Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan, 20 yฤฑl aradan sonra Tรผrkiyeโyi cumhurbaลkanฤฑ dรผzeyinde ilk ziyaret eden รzbekistan Cumhurbaลkanฤฑ Mirziyovey ile Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ Kรผlliyesinde baล baลa ve heyetler arasฤฑ gรถrรผลmelerin ardฤฑndan ortak basฤฑn toplantฤฑsฤฑ dรผzenledi.
Toplantฤฑ รถncesinde iki รผlke arasฤฑnda mutabakata varฤฑlan anlaลmalar imzalandฤฑ. Anlaลma imza tรถreninden sonra konuลan Erdoฤan, โBu ziyaretin รถnemi, รถzellikle 20 yฤฑl aradan sonra cumhurbaลkanฤฑ dรผzeyinde yapฤฑlan ilk ziyarettir. Bu bakฤฑmdan bizim iรงin son derece anlamlฤฑ ve รถnemlidir. Mirziyoyev ile รถnce baล baลa, sonra heyetler arasฤฑ gรถrรผลmelerimizi yaptฤฑk ve iki รผlke arasฤฑndaki bu kapsamlฤฑ gรถrรผลme รงok verimli geรงti. Ekonomiden savunma sanayine, saฤlฤฑktan tarฤฑma, eฤitimden kรผltรผre pek รงok alanda iลbirliฤi imkanlarฤฑnฤฑ ele aldฤฑk. รzbekistan Orta Asyaโda 331.5 milyon nรผfusu, yeraltฤฑ ve yerรผstรผ kaynaklarฤฑ ile her aรงฤฑdan stratejik bir รผlke. Dรผnyanฤฑn en bรผyรผk yedinci doฤalgaz, dรถrdรผncรผ uranyum, altฤฑncฤฑ pamuk รผreticisi ve ikinci bรผyรผk pamuk ihracatรงฤฑsฤฑ konumundadฤฑr. Bu tabloya raฤmen ekonomik ve ticari iliลkilerimizin arzu ettiฤimiz seviyede olmadฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrรผyoruz. 2016 yฤฑlฤฑnda 1,2 milyar dolar civarฤฑndaydฤฑ 2016 yฤฑlฤฑnda. Bu yฤฑlฤฑn ilk 8 ayฤฑnda 900 milyon dolarฤฑ aลtฤฑk. Bu rakamlarฤฑ inลallah kฤฑsa zamanda yukarฤฑlara รงekeceฤiz. Bu noktada ikimizde de, iลadamlarฤฑmฤฑzda da kararlฤฑlฤฑฤฤฑ gรถrรผyorum. ฤฐลadamlarฤฑmฤฑza desteฤimiz tamdฤฑr. Deฤerli kardeลim liderliฤinde รzbekistan kararlฤฑ bir yรผrรผyรผลle ciddi yatฤฑrฤฑmlara imza atฤฑyor. Biz de tรผm tecrรผbemiz ve imkanlarฤฑmฤฑzla kendilerine yardฤฑmcฤฑ olmaya devam edeceฤiz. Tรผrkiye mรผteahhitlik alanฤฑnda dรผnyada ikinci sฤฑrada รงok รถnemli bir konum teลkil ediyor. Bu alandaki tecrรผbelerimizi รzbekistan ile paylaลmayฤฑ hedefliyoruz. Yarฤฑn ฤฐstanbulโda dรผzenlenecek Tรผrk-รzbek ฤฐล Forumuโnun verimli geรงeceฤine inanฤฑyorum. Gรถrรผลmede ele aldฤฑฤฤฑmฤฑz en รถnemli konulardan birisi de kรผltรผr ve turizm. รzellikle turizm noktasฤฑnda Baลkent Semerkant, Buhara bizim iรงin รงok bรผyรผk รถnem arz