Nüfus artış hızı düştü, İstanbul’un nüfusu azaldı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ‘Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2020 Sonuçları’nı açıkladı.

Buna göre, 2019 yılı itibarıyla 83 milyon 154 bin 997 kişi olan Türkiye nüfusu, 459 bin 365 kişi artarak geçen yıl 83 milyon 614 bin 362 kişiye ulaştı.

Erkek nüfus 41 milyon 915 bin 985 kişi olurken, kadın nüfus 41 milyon 698 bin 377 kişi oldu. Diğer bir ifadeyle toplam nüfusun yüzde 50.1’ini erkekler, yüzde 49.9’unu ise kadınlar oluşturdu.

Nüfus artış hızı geriledi

Yıllık nüfus artış hızı, 2019’da binde 13,9 iken 2020’de binde 5.5’e geriledi. İl ve ilçe merkezlerinde ikamet edenlerin oranı 2019’daki yüzde 92.8’lik orandan 2020’de yüzde 93’e yükseldi.

Belde ve köylerde yaşayanların oranı ise yüzde 7.2’den yüzde 7’ye düştü.

İstanbul’un nüfusu azaldı

Verilere göre, İstanbul’un nüfusu 2020’de bir önceki yıla göre 56 bin 815 kişi azalarak 15 milyon 462 bin 452 kişiye düştü. Türkiye nüfusunun yüzde 18.49’unun ikamet ettiği İstanbul’u, 5 milyon 663 bin 322 kişiyle Ankara, 4 milyon 394 bin 694 kişiyle İzmir, 3 milyon 101 bin 833 kişiyle Bursa ve 2 milyon 548 bin 308 kişiyle Antalya izledi.

İstanbul’un yaşlı nüfusu 61 ili geçti

Bayburt, 81 bin 910 kişi ile en az nüfusa sahip il oldu. Bayburt’u, 83 bin 443 kişi ile Tunceli, 96 bin 161 kişi ile Ardahan, 141 bin 702 kişi ile Gümüşhane ve 142 bin 792 kişi ile Kilis takip etti.

Doğurganlık ve ölümlülük hızlarındaki azalmaya bağlı olarak, yaşlı nüfusun arttığı ve ortanca yaşın yükseldiği görüldü. Türkiye’de 2019 yılında 32,4 olan ortanca yaş, 2020 yılında 32.7’ye yükseldi. Cinsiyete göre, ortanca yaş erkeklerde 31.7’den 32.1’e, kadınlarda ise 33.1’den 33.4’e yükseldi.

İllere göre dağılımında, Sinop’un 41.4 ile en yüksek ortanca yaş değerine sahip olduğu belirlendi. Sinop’u 40.6 ile Balıkesir ve Kastamonu izledi. Diğer yandan 20.4 ile Şanlıurfa en düşük ortanca yaşa sahip il oldu. Şanlıurfa’yı 21.2 ile Şırnak ve 22.3 ile Ağrı takip etti.

Cinsiyete göre dağılımına bakıldığında, erkeklerde 40.2 ile Sinop’un en yüksek ortanca yaşa sahip il olduğu görüldü. Şanlıurfa 20 ile en düşük ortanca yaşa sahip il olarak dikkati çekti. Kadınlarda 42.7 ile Sinop yine en yüksek ortanca yaş değerine sahip il olurken, Şırnak ve Şanlıurfa 20.9 ile en düşük ortanca yaş değerine sahip il olarak belirlendi. 

Çalışma çağı nüfusun oranı arttı

Çalışma çağı olarak tanımlanan 15-64 yaş grubundaki nüfusun oranı, 2007 yılında yüzde 66.5 iken 2020 yılında yüzde 67.7 oldu. Çocuk yaş grubu olarak tanımlanan 0-14 yaş grubundaki nüfusun oranı yüzde 26.4’ten yüzde 22.8’e gerilerken, 65 ve daha yukarı yaştaki nüfusun oranı ise yüzde 7.1’den yüzde 9.5’e yükseldi.

Çalışma çağındaki birey başına düşen çocuk ve yaşlı birey sayısını gösteren toplam yaş bağımlılık oranı, 2019 yılında yüzde 47.5 iken 2020 yılında yüzde 47.7’ye yükseldi.

Ekonomik olarak aktif olan birey başına düşen çocuk sayısını ifade eden çocuk bağımlılık oranı, yüzde 34.1’den, yüzde 33.7’ye gerilerken, çalışan kişi başına düşen yaşlı birey sayısını ölçen yaşlı bağımlılık oranı ise yüzde 13.4’ten yüzde 14.1’e yükseldi. Diğer bir ifadeyle, Türkiye’de 2020 yılında, çalışma çağındaki 100 kişinin 33,7 çocuğa ve 14.1 yaşlıya baktığı hesaplandı.

Türkiye’de kilometrekareye 109 kişi düştü

Nüfus yoğunluğu olarak tanımlanan ‘bir kilometrekareye düşen kişi sayısı’, Türkiye genelinde 2019 yılına göre 1 kişi artarak 109 kişiye yükseldi.

Nüfus yoğunluğu en yüksek il kilometrekareye düşen 2 bin 976 kişi ile İstanbul olurken, İstanbul’dan sonra 553 kişi ile Kocaeli ve 366 kişi ile İzmir nüfus yoğunluğu en yüksek iller oldu.

Diğer yandan nüfus yoğunluğu en az il ise bir önceki yılda olduğu gibi kilometrekareye düşen 11 kişi ile Tunceli oldu. Tunceli’yi 20 kişi ile Ardahan ve Erzincan illeri izledi.

Yüz ölçümü büyüklüğünde ilk sırada yer alan Konya’nın nüfus yoğunluğu 58, en küçük yüz ölçümüne sahip Yalova’nın nüfus yoğunluğu ise 326 olarak hesaplandı. 

Yabancı nüfus oranı

Öte yandan, Türkiye’de ikamet eden yabancı nüfus bir önceki yıla göre 197 bin 770 kişi azalarak 1 milyon 333 bin 410 kişi oldu. Bu nüfusun yüzde 49.7’sini erkekler, yüzde 50.3’ünü kadınlar oluşturdu.

Yabancı uyruklu nüfus kapsamında, ikamet veya çalışma iznine sahip kişiler, ikamet izni yerine geçen kimlik belgeleri ve adres beyanı olanlar, izinle Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkan geçerli adres beyanı olan mavi kart hamili kişiler değerlendirildi.

Kurs, turizm, bilimsel araştırma gibi nedenlerle 3 aydan kısa süreli vize veya ikamet iznine sahip yabancılar ile geçici koruma statüsüyle ülkede bulunan Suriyeliler nüfusa dahil edilmed

Murat Ali Oral

Tüm Yazıları

İstanbul Üniversitesi İngilizce İşletme Fakültesi'ni bitirdi. Çeşitli kurumlara bağlı olarak emtia ve özellikle altın piyasalarında trader ve danışmanlık yaptı. Medya sektöründe (Matriks, BloombergHT vb) uzun yıllar çeşitli pozisyonlarda çalıştı.