ABD Temsilciler Meclisi, Baลkan Trump’ฤฑn veto ettiฤi ve Tรผrkiye’ye yรถnelik CAATSA yaptฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn uygulanmasฤฑnฤฑ รถngรถren 2021 savunma bรผtรงe tasarฤฑsฤฑnฤฑ, 3’te 2 รงoฤunluฤun รผzerinde yeniden onayladฤฑ.
ABD Temsilciler Meclisi’nde akลam saatlerinde yapฤฑlan oylamada 322 vekil evet oyu verirken, 87 vekil ise hayฤฑr oyu kullandฤฑ.
Tasarฤฑnฤฑn bir sonraki adresi Senato olurken, burada da Baลkan Donald Trump’ฤฑn veto yetkisini aลacak ลekilde en az 3’te 2 รงoฤunlukla geรงmesi bekleniyor.
740 milyar dolarlฤฑk savunma bรผtรงe tasarฤฑsฤฑ Kongre’nin her iki kanadฤฑndan da bu ลekilde geรงmesi durumunda yasalaลacak ve Trump’ฤฑn gรถrev sรผresi iรงindeki ‘veto yetkisini aลan ilk yasa tasarฤฑsฤฑ’ olarak kayฤฑtlara geรงecek.
ABD Baลkanฤฑ Trump, aralฤฑk ayฤฑ baลฤฑnda Kongre’de kabul edilen 740 milyar dolarlฤฑk Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasa (NDAA) tasarฤฑsฤฑnฤฑ 23 Aralฤฑk’ta veto etmiลti.
Trump, tasarฤฑyฤฑ veto ederken, Almanya ve Kore’deki Amerikan askerlerinin sayฤฑlarฤฑnฤฑn azaltฤฑlmasฤฑnฤฑ รถnlemesi, sosyal medya ลirketlerinin yasal olarak daha fazla sorumlu tutulmasฤฑna imkan tanฤฑyacak dรผzenlemeyi yapmamasฤฑ ve konfederasyon dรถnemi komutanlarฤฑnฤฑn isimlerinin kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ gibi sebeplerle eleลtirmiลti.
Tasarฤฑda neler var?
Tasarฤฑnฤฑn nihai halinde, Savunma Bakanlฤฑฤฤฑ (Pentagon) iรงin 635.5 milyar dolarฤฑ temel bรผtรงe, 69 milyar dolarฤฑ savaล fonu olarak bilinen ‘Denizaลฤฑrฤฑ Muhtemel Operasyonlar Fonu’, 8.9 milyar dolarฤฑ ise tasarฤฑnฤฑn yetki alanlarฤฑ dฤฑลฤฑndaki savunmaya iliลkin harcamalar olmak รผzere 713.4 milyar dolar bรผtรงe ayrฤฑlฤฑyor.
Bunun yanฤฑ sฤฑra Enerji Bakanlฤฑฤฤฑ bรผtรงesi altฤฑnda, nรผkleer kapasiteye iliลkin savunma harcamalarฤฑ iรงin 26.6 milyar dolar bรผtรงe belirleniyor.
NDAA tasarฤฑsฤฑnda, รinโe karลฤฑ ‘Pasifik Caydฤฑrฤฑcฤฑlฤฑk ฤฐnisiyatifi’nin kurulmasฤฑ รถngรถrรผlรผrken, ABDโnin Pasifik bรถlgesindeki askeri gรผcรผnรผ tahkim etmek, bรถlgedeki ortak ve mรผttefiklere destek vermek รผzere bu inisiyatif iรงin Hint-Pasifik Kuvvetleri Komutanlฤฑฤฤฑnฤฑn bรผtรงesine ek 2.2 milyar dolar fon ayrฤฑlฤฑyor.
Rusya ile askeri iliลki sฤฑnฤฑrlamalarฤฑnฤฑ artฤฑrฤฑyor
Tasarฤฑda, ABD ordusunun Rus ordusu ile iliลkilerine yรถnelik kฤฑsฤฑtlamalarฤฑn artฤฑrฤฑlmasฤฑna iliลkin maddeler dikkati รงekti. Rusyaโya yรถnelik faaliyetler kapsamฤฑnda, tasarฤฑ, Ukraynaโya 75 milyonu silah olmak รผzere 250 milyon dolarlฤฑk savunma yardฤฑmฤฑ yapฤฑlmasฤฑnฤฑ da ลart koลtu.
