ABD Baลkanฤฑ Donald Trump, ฤฐsrail Baลbakanฤฑ Binyamin Netanyahu ile Beyaz Saray’da dรผzenlediฤi ortak basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda, ABD’nin uzun sรผredir takip ettiฤi “iki devletli รงรถzรผm” yaklaลฤฑmฤฑndan farklฤฑ bir tablo รงizerek, “ฤฐki devletli รงรถzรผmรผn daha iyi olacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyordum; ama eฤer ฤฐsrail ve Filistin mutlu olacaksa onlarฤฑn tercihi ne ise ben de onu kabul ederim.” dedi. Trump, Netanyahu’ya “yeni yerleลim yerleri inลasฤฑnฤฑ biraz durdurmasฤฑ” gerektiฤini sรถyledi.
20 Ocak’ta baลkanlฤฑk koltuฤuna oturduktan sonraki รผรงรผncรผ yabancฤฑ devlet temsilcisi olarak Netanyahu’yu Beyaz Saray’da aฤฤฑrlayan Trump, ortak basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda Ortadoฤu Barฤฑลฤฑ ve ฤฐsrail’in yeni yerleลim yerleri inลasฤฑ hakkฤฑnda aรงฤฑklamalarda bulundu.
ABD’nin uzun sรผredir izlediฤi “iki devletli รงรถzรผm” perspektifinden farklฤฑ bir gรถrรผntรผ รงizen Trump, Ortadoฤu Barฤฑลฤฑ iรงin iki devletli รงรถzรผm dฤฑลฤฑndaki alternatiflere de aรงฤฑk olduฤunu net bir ลekilde dile getirdi.
ฤฐki tarafฤฑn da anlaลtฤฑฤฤฑ รงรถzรผmรผn kendisine uyacaฤฤฑnฤฑ vurgulayan Trump, “ฤฐki รงรถzรผmden (iki devletli veya tek devletli) herhangi biri olabilir. ฤฐki devletli รงรถzรผmรผn daha iyi olacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyordum; ama eฤer ฤฐsrail ve Filistin mutlu olacaksa onlarฤฑn tercihi ne ise ben de onu kabul ederim.” ifadelerini kullandฤฑ.
ฤฐsrail ile Filistin tarafฤฑnฤฑn mรผzakereleri sonucunda ortaya รงฤฑkacak tablonun รถnemine iลaret eden Trump, Ortadoฤu Barฤฑลฤฑ iรงin “รงok hassas” รงalฤฑลtฤฑklarฤฑnฤฑ ve iki tarafฤฑn da bazฤฑ tavizler vermek zorunda kalabileceฤini vurguladฤฑ. Bu tavizlerin neler olacaฤฤฑ konusunda detay vermeyen Trump, “ฤฐsrail ile Filistinlilerin kendi aralarฤฑnda anlaลmasฤฑnฤฑn รถncelikli olduฤunu” dile getirdi.
“YENฤฐ YERLEลฤฐMLER BฤฐRAZ DURMALI”
Basฤฑn toplantฤฑsฤฑnฤฑn en dikkat รงekici bรถlรผmlerinden birinde ABD Baลkanฤฑ Trump, ฤฐsrail Baลbakanฤฑ Netanyahu’nun “yeni yerleลim yerleri inลasฤฑnฤฑ biraz durdurmasฤฑ” gerektiฤini sรถyledi.
Trump, yeni yerleลimler konusunda Netanyahu ile anlaลacaklarฤฑna inandฤฑฤฤฑnฤฑ dile getirirken, ฤฐsrail Baลbakanฤฑ ise “bu konuda konuลarak uzlaลabileceklerini” ve “barฤฑลฤฑn รถnรผndeki en bรผyรผk engelin yeni yerleลimler olmadฤฑฤฤฑnฤฑ” sรถyledi.
Yeni yerleลim yerleri konusunda รถnceki ABD yรถnetimlerine gรถre gรถrece daha yumuลak bir dil kullanan Trump, yine de bu politikanฤฑn รงรถzรผm รถnรผndeki engellerden biri olduฤunu ifade etmiล oldu.
ฤฐRAN’IN NรKLEER PROGRAMI
Netanyahu ile ฤฐsrail’in gรผvenlik รถnceliklerini konuลtuklarฤฑnฤฑ ve รถzellikle ฤฐran’ฤฑn nรผkleer programฤฑna vurgu yaptฤฑklarฤฑnฤฑ anlatan Trump, “ฤฐran’ฤฑn nรผkleer silahlara sahip olmasฤฑna izin vermeyeceฤim.” dedi.
รnceki Barack Obama yรถnetiminin imzaladฤฑฤฤฑ ฤฐran’la nรผkleer anlaลmanฤฑn “hayatฤฑnda gรถrdรผฤรผ en kรถtรผ anlaลma olduฤunu” bir kez daha dile getiren Trump, ฤฐsrail’in gรผvenliฤi iรงin Tahran yรถnetimine karลฤฑ gereken her tedbiri alacaklarฤฑnฤฑ yineledi.
Yine Obama dรถneminde Birleลmiล Milletler Gรผvenlik Konseyinde (BMGK) kabul edilen ฤฐsrail karลฤฑtฤฑ kararฤฑn “haksฤฑz” olduฤunu iddia eden Trump, bu eylemin tek taraflฤฑ olduฤunu savundu.
Trump, ABD Bรผyรผkelรงiliฤinin Tel Aviv’den Kudรผs’e taลฤฑnmasฤฑ konusunda ise “Bunun olmasฤฑnฤฑ istiyoruz; ne zaman olacaฤฤฑna bakacaฤฤฑz.” deฤerlendirmesini yaptฤฑ.
ฤฐsrail Baลbakanฤฑ Netanyahu ise iki devletli รงรถzรผm iรงin Filistin tarafฤฑnฤฑn ฤฐsrail devletinin varlฤฑฤฤฑnฤฑ “tanฤฑmasฤฑ” gerektiฤini belirterek, bunun gerรงekleลmediฤi senaryolarda “Ortadoฤu Barฤฑลฤฑnฤฑn zor olacaฤฤฑnฤฑ” kaydetti. Netanyahu ABD ile aralarฤฑndaki ittifak iliลkisinin Trump yรถnetiminde รงok daha gรผรงlรผ olacaฤฤฑnฤฑ ve “ABD’nin en bรผyรผk mรผttefikinin ฤฐsrail olduฤunu” dile getirdi.
