Kรผresel piyasalarda altฤฑn fiyatlarฤฑ, yฤฑllardฤฑr sรผregelen kesintisiz birikim eฤiliminin ardฤฑndan, bazฤฑ merkez bankalarฤฑnฤฑn nakit ihtiyacฤฑ nedeniyle rezerv satฤฑลฤฑna yรถnelmesiyle gerilemeye baลladฤฑ.
Spot piyasada ons altฤฑn 4 bin 838 dolar seviyelerinde iลlem gรถrรผyor. Fiyatlar, Ocak ayฤฑ sonunda gรถrรผlen zirve noktasฤฑndan bu yana yaklaลฤฑk yรผzde 10 oranฤฑnda deฤer kaybederek teknik dรผzeltme bรถlgesine girdi. Orta Doฤu’daki jeopolitik gerilimlerin tฤฑrmanmasฤฑna raฤmen yaลanan bu dรผลรผล, geรงtiฤimiz yฤฑl yรผksek faiz ortamฤฑna raฤmen fiyatlarฤฑ destekleyen merkez bankasฤฑ alฤฑmlarฤฑnฤฑn yerini satฤฑล baskฤฑsฤฑna bฤฑraktฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor.
MKS Pamp Metal Stratejisti Nicky Shiels, piyasada az sayฤฑda katฤฑlฤฑmcฤฑ tarafฤฑndan gerรงekleลtirilen belirgin bir satฤฑล dalgasฤฑnฤฑn gรถzlendiฤini ifade ederek, bu durumun savaล ekonomisinin gerรงekleriyle doฤrudan baฤlantฤฑlฤฑ olduฤunu vurguladฤฑ.
Merkez bankalarฤฑnฤฑn altฤฑn fiyatlarฤฑ รผzerindeki etkisi deฤiลiyor
Piyasa analistleri, artan petrol fiyatlarฤฑnฤฑn ithalata baฤฤฑmlฤฑ ekonomiler รผzerinde ciddi bir yรผk oluลturduฤuna ve kur oynaklฤฑฤฤฑnฤฑn merkez bankalarฤฑnฤฑ dรถviz piyasalarฤฑna mรผdahale etmeye zorladฤฑฤฤฑna dikkat รงekiyor. Birรงok merkez bankasฤฑnฤฑn, ons baลฤฑna 5 bin dolar sฤฑnฤฑrฤฑna yaklaลan sarฤฑ metal fiyatlarฤฑnฤฑ karlฤฑ bir rezerv kaynaฤฤฑ olarak deฤerlendirdiฤini belirten uzmanlar, bu rezervlerin artฤฑk artan enerji ve savunma harcamalarฤฑnฤฑ finanse etmek ya da deฤer kaybeden yerel para birimlerini desteklemek amacฤฑyla kullanฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ kaydediyor.
รzellikle geliลmekte olan รผlkelerin merkez bankalarฤฑnฤฑn bu deฤiลimin รถncรผsรผ olduฤu gรถrรผlรผyor. Gรผรงlรผ ABD dolarฤฑ ve yรผkselen borรงlanma maliyetleri, yerel para birimleri รผzerindeki baskฤฑyฤฑ artฤฑrฤฑrken, rezervlerin likidite amaรงlฤฑ kullanฤฑmฤฑ sarฤฑ metal fiyatlarฤฑ รผzerinde aลaฤฤฑ yรถnlรผ bir baskฤฑ oluลturuyor.
Standard Chartered Yatฤฑrฤฑm Grubu Baลkanฤฑ Steve Brice, geliลmekte olan piyasalardaki para birimi zayฤฑflฤฑฤฤฑnฤฑn, istikrarฤฑ saฤlamak amacฤฑyla altฤฑn satฤฑลlarฤฑnฤฑ tetiklediฤini deฤerlendirmesinde bulundu.
Tรผrkiye ve kรผresel piyasalarda altฤฑn rezervlerindeki kritik geliลme
Merkez bankalarฤฑnฤฑn sarฤฑ metal satฤฑลlarฤฑna iliลkin veriler genellikle gecikmeli olarak paylaลฤฑlsa da, piyasadaki sinyaller bu deฤiลimi doฤrular nitelikte seyrediyor. Yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde en dikkat รงekici satฤฑลlarฤฑn Tรผrkiye cephesinde yaลandฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor.