ediyor. รzbekistan bu medeniyet ลehirlerine ev sahipliฤi yapฤฑyor. Bu kadim ลehirlerin sadece รผlkemizde deฤil, tรผm Tรผrk dรผnyasฤฑnda, ฤฐslam dรผnyasฤฑnda รถnemli bir yeri var. Turizm alanฤฑndaki ortak projelerimizle inลallah bunu baลaracaฤฤฑz. Hatta deฤerli kardeลimin de bana ifade ettiฤi gibi, orada kayak turizmine yรถnelik olarak dev bir projeyi inลallah bir Tรผrk mรผteahhit ile hayata geรงireceฤiz. Ayrฤฑca bir mรผjde daha vermek istiyorum. THY inลallah 16 Mart tarihinden itibaren ฤฐstanbulโdan Semerkantโa tarifeli seferlerini baลlatacak. Bรถylece her iki kardeล toplum olarak รงok daha sฤฑkฤฑ kaynaลma fฤฑrsatฤฑnฤฑ bulacaktฤฑr. Gรถrรผลmemizde bรถlgesel geliลmeleri de inceleme, fikir teatisinde bulunma imkanฤฑmฤฑz da oldu. Uluslararasฤฑ forumlarda iลbirliฤimizi geliลtirme imkanlarฤฑ รผzerinde durduk. Bugรผn kabul ettiฤimiz ortak bildiride de geleceฤe yรถnelik somut planlarฤฑmฤฑzฤฑ ortaya koyduk. Malum 22 anlaลmayฤฑ imzaladฤฑk, yarฤฑn da ฤฐstanbulโda 4 anlaลmayฤฑ imzalamak suretiyle 26 anlaลma ile รงok รถnemli bir รงฤฑkฤฑลฤฑ bu ziyaretle hayata geรงiriyoruz. รzellikle kamu personelinin eฤitimi, mรผhendislik, tฤฑp gibi alanlar baลta olmak รผzere eฤitim ve burslar noktasฤฑnda atabileceฤimiz adฤฑmlarฤฑ da gรถrรผลme fฤฑrsatฤฑmฤฑz oldu. Tรผm bakanlฤฑk ve kurumlarฤฑmฤฑza รzbekistan ile iลbirliฤimizin her alanda geliลtirilmesi noktasฤฑnda talimatlarฤฑmฤฑzฤฑ verdik. Aynฤฑ iradenin รzbekistanโda da olmasฤฑndan รงok memnunum. ฤฐnลallah ฤฐmam Buhari Enstitรผsรผ arzumuzdu, aynฤฑ ลekilde ฤฐmam Maturidi Enstitรผsรผ arzumuzdu bu konularda aramฤฑzdaki ittifak bizleri gรผรงlรผ kฤฑldฤฑ. Orta Asya cumhuriyetleri arasฤฑnda iลbirliฤinin geliลmesini canฤฑ gรถnรผlden istiyoruz. Dirlik olmanฤฑn, gรผรงlรผ olmanฤฑn anahtarฤฑ birlik olmaktadฤฑr. Bu yรถnde atฤฑlan her adฤฑm kฤฑymetlidir, deฤerledir. Mirziyoyevโin komลularฤฑ ile dostluk iliลkilerini geliลtirme gayretlerini bizde destekliyoruz. รzbekistanโฤฑn milli ลairi merhum Abdullah Garibovโun ifadesi ile โMuzaffer ol, galip ol, gรผรงlรผ ol, dostun, yรขrin ve kardeลinle asฤฑrlar boyunca baki kalsฤฑn kรถลkรผn senin, ulu insanlฤฑk aleminde.โ Biz de รzbekistanโฤฑn dostu, kardeลi olarak her aรงฤฑdan gรผรงlรผ kalmasฤฑnฤฑ arzu ediyoruzโ diye konuลtu.
