Kรผresel piyasalarda, ABD’de dรผn aรงฤฑklanan enflasyon verilerinin ABD Merkez Bankasฤฑ’nฤฑ (Fed) daha da ลahinleลtireceฤi ve รผlkenin resesyona gireceฤi endiลesiyle oynaklฤฑk artarken, veri odaklฤฑ seyir devam ediyor.
Dรผnya genelinde gรผรงlenmeye devam eden enflasyon ve resesyon endiลeleri arasฤฑnda piyasalarda oynaklฤฑฤฤฑn arttฤฑฤฤฑ ve fiyatlamalarฤฑn zorlaลtฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor.
Dรผn aรงฤฑklanan verilere gรถre ABD’de Tรผketici Fiyat Endeksi (TรFE) aylฤฑk yรผzde 1,3 ve yฤฑllฤฑk yรผzde 9,1 artarak beklentileri oldukรงa geride bฤฑrakฤฑrken, Fed’in enflasyonu kontrol altฤฑna almak amacฤฑyla sฤฑkฤฑlaลtฤฑrฤฑcฤฑ politikalarฤฑnda daha da ลahinleลebileceฤi endiลesi risk algฤฑsฤฑnฤฑ artฤฑrฤฑyor.
Para piyasalarฤฑnda Fed’in temmuz ve eylรผl toplantฤฑlarฤฑnda daha gรผรงlรผ sฤฑkฤฑlaลtฤฑrฤฑcฤฑ adฤฑmlar atacaฤฤฑ fiyatlanmaya baลlarken, tahvil piyasalarฤฑndaki fiyatlamalara gรถre resesyon ihtimali de gรผรงlenmeye devam ediyor.
Buna gรถre, Fed’in yรผzde 80 ihtimalle temmuz toplantฤฑsฤฑnda 100, eylรผl toplantฤฑsฤฑnda ise 75 baz puan faiz artฤฑracaฤฤฑ tahmin ediliyor.
Tahvil piyasalarฤฑndaki satฤฑล aฤฤฑrlฤฑklฤฑ seyrin ardฤฑndan bazฤฑ varlฤฑklarda terse dรถnen getiri eฤrisi belirginleลmeyi sรผrdรผrรผrken, ABD’nin 2 yฤฑllฤฑk tahvil faizi ile 10 yฤฑllฤฑk tahvil faizi arasฤฑndaki fark son 15 yฤฑlฤฑn en yรผkseฤi olan 25 baz puana รงฤฑkarak resesyon fiyatlamalarฤฑnฤฑn gรผรงlendiฤini gรถsteriyor.
ABD’nin 3 aylฤฑk hazine bonosu ile 10 yฤฑllฤฑk tahvil arasฤฑndaki fark da 61 baz puanla ลubat 2020’den bu yana en dรผลรผk seviyeye geriledi.
Sรถz konusu iki varlฤฑk arasฤฑndaki getiri farkฤฑ resesyon indikatรถrรผ olarak Fed tarafฤฑndan oldukรงa yakฤฑndan takip ediliyor. New York Fed tarafฤฑndan 1996’da yapฤฑlan bir รงalฤฑลmada, 3 aylฤฑk hazine bonosunun faizinin 10 yฤฑllฤฑk tahvil faizi รผzerine รงฤฑkmasฤฑ halinde 6 ila 18 ay iรงinde ekonominin resesyona girmesinin beklendiฤi duyurulmuลtu.
รte yandan, Fed yetkilileri de dรผnkรผ aรงฤฑklamalarฤฑnda ลahin duruลlarฤฑnฤฑn gรผรงlendiฤi mesajฤฑnฤฑ verdi.
Atlanta Fed Baลkanฤฑ Raphael Bostic, haziran verilerinin enflasyonun olumlu yรถnde hareket etmediฤini gรถsterdiฤini belirtti. Enflasyonun artmaya devam etmesinin endiลe kaynaฤฤฑ olduฤunu kaydeden Bostic, temmuz ayฤฑnda 100 baz puanlฤฑk faiz artฤฑrฤฑmฤฑ olasฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn sorulmasฤฑ รผzerine “her ลey oyun dahilinde” yanฤฑtฤฑnฤฑ verdi.