Metals Focus tarafฤฑndan yayฤฑmlanan rapora gรถre, Tรผrkiye’nin resmi altฤฑn rezervleri, liranฤฑn istikrarฤฑnฤฑ korumak amacฤฑyla yapฤฑlan swap iลlemleri ve doฤrudan satฤฑลlar sonucunda Mart ayฤฑnda 131 ton geriledi. ฤฐran ile yaลanan gerilimlerin ardฤฑndan Tรผrk lirasฤฑ, ABD dolarฤฑ karลฤฑsฤฑnda yaklaลฤฑk yรผzde 1,7 oranฤฑnda deฤer kaybederek yeni seviyeleri test etti.
Benzer bir tablonun Rusya ve Gana’da da yaลandฤฑฤฤฑ, bรผtรงe aรงฤฑklarฤฑnฤฑ kapatmak veya dรถviz likiditesini artฤฑrmak iรงin sarฤฑ metal rezervlerine baลvurulduฤu kaydediliyor.
2024 ve 2025 yฤฑllarฤฑnda dรผnyanฤฑn en bรผyรผk altฤฑn alฤฑcฤฑsฤฑ konumunda olan Polonya’da ise Merkez Bankasฤฑ Baลkanฤฑ’nฤฑn savunma harcamalarฤฑnฤฑ finanse etmek iรงin rezerv satฤฑลฤฑnฤฑ gรผndeme getirmesi, piyasadaki bu yapฤฑsal deฤiลikliฤin boyutlarฤฑnฤฑ gรถzler รถnรผne seriyor.
Enerji maliyetleri ve piyasa beklentisi
Dรผnya Altฤฑn Konseyi verilerine gรถre, merkez bankalarฤฑ 2022’den 2024’e kadar her yฤฑl 1.000 tonun รผzerinde sarฤฑ metal alฤฑmฤฑ yaparak piyasanฤฑn en gรผรงlรผ dayanaฤฤฑ olmuลtu. Ancak 2025 yฤฑlฤฑnda bu miktarฤฑn 863 tona gerilemesi ve ardฤฑndan gelen satฤฑล dalgasฤฑ, piyasa dinamiklerini temelden sarsฤฑyor.
Natixis tarafฤฑndan yayฤฑmlanan analiz notunda, altฤฑn fiyatlarฤฑ รผzerindeki baskฤฑnฤฑn temel nedenleri olarak yรผkselen enerji maliyetleri, gรผรงlรผ ABD dolarฤฑ ve ABD Hazine tahvili faizlerindeki artฤฑล gรถsteriliyor. Tahvil faizlerindeki yรผkseliล, getiri saฤlamayan bir varlฤฑk olan altฤฑnฤฑn cazibesini azaltฤฑrken, bireysel yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn da pozisyonlarฤฑnฤฑ kapatmasฤฑ dรผลรผลรผ derinleลtiriyor.
BullionVault Araลtฤฑrma Direktรถrรผ Adrian Ash, “Altฤฑnฤฑ kriz durumlarฤฑ iรงin sigorta olarak aldฤฑnฤฑz ve ลimdi kriz kapฤฑya dayandฤฑ” diyerek mevcut durumu รถzetliyor.
Sektรถr temsilcileri bu hamlelerin yapฤฑsal bir trendden ziyade taktiksel adฤฑmlar olduฤu gรถrรผลรผnde birleลiyor. Dรผnya Altฤฑn Konseyi yetkilileri, yaลananlarฤฑn altฤฑnฤฑn kriz anlarฤฑnda neden bir rezerv varlฤฑk olarak tutulduฤunu kanฤฑtladฤฑฤฤฑnฤฑ, belirsizlik dรถnemlerinde likit bir varlฤฑk olarak devreye sokulabildiฤini vurguluyor. Gelecek dรถnemde, รin gibi bรผyรผk tรผketicilerin fiyatlardaki geri รงekilmeyi bir alฤฑm fฤฑrsatฤฑ olarak deฤerlendirmesi bekleniyor. Uzmanlar, fiyatlarฤฑn daha da gerilemesi durumunda kurumsal alฤฑmlarฤฑn yeniden devreye girerek piyasada bir taban oluลturabileceฤi deฤerlendirmesinde bulunuyor.
