“2014 yฤฑlฤฑnda para ve kur politikasฤฑ” konusunda dรผzenlediฤi basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda konuลan Baลรงฤฑ, geรงen yฤฑl yaptฤฑฤฤฑ basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda vurguyu politika araรงlarฤฑna yaptฤฑฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlattฤฑ.Geรงen yฤฑl “esneklik vurgusu” da yaptฤฑฤฤฑnฤฑ anฤฑmsatan Baลรงฤฑ, “Oldukรงa esneฤiz, รงeลitli alanlarda, boyutlarda politikalarฤฑmฤฑzฤฑ ลekillendirebiliriz. Daha ziyade yapฤฑsal alanlara aฤฤฑrlฤฑk vereceฤiz sรถylemiyle birlikte yapฤฑsal tarafa aฤฤฑrlฤฑk vererek sunumumu yapmฤฑลฤฑm ve esneklik vurgusu orada yรผksek. Bugรผn bulunduฤumuz konjonktรผrde ise daha ziyade ne yapacaฤฤฑz, onunla ilgili mesajlar รถn plana รงฤฑkacak. Dolayฤฑsฤฑyla esneklikten fazla รถngรถrรผlebilirlik daha รถn planda olacak” dedi.
Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn temel amacฤฑnฤฑn fiyat istikrarฤฑnฤฑn saฤlamak olduฤuna dikkati รงeken Baลรงฤฑ, bu รงerรงevede 2016 yฤฑlฤฑ enflasyon hedefinin, hรผkรผmetle varฤฑlan mutabakata paralel olarak yรผzde 5 olarak belirlendiฤini sรถyledi Erdem Baลรงฤฑ, Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn hesap verme yรผkรผmlรผlรผฤรผnรผn bir unsuru olarak, belirsizlik aralฤฑฤฤฑnฤฑn รถnceki yฤฑllarda olduฤu gibi her iki yรถnde “2 yรผzde puan” olarak korunduฤunu belirterek, ลรถyle dedi: “Enflasyon, yฤฑl iรงinde 3’er aylฤฑk dรถnemlerin sonu itibarฤฑyla yฤฑl sonu hedefinden 2 yรผzde puandan fazla farklฤฑlaลmasฤฑ durumunda sapmaya yol aรงan nedenler ile hedefe ulaลฤฑlmasฤฑ iรงin alฤฑnan ve alฤฑnmasฤฑ gereken รถnlemler, enflasyon raporu aracฤฑlฤฑฤฤฑyla kamuoyuna aรงฤฑklanacaktฤฑr. Gerรงekleลen enflasyonun, yฤฑl sonunda belirsizlik aralฤฑฤฤฑnฤฑn dฤฑลฤฑnda kalmasฤฑ durumunda ise hรผkรผmete aรงฤฑk mektup yazฤฑlacaktฤฑr. Bu yฤฑl sonunda enflasyonun 7’ye yakฤฑn ama belki 7’nin biraz รผzerinde gerรงekleลmesi mรผmkรผn, onu da yine beklemek lazฤฑm,acele etmemek lazฤฑm ama eฤer bรถyle bir durum gerรงekleลirse, hรผkรผmete aรงฤฑk mektup yazmamฤฑz gerekecek.Dolayฤฑsฤฑyla burada hiรงbir deฤiลiklik yok. รngรถrรผlebilirlik tam. Yรผzde 5’le devam ediyoruz. Artฤฑ eksi 2 puan da belirsizlik aralฤฑฤฤฑmฤฑz var.”
Finansal istikrar vurgusu
Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn, fiyat istikrarฤฑna odaklฤฑ para politikasฤฑ duruลunun ve bu politikadaki รถngรถrรผlebilirliฤin korunduฤu bir รงerรงeveyi esas aldฤฑฤฤฑnฤฑ anlatan Baลรงฤฑ, ayrฤฑca rezerv opsiyonu mekanizmasฤฑnฤฑn otomatik dengeleyici รถzelliฤinin kademeli olarak gรผรงlendirileceฤini sรถyledi. Baลรงฤฑ, Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn, enflasyonu hedefle uyumlu seviyelerde tutmayฤฑ amaรงlarken, finansal istikrarฤฑ gรถzetmeye devam edeceฤini belirterek, ลรถyle konuลtu: “Bu doฤrultuda Merkez Bankasฤฑ, sermaye akฤฑmlarฤฑnฤฑn yurt iรงi ekonomi รผzerinde oluลturduฤu oynaklฤฑฤฤฑn sฤฑnฤฑrlanmasฤฑna yรถnelik politikalarฤฑna devam edecektir. รnรผmรผzdeki dรถnemde de fiyat istikrarฤฑ ve finansal istikrar amaรงlarฤฑ doฤrultusunda, geleneksel araรงlarฤฑn yanฤฑ sฤฑra, yeni politika รงerรงevesi dahilinde geliลtirilen araรงlar da kullanฤฑlmaya devam edilecektir. Ayrฤฑca krediler ve dรถviz kuru kanallarฤฑnฤฑn daha etkin รงalฤฑลmasฤฑ iรงin iletiลim kanalฤฑ da gerektiฤinde destekleyici bir araรง olarak devreye alฤฑnacaktฤฑr. รnรผmรผzdeki dรถnemde iรง talebin artmaya devam edeceฤi ancak finansal koลullardaki sฤฑkฤฑlaลma nedeniyle bu artฤฑลฤฑn ฤฑlฤฑmlฤฑ kalacaฤฤฑ dรผลรผnรผlmektedir. Temkinli para politikasฤฑ duruลunun, alฤฑnan makro ihtiyati รถnlemlerin ve zayฤฑf seyreden sermaye akฤฑmlarฤฑnฤฑn etkisiyle, kredi bรผyรผme hฤฑzlarฤฑnฤฑn daha makul dรผzeylere geleceฤi รถngรถrรผlmektedir. Bu รงerรงevede ekonomi ฤฑlฤฑmlฤฑ ลekilde bรผyรผmeye devam ederken, talep bileลenlerinin olumlu yรถnde dengelenmesi beklenmektedir. Bรถyle bir kompozisyon altฤฑnda toplam talep koลullarฤฑnฤฑn enflasyon รผzerinde baskฤฑ oluลturmasฤฑ beklenmemektedir.”