Richmond Fed Baลkanฤฑ Thomas Barkin de hem manลet hem de รงekirdek enflasyonun “aลฤฑrฤฑ” olduฤunu kaydetti. Haziran ayฤฑndaki faiz artฤฑลฤฑnฤฑn Fed’in enflasyonu ciddiye alacaฤฤฑnฤฑn รงok รถnemli bir iลareti olduฤuna iลaret eden Barkin, son verinin enflasyonla mรผcadelede kararlฤฑ olmaya devam edilmesini gerektirdiฤini ifade etti. Barkin, kฤฑsa vadede resesyon riskinin de olduฤunu belirterek, Fed’in รถnceliฤinin bรผyรผmeden ziyade enflasyonun kontrol altฤฑna alฤฑnmasฤฑ olduฤunu kaydetti.
Fed’in Amerikan ekonomisindeki mevcut duruma iliลkin deฤerlendirmelerin yer aldฤฑฤฤฑ “Bej Kitap” raporunun temmuz sayฤฑsฤฑnda birkaรง bรถlgede talepte yavaลlama belirtilerinin arttฤฑฤฤฑ bildirilirken, 5 bรถlgede ise artan resesyon riskine iliลkin endiลelere dikkat รงekildi.
Enflasyon verisinin ardฤฑndan 108,6’yla son 20 yฤฑlฤฑn zirvesine รงฤฑkan dolar endeksi, yeni gรผnde 108,3 seviyesinde bulunuyor.
Sรถz konusu geliลmelerle dรผn New York borsasฤฑnda S&P 500 endeksi yรผzde 0,45, Nasdaq endeksi yรผzde 0,15 ve Dow Jones endeksi yรผzde 0,67 deฤer kaybetti. ABD’de endeks vadeli iลlem kontratlarฤฑ yeni gรผne ise sฤฑnฤฑrlฤฑ dรผลรผลle baลladฤฑ.
Avrupa’da pay piyasalarฤฑ dรผn ABD’deki geliลmelerle negatif bir seyir izlerken, avro/dolar paritesi 2002 yฤฑlฤฑndan bu yana ilk kez 1 seviyesinin altฤฑnฤฑ gรถrdรผ.
Avrupa Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn (ECB) Fed’in politika adฤฑmlarฤฑna ayak uyduramayacaฤฤฑ ve artan enerji arz sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑ ile bir sรผredir satฤฑล aฤฤฑrlฤฑklฤฑ bir seyir izleyen avro/dolar paritesi, dรผn 0,9998’i gรถrmesinin ardฤฑndan bugรผn 1,0020 seviyesinden iลlem gรถrรผyor.
Bรถlgede doฤal gaz arzฤฑna iliลkin problemler de devam ediyor. Gazprom dรผn yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada Kanada’da tamire alฤฑnan Siemens marka kritik bir tรผrbin motorunun Rusya’ya iade edilmesi iรงin gerekli evraklarฤฑnฤฑn olmadฤฑฤฤฑnฤฑ ve bu yรผzden gaz akฤฑลฤฑnฤฑ garanti edemeyeceklerini duyurdu. Sรถz konusu aรงฤฑklamayla birlikte 185 avroya kadar รงฤฑkan temmuz vadeli doฤal gaz kontratlarฤฑ, gรผnรผ yรผzde 3,1 yรผkseliลle 180,5 avrodan tamamladฤฑ.
Dรผn, bu geliลmelerle, Almanya’da DAX 30 endeksi yรผzde 1,16, ฤฐngiltere’de FTSE 100 yรผzde 0,74, Fransa’da CAC 40 endeksi yรผzde 0,73 ve ฤฐtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yรผzde 0,93 geriledi. Avrupa’da endeks vadeli iลlem kontratlarฤฑ yeni gรผne ise yรผkseliลle baลladฤฑ.
