Kรผresel piyasalarda, jeopolitik risklerle gรผvenli liman olarak kabul edilen yatฤฑrฤฑm araรงlarฤฑna talep artarken, petrol fiyatlarฤฑ 7,5 ayฤฑn zirvesine รงฤฑktฤฑ.
ABD ile ฤฐran arasฤฑndaki gerilim, ฤฐran’ฤฑn Devrim Muhafฤฑzlarฤฑ Kudรผs Gรผcรผ Komutanฤฑ Kasฤฑm Sรผleymani’nin ABD tarafฤฑndan รถldรผrรผlmesi sonrasฤฑ hฤฑzlฤฑ bir ลekilde yรผkselirken, taraflardan gelen aรงฤฑklamalar petrol fiyatlarฤฑnda yรผkseliลe, gรผvenli liman olarak gรถrรผlen enstrรผmanlarฤฑn yรผkselmesine neden oldu.
ฤฐran Ulusal Gรผvenlik Yรผksek Konseyi Genel Sekreteri Ali ลemhani, Sรผleymani’yi รถldรผren ABD’ye “kesinlikle askeri karลฤฑlฤฑk vereceklerini” belirtirken, ฤฐran’da Dรผzenin Maslahatฤฑnฤฑ Teลhis Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rฤฑzayi de Tahran yรถnetiminin askeri cevabฤฑnฤฑn ardฤฑndan, ABD’nin herhangi bir giriลimde bulunmasฤฑ durumunda ฤฐran’ฤฑn ฤฐsrail’i hedef alacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
รte yandan ฤฐran hรผkรผmetinden yapฤฑlan yazฤฑlฤฑ aรงฤฑklamada, Tahran yรถnetiminin nรผkleer anlaลmadaki tรผm taahhรผtleri askฤฑya aldฤฑฤฤฑ belirtildi.
Bu geliลmelerin ardฤฑndan ฤฐran gรผvenlik kaynaklarฤฑndan edinilen bilgiye gรถre, Irak’ฤฑn baลkenti Baฤdat’ta ABD Bรผyรผkelรงiliฤi yakฤฑnlarฤฑna 2 fรผze atฤฑldฤฑ.
ABD-ฤฐran geriliminin hฤฑzlฤฑ bir ลekilde tฤฑrmanmasฤฑna ek olarak Irak’tan gelen aรงฤฑklamalar da riskleri artฤฑran etkenlerden biri oldu. Irak’ta istifa eden Baลbakan Adil Abdulmehdi, Irak’ฤฑn yabancฤฑ kuvvetlerin รผlkeden รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ iรงin yasal adฤฑmlarฤฑ ve prosedรผrleri hazฤฑrlama aลamasฤฑnda olduฤunu bildirirken, ABD Baลkanฤฑ Donald Trump’ฤฑn cevabฤฑ gecikmedi.
Trump, ฤฐran’ฤฑn herhangi bir ABD personeline veya hedefine saldฤฑrmasฤฑ halinde ABD’nin hฤฑzlฤฑ ve bรผtรผnรผyle karลฤฑlฤฑk vereceฤini belirterek, ฤฐran’a ait bazฤฑ kรผltรผr yapฤฑlarฤฑnฤฑn da bulunduฤu 52 hedef seรงtiklerine iliลkin paylaลฤฑmฤฑyla ilgili olarak ise, “Onlarฤฑn insanฤฑmฤฑzฤฑ รถldรผrmelerine izin var da bizim onlarฤฑn kรผltรผrel sahalarฤฑna dokunmamฤฑza mฤฑ izin yok. Bu bรถyle olmaz.” yanฤฑtฤฑnฤฑ verdi.
Bu geliลmelerin ardฤฑndan Brent petrolรผn varil fiyatฤฑ 71 dolarla Mayฤฑs 2019’dan bu yana gรถrdรผฤรผ en yรผksek seviyeye รงฤฑkarken, altฤฑnฤฑn ons fiyatฤฑ ise 2013’ten bu yana ilk kez 1.580 dolarฤฑn รผzerini gรถrdรผ. Geliลmiล รผlke tahvillerin faizleri ise gรผvenli liman alฤฑmlarฤฑyla hฤฑzlฤฑ bir ลekilde geriledi.
