Mart sonu bilanรงo kapama telaลฤฑna giren bankalarฤฑn baลlattฤฑฤฤฑ faiz yarฤฑลฤฑ mevduat faizlerini yรผzde 14’lere kadar yรผkseltti. 1 milyon TL ve รผzeri tutarlara uygulanan faizde ise oranlar yรผzde 14’leri de aลtฤฑ.
Tรผrk Lirasฤฑ’nda (TL) yaลanan sฤฑkฤฑลฤฑklฤฑk mevduat faizlerini yรผzde 14’lere kadar yรผkseltti. Birรงok banka 100 bin TL gibi bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ iรงin รงok da yรผksek olmayan tutarlara bile artฤฑk yรผzde 13-14 bandฤฑnda faiz uygulamaya baลladฤฑ. 1 milyon TL ve รผzerindeki bรผyรผk meblaฤlara uygulanan faiz ise yรผzde 14’leri aลtฤฑ. Bankacฤฑlara gรถre kฤฑsa vadede mevduat faizlerinde รถnemli bir gerileme yaลanmayacak. Bunun temel nedeni ise mart ayฤฑ sonunda kapatฤฑlacak olan bankalarฤฑn 2016 yฤฑlฤฑ ilk รงeyrek bilanรงolarฤฑ. Kฤฑsacasฤฑ bilanรงolarฤฑnda yรผksek tutarda mevduat gรถstermek isteyen bankalar bugรผnlerde kesenin aฤzฤฑnฤฑ aรงmฤฑล durumda. Amaรง, mevduat pastasฤฑndan olabildiฤince bรผyรผk pay alabilmek…
FAฤฐZLER DรลECEK Mฤฐ?
Peki mart ayฤฑndan sonra mevduat faizleri aลaฤฤฑ inecek mi? Bankacฤฑlar bu konuda oldukรงa temkinli gรถrรผล bildiriyor. รncelikle ลunu sรถyleyebiliriz, genel kanฤฑ nisan ayฤฑndan sonra mevduat faizlerinde yรผkseliล ihtimalinin dรผลรผk olduฤu yรถnรผnde.
Peki dรผลรผล olacak mฤฑ? ฤฐลte bu konuda da piyasa oyuncularฤฑ yine รงok temkinli. Tรผrkiye’ye son dรถnemde yabancฤฑ ilgisinin de arttฤฑฤฤฑna dikkat รงeken bankacฤฑlara gรถre, bu ilginin boyutu mevduat faizlerinin รงฤฑtasฤฑnฤฑ da belirleyecek. Ancak bu konuda da genel beklenti, yฤฑlฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda mevduata verilen faiz oranlarฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk bir puan dรผลรผลle yรผzde 12-13’lere ineceฤi yรถnรผnde.
UZUN VADEYE YรKSEK FAฤฐZ
Faizlerdeki hareketlilik bankalarฤฑn “tezgah altฤฑ” denen ลubelere gelen mรผลterilerine sunduฤu รถzel faiz oranlarฤฑnda da kendini gรถsteriyor. รok deฤil daha bir yฤฑl รถncesine kadar bankalar yรผksek oranlฤฑ tezgah altฤฑ faiz oranlarฤฑnฤฑ 30 gรผn veya en uzun 60 gรผne kadar veriyordu. Baลka bir deyiลle yรผksek faiz riskini uzun vadede taลฤฑmak istemiyorlardฤฑ. Ancak son aylarda bu konudaki politikada da ciddi deฤiลiklik oldu. Bankalar artฤฑk 180 gรผne (6 ay) kadar uzun vadelere รถzel oran veriyor.
รrneฤin, Fibabanka cebinde 100 bin TL olan ve ลubeye gelen mรผลterilerine 32.91 gรผn iรงin yรผzde 13.25 faiz uygularken, vade 92-182 gรผne รงฤฑktฤฑฤฤฑnda faiz oranฤฑ yรผzde 13.90’a yรผkseliyor. Banka sรถz konusu bu faiz oranฤฑnฤฑ 50 bin TL ve รผzerinde mevduatฤฑ olanlara uyguluyor. Ancak Fibabanka bu konuda sektรถrรผn tek oyuncusu deฤil. Birรงok banka yรผksek faiz oranฤฑ tekliflerinde vadeyi 90 gรผn ve รผzerine taลฤฑmฤฑล durumda. Bu uygulama bile sektรถrรผn รถnรผmรผzdeki aylarda mevduat faiz oranlarฤฑnda รถnemli dรผลรผล beklemediฤini ortaya koyuyor.
