Kรผresel piyasalarda, dรผn merkez bankalarฤฑnฤฑn “ลahin” politika adฤฑmlarฤฑnฤฑn devam etmesi ve artan resesyon endiลeleriyle satฤฑcฤฑlฤฑ seyir sรผrerken, bugรผn ABD Merkez Bankasฤฑ (Fed) Baลkanฤฑ Jerome Powell’ฤฑn konuลmasฤฑnฤฑn yanฤฑ sฤฑra ABD ve Avrupa’da aรงฤฑklanacak hizmet sektรถrรผ ve imalat sanayi Satฤฑnalma Yรถneticileri (PMI) verileri izlenecek.
Kรผresel รงapta enflasyonist baskฤฑlarฤฑn artacaฤฤฑ beklentileriyle merkez bankalarฤฑnฤฑn agresif faiz artฤฑrฤฑmlarฤฑ devam ederken, Fed’in ardฤฑndan dรผn ฤฐngiltere, Norveรง, ฤฐsviรงre, Tayvan, Gรผney Afrika, Endonezya ve Filipinler merkez bankalarฤฑ da politika faizinde artฤฑrฤฑma gitti.
Japonya Merkez Bankasฤฑ (BoJ) ise emsallerinin aksine ultra gevลek para politikasฤฑnฤฑ deฤiลtirmeyerek dรผnya genelinde negatif faiz uygulayan tek merkez bankasฤฑ konumuna geldi.
Agresif faiz artฤฑrฤฑm sรผrecinin devam etmesi, resesyon kaygฤฑlarฤฑnฤฑn derinleลmesini beraberinde getirirken, geliลmiล รผlke tahvil piyasalarฤฑnda satฤฑลlar hฤฑzlandฤฑ.
Bu geliลmelerle dรผn New York borsasฤฑnda satฤฑcฤฑlฤฑ seyir sรผrdรผ ve Dow Jones endeksi yรผzde 0,35, S&P 500 endeksi yรผzde 0,84 ve Nasdaq endeksi yรผzde 1,37 deฤer kaybetti. ABD’nin 10 yฤฑllฤฑk tahvil faizi yรผzde 3,72’yle ลubat 2011’den bu yana en yรผksek seviyeyi gรถrdรผ. Dolar endeksi 111,8’le son 20 yฤฑlฤฑn zirvesini test ettikten sonra 111,4’te dengelendi. ABD’de endeks vadeli kontratlar yeni gรผne de dรผลรผลle baลladฤฑ.
Avrupa tarafฤฑnda dรผn ฤฐngiltere Merkez Bankasฤฑ (BoE), politika faizini 50 baz puan artฤฑrarak yรผzde 2,25 ile son 14 yฤฑlฤฑn en yรผksek seviyesine รงฤฑkardฤฑ. Arka arkaya 7. kez faiz artฤฑrฤฑmฤฑna giden Banka’nฤฑn kararฤฑnฤฑn ardฤฑndan sterlin/dolar paritesi 1,1212’yle 37 yฤฑlฤฑn en dรผลรผk seviyesini gรถrdรผ. ฤฐsviรงre Merkez Bankasฤฑ da dรผn politika faizini 75 baz puan artฤฑrarak 8 yฤฑldฤฑr sรผren negatif faiz dรถnemine son verirken, ฤฐsviรงre frangฤฑ, dolar karลฤฑsฤฑnda yรผzde 1’in รผzerinde deฤer kaybetti. Aynฤฑ gรผn faiz kararฤฑnฤฑ aรงฤฑklayan Norveรง Merkez Bankasฤฑ da politika faizini beklentiler doฤrultusunda 50 baz puan artฤฑrarak yรผzde 2,25’e yรผkseltti.
Kararlar sonrasฤฑ 10 yฤฑllฤฑk tahvil faizi ฤฐngiltere’de 14 yฤฑlฤฑn zirvesini gรถrรผrken, ฤฐsviรงre’de 3 ayฤฑn en yรผksek seviyesine รงฤฑktฤฑ. Almanya’nฤฑn 10 yฤฑllฤฑk tahvil faizi de Eylรผl 2013’ten sonra ilk kez yรผzde 2’yi test etti.
Bu geliลmeler sonrasฤฑ para piyasalarฤฑnda, Avrupa Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn (ECB) ekim ayฤฑ toplantฤฑsฤฑnda politika faizini 75 baz puan artฤฑracaฤฤฑ ve yฤฑl sonunda yรผzde 3’รผn รผzerine รงฤฑkaracaฤฤฑ beklentileri fiyatlanmaya baลladฤฑ.