ABD’de, cuma gรผnรผ jeopolitik risk fiyatlamasฤฑnฤฑn bugรผnkรผ kadar gรผรงlรผ olmadฤฑฤฤฑ bรถlรผmde pay piyasalarฤฑnda dรผลรผลler gรถrรผlรผrken, aรงฤฑklanan ISM imalat sanayi endeksinin beklentilerin altฤฑnda kalmasฤฑ da borsalarฤฑ olumsuz etkiledi. Dow Jones endeksi yรผzde 0,81, S&P 500 endeksi yรผzde 0,71 ve Nasdaq endeksi yรผzde 0,79 deฤer kaybetti.
Avrupa tarafฤฑnda, cuma gรผnรผ Almanya’da DAX endeksi yรผzde 1,25 deฤer kaybederken, ฤฐngiltere’de FTSE 100 endeksi yรผzde 0,24 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yรผzde 0,04 yรผkseldi.
Bugรผn Asya piyasalarฤฑnda riskten kaรงฤฑnmaya รงalฤฑลan yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn alฤฑmlarฤฑ ile Japon yeni, dolar karลฤฑsฤฑnda deฤer kazanฤฑrken, Nikkei 225 endeksi yรผzde 2 dรผลรผล kaydetti. รin’de gรผne dรผลรผลle baลlayan ลanghay bileลik endeksi ise 3.067 puan seviyesini gรถrmesi sonrasฤฑ gelen alฤฑmlarla yรผkseliลe geรงti ve kapanฤฑลa yakฤฑn yรผzde 0,3 artฤฑลla 3.095 puana รงฤฑktฤฑ.
Yurt iรงinde, artan jeopolitik riskler ve petrol fiyatlarฤฑndaki yรผkseliลin satฤฑลlarฤฑ tetiklediฤi Borsa ฤฐstanbul’da, BIST 100 endeksi gรผnรผ yรผzde 1,94 azalฤฑลla 113.684 puandan tamamladฤฑ. Cuma gรผnรผ yurt iรงi piyasalar kapandฤฑktan sonra yรผkseliลi ivme kazanan dolar/TL ise 5,9745’ten kapanmasฤฑ sonrasฤฑ bugรผn bankalararasฤฑ piyasanฤฑn aรงฤฑlฤฑลฤฑnda 5,9730 seviyesinde iลlem gรถrรผyor.
Analistler, jeopolitik geliลmelerin piyasalarฤฑn gรผndeminin odaฤฤฑnda kalmaya devam edeceฤini belirterek, konuyla ilgili haberlerin, baลta altฤฑn ve petrol olmak รผzere yatฤฑrฤฑm araรงlarฤฑnฤฑn fiyatlarฤฑ รผzerinde belirleyici olacaฤฤฑnฤฑ ifade etti.
Bugรผn Avrupa ve ABD’de aรงฤฑklanacak hizmet sektรถrรผ Satฤฑnalma Yรถneticileri Endeksi (PMI) verilerinin takip edileceฤini bildiren analistler, teknik aรงฤฑdan BIST 100 endeksinde 101.200 seviyesinin destek konumunda olduฤunu sรถyledi.
Piyasalarda bugรผn takip edilecek veriler ลรถyle:
10.00 Almanya, kasฤฑm ayฤฑ perakende satฤฑลlar
11.55 Almanya, aralฤฑk ayฤฑ hizmet sektรถrรผ PMI
12.00 Avro Bรถlgesi, aralฤฑk ayฤฑ hizmet sektรถrรผ PMI
13.00 Avro Bรถlgesi kasฤฑm ayฤฑ รretici Fiyat Endeksi
14.30 Tรผrkiye, aralฤฑk ayฤฑ reel efektif dรถviz kuru
17.45 ABD, aralฤฑk ayฤฑ hizmet sektรถrรผ PMI