Asya’da pay piyasalarฤฑ sฤฑnฤฑrlฤฑ da olsa alฤฑล aฤฤฑrlฤฑklฤฑ bir seyir izlerken, รin’de teknoloji hisseleri sรถz konusu yรผkseliลe รถncรผlรผk ediyor.
ABD’de yetkililerin, รinli teknoloji ลirketlerinin denetim raporlarฤฑyla ilgili sorunun giderilebileceฤi ve bir anlaลmanฤฑn mรผmkรผn olduฤunu aรงฤฑklamasฤฑ sonrasฤฑ รinli teknoloji ลirketlerinin hisseleri yรผkseliล eฤiliminde hareket ediyor.
รte yandan, yeni tip koronavirรผs (Kovid-19) salgฤฑnฤฑnda artan vaka sayฤฑlarฤฑ bรถlge genelinde risk iลtahฤฑnฤฑ tรถrpรผlemeyi sรผrdรผrรผrken, รin bazฤฑ ลehirlerde kฤฑsฤฑtlamalarฤฑ artฤฑrmaya devam ediyor.
Dolar/yen paritesi ise rekor kฤฑrmayฤฑ sรผrdรผrรผyor. Dรผn ABD’de aรงฤฑklanan veriler sonrasฤฑ yรผkseliล eฤilimi ivme kazanan dolar/yen paritesi, ลu sฤฑralarda tarihi zirvesi olan 138,5’ten alฤฑcฤฑ buluyor.
รlkede aรงฤฑklanan makroekonomik verilere gรถre, sanayi รผretimi mayฤฑsta da gerilerken, aylฤฑk bazda yรผzde 7,5 ve yฤฑllฤฑk bazda 3,1 dรผลtรผ. Kapasite kullanฤฑmฤฑ da yรผzde 9,2 azaldฤฑ.
Bu geliลmelerle, kapanฤฑลa yakฤฑn Japonya’da Nikkei 225 endeksi yรผzde 0,7 deฤer kazanฤฑrken, รin’de ลanghay bileลik endeksi ve Gรผney Kore’de Kospi endeksi yatay seyrediyor. Hong Kong’da Hang Seng endeksi ise yรผzde 0,7 deฤer kaybetti.
Yurt iรงinde, dรผn kรผresel pay piyasalarฤฑna paralel satฤฑล aฤฤฑrlฤฑklฤฑ bir seyir izleyen Borsa ฤฐstanbul’da BIST 100 endeksi, gรผnรผ yรผzde 1,07 azalฤฑลla 2.408,08 puandan tamamlarken, bugรผn gรถzler aรงฤฑklanacak sanayi รผretimi verilerine รงevrildi.
AA Finans’ฤฑn beklenti anketine katฤฑlan ekonomistler, takvim etkisinden arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล sanayi รผretim endeksinin mayฤฑsta bir รถnceki yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 8 artmasฤฑnฤฑ bekliyor.
Dolar/TL dรผn yรผzde 0,7 artฤฑลla 17,4293’ten kapanmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan bugรผn bankalararasฤฑ piyasanฤฑn aรงฤฑlฤฑลฤฑnda 17,4580 seviyesinde iลlem gรถrรผyor.
Analistler, bugรผn yurt dฤฑลฤฑnda ABD’de haftalฤฑk iลsizlik baลvurularฤฑ ve รretici Fiyat Endeksi (รFE) verilerinin takip edileceฤini belirterek, teknik aรงฤฑdan BIST 100 endeksinde 2.390 puanฤฑn destek, 2.440 seviyesinin direnรง konumunda olduฤunu bildirdi.
Piyasalarda bugรผn takip edilecek veriler ลรถyle:
10.00 Tรผrkiye, mayฤฑs ayฤฑ sanayi รผretimi
15.30 ABD, haftalฤฑk iลsizlik baลvurularฤฑ
15.30 ABD, haziran ayฤฑ รFE
