Fransaโnฤฑn baลkenti Parisโin simge yapฤฑlarฤฑndan Notre Dame Katedraliโnde รงฤฑkan yangฤฑnฤฑn yankฤฑlarฤฑ sรผrรผyor.
Yaklaลฤฑk 850 yฤฑldฤฑr ayakta olan ve pek รงok badireyi atlatan katedralin alevler tarafฤฑndan sarฤฑlmasฤฑnฤฑ รงaresizce izleyen ve Seine’in kฤฑyฤฑsฤฑnda diz รงรถkรผp dua eden, ‘Ave Maria’yฤฑ (Selam Meryem) sรถyleyen Parislilerin รผzรผntรผsรผ dรผnyada yankฤฑ buldu.
Seine Nehri’nin kฤฑyฤฑsฤฑndaki Ille de la Cite Adasฤฑ’nda bulunan katedral, Meryem Anaโya ithafen โBizim Hanฤฑmฤฑmฤฑz’ diye adlandฤฑrฤฑldฤฑ.
Katedralin temeli 1163โte atฤฑldฤฑ ve tamamlanmasฤฑ tam 182 yฤฑl sรผrdรผ.
VICTOR HUGOโNUN ROMANI HAYAT VERDฤฐ
19. yรผzyฤฑl baลlarฤฑnda Paris ลehir planlamacฤฑlarฤฑ bakฤฑmsฤฑzlฤฑฤฤฑndan รถtรผrรผ katedrali yฤฑktฤฑrmak istedi.
รnlรผ Fransฤฑz yazar Victor Hugo, halkฤฑn ilgisini รงekmek iรงin 1831 yฤฑlฤฑnda Notre Dame’ฤฑn Kamburu adlฤฑ รผnlรผ romanฤฑnฤฑ yazdฤฑ. Romanฤฑn tamamlanmasฤฑ yaklaลฤฑk altฤฑ ay sรผrdรผ. Dรผnya klasikleri arasฤฑna giren bu roman, katedralin kurtarฤฑlmasฤฑ iรงin kampanya baลlatฤฑlmasฤฑnฤฑ saฤlayarak yenilenmesinde de bรผyรผk rol oynadฤฑ. Katedral, zamanla roman karakterleri Quasimodo ve Esmeralda ile de birlikte anฤฑldฤฑ.
Katedral, aynฤฑ zamanda Napolyon’un imparator ilan edilmesi gibi tarihi olaylara da tanฤฑklฤฑk etti.
รzellikle Fransฤฑz Devrimi dรถneminde ciddi zarar gรถren katedralde birรงok kez restorasyon รงalฤฑลmasฤฑ yapฤฑldฤฑ.
รOK SAYIDA MฤฐMAR FARKLI STฤฐLLER YARATTI
Yapฤฑm sรผreci boyunca รงok sayฤฑda mimar รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ iรงin katedralde farklฤฑ stiller gรถrmek mรผmkรผn. ฤฐlk gotik katedrallerden biri olan yapฤฑnฤฑn giriล kฤฑsmฤฑ olan batฤฑ yakasฤฑ birbirinden ayrฤฑlan รผรง parรงadan oluลuyor.
Her yฤฑl 13-14 milyon kiลinin ziyaret ettiฤi katedralde Meryem Ana heykelinin yanฤฑ sฤฑra, gรผl pencereler, รงeลitli sanat eserleri, dev รงanlar, kalฤฑntฤฑlar ve Orta รaฤ’dan kalma mobilyalar bulunuyor.
Katedral, 5 bin 500 metrekarelik alanฤฑ kapsฤฑyor. Vatikan’ฤฑn ‘Hristiyanlฤฑฤฤฑn Fransa’daki sembolรผ’ olarak tanฤฑmladฤฑฤฤฑ yapฤฑ, Paris Baลpiskoposluฤuna da ev sahipliฤi yapฤฑyor.
‘รMRรMรZ YENฤฐDEN AรILDIฤINI GรRMEYE YETMEYEBฤฐLฤฐR’
Notre Dame Katedrali’nde dรผn akลam saatlerinde baลlayan yangฤฑn bu sabaha kadar devam eden, รผnlรผ yapฤฑyฤฑ saran alevler yaklaลฤฑk dokuz saatte sรถndรผrรผlebildi.
Yangฤฑnฤฑn nedeni henรผz bilinmese de renovasyon รงalฤฑลmalarฤฑ sฤฑrasฤฑnda bir ihmal ya da kaza yaลanmฤฑล olabileceฤi dรผลรผnรผlรผyor. Gazeteci Fehim Taลtekin’in BBC Tรผrkรงe iรงin kaleme aldฤฑฤฤฑ yazฤฑda aktardฤฑฤฤฑna gรถre katedraldeki รงalฤฑลmalardan sorumlu vakfฤฑn direktรถrรผ Eric Fischer, Notre Dame’ฤฑn รงรถken รงatฤฑsฤฑ ve merkez kulesinin yeniden inลasฤฑ onlarca yฤฑl alabileceฤini sรถyledi.
รnde gelen bir mimar ise televizyonda, “Bizim รถmrรผmรผz belki yeniden aรงฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrmeye yetmez” dedi.
