฤฑ noktadayฤฑz. Ama daha yapฤฑlacak ลeyler var” dedi. Boฤaziรงi รniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araลtฤฑrma Enstitรผsรผ (KRDAE) ile Japonla Deniz-Yer Bilimleri ve Teknoloji Ajansฤฑ (JAMSTEC) ortaklฤฑฤฤฑnda, “Marmara Bรถlgesi’nde Deprem ve Tsunami Zararlarฤฑnฤฑn Azaltฤฑlmasฤฑ ve Tรผrkiye’de Afet Eฤitimi Projesi (MarDฤฐM) Projesi” yรผrรผtรผlรผyor. Enstitรผ Mรผdรผrรผ Prof. Dr. Haluk รzener ve MarDฤฐM Proje Koordinatรถrรผ Dr. Doฤan Kalafat, nisanda son bulacak projenin detaylarฤฑnฤฑ ilk kez anlattฤฑ.
‘HER AN YAลANABฤฐLฤฐR’
“Bu proje ile bรผyรผk ฤฐstanbul depreminin zararlarฤฑnฤฑ azaltmayฤฑ amaรงlฤฑyoruz.” diyen Prof. Dr. Haluk รzener, “Marmara Denizi’ne yerleลtirdiฤimiz deprem รถlรงerler sayesinde 0.5’lik depremleri bile รถlรงebiliyoruz. Kรผรงรผk depremler bize hangi noktalarฤฑn aktif olduฤunu gรถstermesi aรงฤฑsฤฑndan รถnemli. Ama kรผรงรผk depremler bรผyรผk depremi engellemez” dedi. 7 รผstรผ bir depreme neden kesin gรถzรผyle baktฤฑklarฤฑnฤฑ anlatan รzener, “Yeryรผzรผnรผn hareketlerine baฤlฤฑ sรผrekli enerji oluลuyor ve depremler bu enerjinin atฤฑlmasฤฑnฤฑ saฤlฤฑyor. รrneฤin Sakarya depreminde 150 yฤฑlda toplanan enerji 45 saniyede atฤฑldฤฑ. Dรผnyanฤฑn hiรงbir yerinde depremin รถnceden bilinmesi mรผmkรผn deฤil. Depremi bilmek demek ne zaman, ne bรผyรผklรผkte ve nerede sorularฤฑna cevap vermek demek. Biz yeri ve bรผyรผklรผฤรผ biliyoruz ama zamanฤฑ bilemiyoruz ama bir gรผn olacak” diye konuลtu.
‘EN รNEMLฤฐ KONU EฤฤฐTฤฐM’
รzener ลรถyle devam etti: “Projede afet eฤitim programlarฤฑ var. รรผnkรผ deprem hakkฤฑnda en รถnemli konu eฤitim. Bu kรผltรผrle yaลamayฤฑ รถฤrenmeliyiz. Depremi zaman zaman unutuyoruz ama beklenen o bรผyรผk deprem her an olabilir. Gรผvenilir bir gelecek hazฤฑrlamak en รถnemli sorumluluฤumuz.. 99 depreminden sonra รงok farklฤฑ noktadayฤฑz. Dรผnyanฤฑn en geliลmiล รผlkeleri ile aynฤฑ teknolojiye sahibiz. Ama hala yapฤฑlacak ลeyler var. Ev alฤฑrken veya taลฤฑnฤฑrken mutfaฤฤฑna, fayansฤฑna bakmadan รถnce depreme dayanฤฑklฤฑlฤฑฤฤฑna, deprem ลartnamesine bakmalฤฑ. Depremin yฤฑkฤฑm etkisi รผรง faktรถre baฤlฤฑ; faya uzaklฤฑk, zemin ve yapฤฑ. ‘X ilรงesi berbat’ diye bir ลey yok. Hasarฤฑ etkileyecek รงok fazla parametre mevcut. Bu konu ile ilgili manipรผlasyonlarฤฑn nedeni insanlarฤฑn gรผvensizlik problemi.”
7 DAKฤฐKA SONRA TSUNAMฤฐ
Deprem sonrasฤฑ beklenen tsunamiyi ise MarDฤฐM Proje Koordinatรถrรผ Dr. Doฤan Kalafat anlattฤฑ. Kalafat, “Projede tsunami ile ilgili รงalฤฑลmaya aฤฤฑrlฤฑk veriyoruz. ฤฐstanbul’da oluลacak 7 รผzeri bir deprem sonrasฤฑ fay hattฤฑnฤฑn yakฤฑnlฤฑฤฤฑnฤฑ gรถz รถnรผnde bulundurarak yaklaลฤฑk 7 dakika sonrasฤฑnda bir tsunami olmasฤฑnฤฑ รถngรถrรผyoruz. Bu tsunami Uzakdoฤu’dakiler gibi olmayacak. Marmara Denizi tabanฤฑnda gerรงekleลecek heyelanlarฤฑn tetiklediฤi bir tsunami bekliyoruz. Ama bu tsunami depremden daha az etkili olacaktฤฑr. Biz ลu anda da bรผtรผn depremlerden sonra tsunami uyarฤฑlarฤฑnฤฑ kurumlarla ve komลu รผlkelerle paylaลฤฑyoruz” dedi. (Sabah)