Tasarฤฑda, Avrupa Caydฤฑrฤฑcฤฑlฤฑk ฤฐnisiyatifi iรงin รถnceki bรผtรงe yasalarฤฑnda belirlenen 3.7 milyar dolarlฤฑk fonun tamamฤฑnฤฑn, bu bรผtรงe kapsamฤฑnda da saฤlanmasฤฑ istendi.
Almanya ve Koreโde asker sayฤฑsฤฑnฤฑn azaltฤฑlmasฤฑnฤฑ yasaklฤฑyor
ABD Baลkanฤฑ Trumpโฤฑn, Almanya ve Gรผney Koreโden asker รงekme planฤฑna iliลkin ise tasarฤฑda, gerekli ลartlar teyit edilmediฤi sรผrece Gรผney Koreโdeki asker sayฤฑsฤฑnฤฑn 28 bin 500โรผn altฤฑna, Almanyaโdaki asker sayฤฑsฤฑnฤฑn ise deฤerlendirme sรผreci tamamlanmadan 34 bin 500โรผn altฤฑna dรผลรผrรผlmesi yasaklanฤฑyor.
ABD askerlerinin, Finlandiyaโdaki Avrupa Hibrit Tehditlerle Mรผcadele ฤฐรงin Eฤitim Merkezi’nin eฤitimlerine katฤฑlmasฤฑnฤฑ ลart koลan tasarฤฑda, ฤฐsrail, Tayvan, Baltฤฑk รผlkeleri, Hindistan, Vietnam ve Japonyaโya yapฤฑlan askeri yardฤฑmlarฤฑn sรผrdรผrรผlmesi talep edildi.
ABD Hava Kuvvetleri’nin, gรผcรผnรผn ortalama 386 filo veya 3 bin 850 savaล uรงaฤฤฑna ulaลtฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ รถngรถren tasarฤฑ, birรงok savaล uรงaฤฤฑnฤฑn yanฤฑ sฤฑra 93 F-35 uรงaฤฤฑnฤฑn alฤฑnmasฤฑ iรงin yetki veriyor.
Tasarฤฑda, Tรผrkiyeโnin aldฤฑฤฤฑ 6 F-35 uรงaฤฤฑnฤฑn da ABD Hava Kuvvetlerince kullanฤฑlmasฤฑ iรงin gerekli yetkilendirme yapฤฑlฤฑyor.
Askeri รผslerdeki generallerin isimlerinin kaldฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ รถngรถrรผyor
Siyah Amerikalฤฑ George Floydโun รถldรผrรผlmesinden sonra yaลanan olaylarda gรผndeme gelen Konfederasyoncu generallerin isim ve heykellerinin kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ da tasarฤฑda yer aldฤฑ.
Tasarฤฑnฤฑn ilgili maddelerinde, Konfederasyoncu generallerin isimlerinin รผslerden kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ iรงin bir komisyon kurulmasฤฑ ve bu komisyonun 3 yฤฑlda gerekli tavsiyeleri iรงeren rapor hazฤฑrlamasฤฑ ลartฤฑ konuldu.
Tรผrkiye detayฤฑ
Savunma bรผtรงesi tasarฤฑsฤฑnda, Tรผrkiyeโnin S-400โleri teslim almasฤฑnฤฑn ABD Hasฤฑmlarฤฑna Yaptฤฑrฤฑm Yoluyla Mรผcadele Yasasฤฑ (CAATSA) kapsamฤฑnda, Rusya ile รถnemli boyutta bir iลlem olarak kabul edildi ve NDAAโnฤฑn yasalaลmasฤฑndan sonra 30 gรผn iรงinde Tรผrkiyeโde S-400 alฤฑmฤฑna mรผdahil olanlara CAATSA yaptฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn uygulanmasฤฑ talep edildi.
Tasarฤฑda, Baลkan’ฤฑn CAATSA kapsamฤฑnda belirtilen 12 maddeden en az 5โini uygulamasฤฑ, yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn ‘ithal edilen mallarฤฑ’ kapsamamasฤฑ istendi. Ancak Trump yรถnetimi sรถz konusu CAATSA yaptฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑ Tรผrkiye’ye uyguladฤฑฤฤฑ iรงin yeniden yaptฤฑrฤฑm uygulanmasฤฑ beklenmiyor.