โUรAKLAR YAPININ TAMAMEN รรKMESฤฐNE YOL AรARDIโ
รte yandan Euronews’un aktardฤฑฤฤฑna gรถre de Paris itfaiyesi ve gรผvenlik uzmanlarฤฑ, yangฤฑn sรถndรผrme รงalฤฑลmalarฤฑnda ‘Canadair’ adฤฑ verilen uรงaklarฤฑn neden kullanฤฑlmadฤฑฤฤฑnฤฑ da aรงฤฑkladฤฑ.
Buna gรถre Canadair’ler bu tip yangฤฑnlarฤฑ sรถndรผrmek iรงin teknik olarak uygun deฤil, dahasฤฑ uรงak tarafฤฑndan dรถkรผlecek suyun miktarฤฑ bu tip bir yapฤฑnฤฑn tamamฤฑnฤฑn รงรถkmesine neden olabilirdi.
Paris bรถlgesinde bรถyle bir yangฤฑnda kullanฤฑlacak helikopter olmadฤฑฤฤฑ da kaydedildi. Yapฤฑlan aรงฤฑklamada, โลehir merkezinde yangฤฑnฤฑ sรถndรผrmek iรงin hava araรงlarฤฑ kullanamฤฑyoruz, alevlere mรผdahale edecek helikopterler ancak Paris bรถlgesinde varsa devreye girebilir. Paris’in ‘vitrini’ olan bu bรถlgesinde mรผdahale imkรขnlarฤฑ kฤฑsฤฑtlฤฑ. Yangฤฑnฤฑ kontrol altฤฑna alabilmek iรงin รงok az seรงeneฤimiz varโ denildi.
ABD Baลkanฤฑ Donald Trump, yangฤฑnฤฑn baลlamasฤฑndan kฤฑsa bir sรผre sonra Twitter hesabฤฑndan, “Paris’teki Notre Dame Katedrali’ndeki devasa yangฤฑnฤฑ izlemek korkunรง. Belki yangฤฑnฤฑ sรถndรผrmek iรงin uรงan su tankerleri kullanฤฑlabilirdi. Hฤฑzlฤฑ hareket edilmeli” mesajฤฑnฤฑ paylaลmฤฑลtฤฑ.
ESERLERE NE OLDU?
Notre Dame Katedrali; pek รงok sanat eserinin yanฤฑ sฤฑra, Dikenli Taรง ve ฤฐsa Peygamber’in gerildiฤi รงarmฤฑhtan bir parรงanฤฑn da bulunduฤu birรงok dini sembolรผ barฤฑndฤฑrฤฑyordu.
BBC bu eserlerden bazฤฑlarฤฑnฤฑ ve akฤฑbetlerini derledi.
Kurtarฤฑlan eserler:
-Dikenli taรง: รarmฤฑha gerilmeden รถnce ฤฐsa Peygamber’in baลฤฑna takฤฑldฤฑฤฤฑ rivayet ediliyor.
-Aziz Louise’nin tรผniฤi: Aziz olan tek Fransฤฑz Kralฤฑ Louise’nin giydiฤi 13’ncรผ yรผzyฤฑldan kalma keten tunik.
-Kuzey Gรผl Penceresi: Vitraylarla sรผslรผ pencere 21 metre yรผksekliฤinde.
Akฤฑbeti bilinmeyenler:
-รarmฤฑhtan ฤฐndiriliล: ฤฐsa’nฤฑn รงarmฤฑhtan indiriliลini tasvir eden heykel.
-Batฤฑ ve Gรผney Gรผl pencereleri: Katedralin diฤer vitray gรผl pencereleri 1255 ve 1260 yฤฑlฤฑnda inลa edilmiลti.
-Gerรงek รงarmฤฑh ve kutsal รงivi: Katedralde, ฤฐsa’nฤฑn gerildiฤi รงarmฤฑhtan olduฤu sรถylenen bir parรงayla รงarmฤฑha gerilmesi sฤฑrasฤฑnda kullanฤฑldฤฑฤฤฑ rivayet edilen bir รงivi de bulunuyordu.
-Bรผyรผk kilise orgu: Notre Dame’ฤฑn รถnemli sembollerinden sekiz bin boruluk bรผyรผk orgun bazฤฑ borularฤฑ Ortaรงaฤ’dan kalma.
-Madonna ve รocuk heykeli: โNotre Dame de Parisโ olarak bilinen รผnlรผ heykel, katedralle aynฤฑ ada sahip. Meryem ve ฤฐsa’yฤฑ tasvir eden 1.8 metre boyundaki heykel, 14’ncรผ yรผzyฤฑlda yapฤฑldฤฑ ve Notre Dame’a 1818’de getirildi.
-Katedral รงanlarฤฑ: Notre Dome Katedrali’nin 10 รงanฤฑ bulunuyor. En eski รงan olan 13 ton aฤฤฑrlฤฑฤฤฑndaki Emmanuel 15’inci yรผzyฤฑlda yapฤฑldฤฑ, 1681’de yenilendi.
-Aziz Denis heykeli: Nicolas Coustou’nun 18’nci yรผzyฤฑlda yaptฤฑฤฤฑ bir baลka heykel. Paris’in koruyucu azizi olan Denis’i vaaz verirken tasvir eden heykel de katedralde sergileniyordu.
-Aziz Thomas Aquinas’ฤฑn tablosu: 17’nci yรผzyฤฑlda yapฤฑlan ve Notre Dame’a 1974’te getirilen tabloda aziz ve bir grup insan erdem รงeลmesinden su iรงerken resmediliyor.