Avrupa’da yรผksek faiz dรถneminin gelecekte devam edeceฤine iliลkin beklentiler, halihazฤฑrda enerji kriziyle mรผcadele edilen ve enflasyonist baskฤฑlarฤฑn sรผrdรผฤรผ bรถlgede resesyon endiลelerini artฤฑrdฤฑ. Sรถz konusu endiลelerle Stoxx 600 endeksi dรผn ลubat 2021’den bu yana en dรผลรผk seviyeyi gรถrรผrken, Almanya’da DAX 40 endeksi yรผzde 1,84 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yรผzde 1,87 azalฤฑลla 2,5 ayฤฑn en kรถtรผ kapanฤฑลฤฑnฤฑ gerรงekleลtirdi. ฤฐngiltere’de FTSE 100 endeksi de yรผzde 1,08 deฤer kaybฤฑyla 20 gรผnรผn en dรผลรผk seviyesinden kapandฤฑ. Avro/dolar paritesi dรผn 0,9809 ile Ekim 2002’den bu yana en dรผลรผk seviyeye gerilemesinin ardฤฑndan bugรผn 0,9830’da dengelenirken, Avrupa’da endeks vadeli kontratlar yeni gรผne de dรผลรผลle baลladฤฑ.
Asya’da dรผn BoJ, yรผzde eksi 0,1 dรผzeyinde bulunan faiz oranฤฑ ve ultra gevลek para politikasฤฑnda deฤiลikliฤe gitmedi. BoJ Baลkanฤฑ Haruhiko Kuroda’nฤฑn toplantฤฑ sonrasฤฑ yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada faiz oranlarฤฑnฤฑ yรผkseltmeyi ลimdilik deฤerlendirmediklerini, gรผรงlรผ parasal gevลemeye kararlฤฑ bir ลekilde devam edeceklerini vurgulamasฤฑ ile dolar/yen paritesi hฤฑzla gerileyerek 146 ile son 24 yฤฑlฤฑn en dรผลรผk seviyesine indi. Bu geliลme sonrasฤฑ รผlkede Haziran 1998’den sonra ilk kez dรถviz piyasasฤฑna mรผdahale geldi.
Dolar/yen paritesi dรผnkรผ mรผdahale sonrasฤฑ yรผzde 4’e yakฤฑn geriledi ve 142 seviyelerinde dengelendi.
Bu geliลmelerle kapanฤฑลa yakฤฑn รin’de ลanghay bileลik endeksi yรผzde 0,6 ve Gรผney Kore’de Kospi endeksi yรผzde 1,7 deฤer kaybetti. Japonya’da ise resmi tatil nedeniyle piyasalarda iลlem gerรงekleลtirilmedi.
Yurt iรงinde ise dรผn Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ (TCMB) politika faizini 100 baz puan indirerek yรผzde 12’ye รงekerken, karara metninde kรผresel bรผyรผmeye yรถnelik belirsizliklerin ve jeopolitik risklerin arttฤฑฤฤฑ bir dรถnemde finansal koลullarฤฑn destekleyici olmasฤฑnฤฑn รถnemine iลaret edildi.
Kรผresel รงapta azalan risk iลtahฤฑna karลฤฑn alฤฑcฤฑlฤฑ bir seyir izlenen Borsa ฤฐstanbul’da, BIST 100 endeksi dรผnya genelinden pozitif ayrฤฑลarak gรผnรผ yรผzde 1,53 artฤฑลla 3.295,27 puandan tamamladฤฑ. Dolar/TL, dรผn 18,4032 ile zirvesini gรถrmesinin ardฤฑndan bugรผn bankalararasฤฑ piyasanฤฑn aรงฤฑlฤฑลฤฑnda 18,3520’den iลlem gรถrรผyor.
Analistler, merkez bankalarฤฑnฤฑn artan enflasyonist baskฤฑlar karลฤฑsฤฑnda agresif faiz artฤฑrฤฑmlarฤฑna devam edeceฤi beklentileri ile resesyon endiลelerinin derinleลtiฤini belirterek, bu durumun piyasalarda risk iลtahฤฑnฤฑn dรผลรผk seyretmesine neden olduฤunu sรถyledi.
Bugรผn Fed Baลkanฤฑ Powell’ฤฑn aรงฤฑlฤฑล konuลmasฤฑnฤฑ yapacaฤฤฑ ve “Salgฤฑn sonrasฤฑ ekonomiye geรงiล” temasฤฑyla dรผzenlenecek “Fed Listens” etkinliฤinin takip edileceฤini aktaran analistler, veri gรผndeminde ise ABD ve Avrupa’da aรงฤฑklanacak imalat sanayi ve hizmet sektรถrรผ PMI verilerinin izleneceฤini bildirdi.
Analistler, teknik aรงฤฑdan BIST 100 endeksinde 3.200 puanฤฑn destek, 3.300 ve 3.370 seviyelerinin direnรง konumunda bulunduฤunu ifade etti.
Piyasalarda bugรผn takip edilecek veriler ลรถyle:
10.00 Tรผrkiye, eylรผl ayฤฑ finansal hizmetler gรผven endeksi
10.30 Almanya, eylรผl ayฤฑ hizmet sektรถrรผ ve imalat sanayi PMI
11.00 Avro Bรถlgesi, eylรผl ayฤฑ hizmet sektรถrรผ ve imalat sanayi PMI
11.30 ฤฐngiltere, eylรผl ayฤฑ hizmet sektรถrรผ ve imalat sanayi PMI
16.45 ABD, eylรผl ayฤฑ hizmet sektรถrรผ ve imalat sanayi PMI
21.00 ABD, Fed Baลkanฤฑ Powell’ฤฑn konuลmasฤฑ