YรZDE 13’LERE ฤฐNER
Odeabank Bireysel Bankacฤฑlฤฑk Grup Mรผdรผrรผ Atilla Yenihayat, mevduat faizlerinin mart ayฤฑ sonuna kadar yรผksek kalacaฤฤฑ gรถrรผลรผnde. Bu yรผkseliลin aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak TL’deki daralmaya baฤlฤฑ olduฤunu sรถyleyen Yenihayat, diฤer nedenleri ve beklentilerini ลรถyle รถzetliyor:
“Merkez Bankasฤฑ TL tonlamasฤฑnฤฑ artฤฑrmasฤฑna raฤmen bankalarฤฑn 4-5 aydฤฑr TL’ye dรถnme isteฤi artmฤฑล gรถrรผnรผyor. Yine bu dรถnemde yabancฤฑ bankalarฤฑn Tรผrkiye’de bรผyรผme isteฤine baฤlฤฑ olarak artan rekabet de faiz oranlarฤฑm yukarฤฑ taลฤฑdฤฑ. Globalde ise FED faiz artฤฑrฤฑm kararฤฑ nedeniyle dolar faizinin yรผkseliลi piyasaya yansฤฑdฤฑ. รte yandan, son gรผnlerde Tรผrkiye’ye olan yabancฤฑ giriลinde bir miktar artฤฑล gรถrรผyorum. Bu yรผzden faizde yaklaลฤฑk 10 gรผndรผr yรผkseliล durmuล gรถrรผnรผyor. Bono tarafฤฑnda da keza yabancฤฑlarฤฑn son bir haftadฤฑr yaptฤฑklarฤฑ alฤฑmlar yรผzรผnden faiz oranlarฤฑnda iniล yaลadฤฑk. 10 yฤฑllฤฑk tahvil faizleri yรผzde 11’lerden 10.25’lere geldi. Yine yabancฤฑ giriลinin etkisiyle dรถviz sepetinde de dรผลรผล gรถzlemledik. Benim beklentim, bankalarฤฑn รผรง aylฤฑk bilanรงolarฤฑnฤฑ kapattฤฑklarฤฑ mart ayฤฑ sonuna kadar sฤฑkฤฑลฤฑklฤฑฤฤฑn devam etmesi, yani yรผksek faiz oranlarฤฑnฤฑn korunmasฤฑ yรถnรผnde. Son haftalarda yaลanan bu geliลme bir trend mi, yoksa kalฤฑcฤฑ mฤฑ bunu mart ayฤฑndan sonra gรถreceฤiz.”
Ancak Atilla Yenihayat, faiz oranlarฤฑndaki dรผลรผลรผn her halรผkarda fazla olmayacaฤฤฑ gรถrรผลรผnde. Faizlerde yaลanacak bรผyรผk รงaplฤฑ dรผลรผลlerin krediye olan talebi artฤฑracaฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlatan Yenihayat, “Bunun da mevduat faizleri รผzerinde baskฤฑ yaratacaฤฤฑ unutulmamalฤฑ. Bu yรผzden mevduat faizlerindeki dรผลรผลรผn bono faizlerindeki dรผลรผล kadar sert olmasฤฑnฤฑ beklemiyorum. Mevduatta hฤฑzlฤฑ, ani, sert dรผลรผล beklenmemeli. Bu ortamda mart ayฤฑndan sonra mevduat faizlerinin hafif gerileyerek yรผzde 13’lere geri รงekilmesini bekliyorum” diyor.