โBฤฐRBฤฐRฤฐMฤฐZฤฐ รOK รZLEDฤฐKโ
Baล baลa ve heyetler arasฤฑ gรถrรผลmelerde ele alฤฑnan konulara iliลkin bilgi veren Cumhurbaลkanฤฑ Mirziyoyev, โBu 20 senelik ara, gรถzlerimizden de gรถrรผlรผyordur, birbirimizi ne kadar รถzlediฤimizi gรถsteriyor. Tรผrkiye Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan ve Tรผrkiye Hรผkรผmeti heyeti ile yapฤฑlan mรผzakereler halklarฤฑmฤฑz arasฤฑndaki kardeลlik geleneklerine uygun olarak รงok verimli geรงmiลtir. Temaslarฤฑmฤฑzฤฑn devamฤฑnda siyasi, diplomatik, yatฤฑrฤฑm, turizm, lojistik, kรผltรผrel alanlarda ikili iliลkiler derin ve kรถklรผ olarak mรผzakere edildi. Temaslarฤฑmฤฑzฤฑn sonunda geniล, kapsamlฤฑ, iliลkilerimizin stratejik aลamaya รงฤฑkartฤฑlmasฤฑna taban oluลturacak ortak bildiri imzaladฤฑk. Bu tarihi bir olaydฤฑr. ฤฐki รผlke bakanlฤฑklarฤฑ, kurumu ve kuruluลlarฤฑ arasฤฑnda birรงok alanda iliลkilerin geliลtirilmesine ait belgeler imzalandฤฑ. Yarฤฑn ฤฐstanbulโda imzalanacak belgeler de var. ฤฐล Forumuโnda 3.5 milyar tutarฤฑnda 35 projenin gerรงekleลtirilmesi konusunda belgelerin imzalanmasฤฑ planlanmakta. Tรผrk giriลimcilerin รzbekistanโa gelmesinde vize konusu รถnem arz etmektedir. Tรผrk iล adamlarฤฑ iรงin 1 senelik รงok giriลli vizeler 3 gรผn iรงinde verilecek, Tรผrkiyeli turistler iรงin 1 aylฤฑk serili verilecektir. Kardeล ve dost รผlkeler arasฤฑnda vize konu olmamasฤฑ gerekiyor, aลama aลama bu konulara da geleceฤiz. Bugรผn burada konuลtuklarฤฑmฤฑzฤฑ yarฤฑn iลadamlarฤฑ duyacak. 9 ayda ticari hacim yรผzde 29 artฤฑล sergiledi, bu tabi ki azโ dedi.
Basฤฑn mensuplarฤฑnฤฑn รzbekistanโa gelmesini isteyen konuk Cumhurbaลkanฤฑ Miziyoyevโe THY Genel Mรผdรผrรผ ฤฐlker Aycฤฑ, โTHY olarak รzbekistanโฤฑ gezmek รผzere getirip gรถtรผreceฤizโ diye cevap verdi.
รzellikle Afganistanโda barฤฑล ve istikrar konusunda รงeลitli mutabakatlara varฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Mirziyoyev, Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤanโa bu konuda teลekkรผr etti. Mirziyoyev, โSemerkantโa ฤฐmam Buhari Uluslararasฤฑ ฤฐlmi Araลtฤฑrma Merkeziโnin tesis edilmesi ve Taลkentโte ฤฐslam Medeniyetleri Merkezi alt yapฤฑlarฤฑnฤฑn tesis edilmesi konusunda da mutabakatlara vardฤฑkโ ลeklinde konuลtu.
Mirziyoyev, konuลmasฤฑnฤฑ ลรถyle sรผrdรผrdรผ:
โBiz Tรผrkiyeโyi cihanda bรผyรผk, siyasi, ekonomik, askeri potansiyele, uluslararasฤฑ platformda ise yรผksek itibara sahip olan รผlke olarak kabul ediyoruz. Tรผrkiye bizim iรงin uluslararasฤฑ platformda gรผvenilir ve รถnemli partnerdir. Biz kardeล halklarฤฑmฤฑzฤฑn refahฤฑ, barฤฑลฤฑ yolunda geleneksel dostluk, geniล kapsamlฤฑ ve uzun vadeli iลbirliฤinin her yรถnden geliลtirilmesi iรงin tรผm olanaklarฤฑmฤฑzฤฑ seferber etmeye hazฤฑrฤฑz.โ