KALICI OLMASINA DฤฐKKAT
Anadolubank Hazine Grup Mรผdรผrรผ Akฤฑn Cihan Ateล’e gรถre, kฤฑsa vadede mevduat faizlerinde dรผลรผล yaลanmayacak, aksine bir miktar yรผkseliล gรถrรผlecek. Mevduat faizlerindeki yรผkseliลin en รถnemli nedeninin bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnde TL’deki likidite daralmasฤฑ olduฤunu kaydeden Akฤฑn Cihan Ateล, bu konuda ลu tespitte bulunuyor:
“2015 yฤฑlฤฑ altฤฑncฤฑ ayฤฑndan bugรผne Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ 10 milyar dolar sattฤฑ. Bu da sistemdeki 10 milyar dolara karลฤฑlฤฑk gelen TL rezervini azalttฤฑ. Sistem ayrฤฑca ลu anda topladฤฑฤฤฑ mevduatฤฑn รผzerinde kredi veriyor. Bu aรงฤฑk aลaฤฤฑ yukarฤฑ 250 milyar TL civarฤฑnda. Bu da TL’yi sฤฑkฤฑลtฤฑran bir baลka konu. Dรถviz tevdiat hesaplarฤฑna baktฤฑฤฤฑmฤฑzda ise piyasanฤฑn dolarize olduฤunu gรถrรผyoruz. Son bir yฤฑlda dรถviz tevdiat hesaplarฤฑnda 15 milyar dolarlฤฑk bir artฤฑล gรถrรผyoruz. Yine son yฤฑllara baktฤฑฤฤฑmฤฑzda nette yabancฤฑ รงฤฑkฤฑลฤฑ da var. Yani tรผm bunlar sistemdeki TL’yi azaltฤฑcฤฑ etki yaratฤฑyor.” Piyasadaki bu sฤฑkฤฑลฤฑklฤฑฤฤฑn azalabilmesi iรงin TCMB’nin bir ลekilde piyasaya TL enjekte etmesi gerektiฤini de sรถyleyen Akฤฑn Cihan Ateล, “Enflasyon dรผลmedikรงe TCMB faiz indiremez. Bu yรผzden ben mevduattaki bu katฤฑlฤฑฤฤฑn bir sรผre daha devam edeceฤini dรผลรผnรผyorum. Hatta mevduat faizleri bir miktar daha yukarฤฑ gidebilir. รรผnkรผ TL’deki sฤฑkฤฑntฤฑ sรผrรผyor” diyor.
ฤฐLK HESABA YรKSEK FAฤฐZ
Bankalar genellikle ilk kez mevduat hesabฤฑ aรงtฤฑranlara yรผksek faiz veriyor. “Hoล geldin faizi” veya “tanฤฑลma faizi” adฤฑ altฤฑnda verilen faiz, bankanฤฑn tezgah altฤฑ faizinden genellikle 1-2 puan yรผksek oluyor. Ancak son dรถnemde geรงmiล uygulamalardan farklฤฑ olarak artฤฑk sadece bir ay vadeli deฤil altฤฑ aya kadar uzayan vadelere “hoล geldin” faizi veriliyor. Bu hafta, hoล geldin faizinin yanฤฑ sฤฑra ikinci kez aynฤฑ bankada mevduat hesabฤฑ olanlara uygulanan tezgah altฤฑ faizlerini de araลtฤฑrdฤฑk. ฤฐลte bankalarฤฑn hoล geldin ve tezgah altฤฑ faiz oranlarฤฑ…
Tรผrkiye Ekonomi Bankasฤฑ 1 ay vadeli mevduata yรผzde 12.75 hoล geldin faizi verirken aynฤฑ para ikinci kez baฤlandฤฑฤฤฑnda yรผzde 10.50 faiz veriyor. Yapฤฑ Kredi 32-92 gรผn iรงin yรผzde 12.75, para ฤฐkinci kez baฤlandฤฑฤฤฑnda yรผzde 12,20, HSBC 40 gรผn iรงin yรผzde 13, ikinci kez baฤlandฤฑฤฤฑnda yรผzde 12, Finansbank 32 gรผn ฤฐรงin yรผzde 13.50, ikinci baฤlamada yรผzde 12,10, Vakฤฑf Bank 32-100 gรผn iรงin yรผzde 12,60, ikinci baฤlamada yรผzde 12,20 oranฤฑnda faiz veriyor. Garanti Bankasฤฑ 32 gรผn iรงin yรผzde 12, ikinci kez baฤlandฤฑฤฤฑnda yรผzde 11.50, ลekerbank 32-91 gรผn iรงin yรผzde 13.50, ฤฐkinci kez baฤlandฤฑฤฤฑnda yรผzde 12.60, ING Turuncu hesapta ise iki ay iรงin yรผzde 13, ikinci baฤlamada maksimum yรผzde 11 faiz teklif ediyor.