TL likiditesi politikasฤฑnda รถngรถrรผlebilirlik artacak
TL likiditesi politikasฤฑnda รถngรถrรผlebilirliฤi kademeli olarak artฤฑrdฤฑklarฤฑnฤฑ ve bu toplantฤฑda biraz daha artฤฑracaklarฤฑnฤฑ belirten Baลรงฤฑ, “TL likiditesi politikasฤฑyla ilgili kafalarda hiรง bir soru iลareti kalmayacak ลekilde bugรผn son derece net olacaฤฤฑz ve bundan sonra artฤฑk herkes, Merkez Bankasฤฑ ne yapar, nasฤฑl yapar, hangi araรงlarla bunu yapar, net bir ลekilde bunu bilecek ve bankalarฤฑmฤฑz รงok rahat bir ลekilde รถnlerini gรถrebilecekler.Burada da oynaklฤฑฤฤฑ sฤฑfฤฑra yakฤฑn seviyelere indirmeyi planlฤฑyoruz. 2014 yฤฑlฤฑnda kฤฑsa vadeli faizlerde oynaklฤฑฤฤฑ sฤฑfฤฑra yakฤฑn seviyelere kadar indirmeyi planlฤฑyoruz” diye konuลtu. Dรถviz likiditesi politikasฤฑyla ilgili de รถngรถrรผlebilirliฤi kademeli olarak artฤฑrmayฤฑ planladฤฑklarฤฑnฤฑ aรงฤฑklayan Baลรงฤฑ, kendilerine ufak bir miktar esneklik de bฤฑrakacaklarฤฑnฤฑ ancak asฤฑl olanฤฑn รถngรถrรผlebilirlik olacaฤฤฑnฤฑ bildirdi.
Tรผketicilerin aลฤฑrฤฑ hฤฑzda borรงlanmalarฤฑ รถnlenecek
Baลรงฤฑ, ลunlarฤฑ sรถyledi: “Burada amaรง ve araรงlarฤฑmฤฑz var. Bunlardan birincisi, tรผketicilerin aลฤฑrฤฑ hฤฑzda borรงlanmalarฤฑnฤฑn รถnlenmesi. Bu amaรง, fiyat istikrarฤฑyla รงok yakฤฑndan iliลkili. Eฤer biz tรผm politika yapฤฑcฤฑlar olarak mรผmkรผn olduฤu kadar รผretimi ve รผreticiyi destekler, aลฤฑrฤฑ tรผketimi รถnlersek, bu, enflasyonu dรผลรผrรผcรผ etki yapar. Enflasyon aรงฤฑsฤฑndan bรถyle. Dฤฑล denge aรงฤฑsฤฑndan da benzer bir etki var. Eฤer aลฤฑrฤฑ hฤฑzlฤฑ kredi bรผyรผmesi frenlenirse, dฤฑล dengedeki dengelenme sรผreci de daha hฤฑzlฤฑ bir ลekilde gerรงekleลir ve dolayฤฑsฤฑyla oraya da faydasฤฑ var.Dolayฤฑsฤฑyla bu amaรง hem Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn fiyat istikrarฤฑyla uyumlu hem de diฤer kamu otoritelerinin Orta Vadeli Program’da (OVP) ve 10. Kalkฤฑnma Planฤฑ’ndaki tasarruflarฤฑn artฤฑrฤฑlmasฤฑ amacฤฑyla uyumlu bir amaรง. Peki araรงlar ne burada? Hangi araรงlarla tรผketicilerin aลฤฑrฤฑ hฤฑzda borรงlanmalarฤฑnฤฑ รถnleyeceฤiz bu yฤฑl?Birincisi, Bankacฤฑlฤฑk Dรผzenleme ve Denetleme Kurumu’nun aldฤฑฤฤฑ ve alacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ tedbirler. Bunlarฤฑ biliyorsunuz, aรงฤฑklandฤฑ. ฤฐkinci araรง, bugรผn sizlerle paylaลacaฤฤฑm. Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn uyguladฤฑฤฤฑ likidite programฤฑ. Onun baฤlantฤฑsฤฑnฤฑ da burada kuracaฤฤฑz. Dolayฤฑsฤฑyla destekleyici bir araรง olarak Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn likidite politikasฤฑ da tรผketici kredilerinin aลฤฑrฤฑ hฤฑzda artmasฤฑnฤฑn รถnรผne geรงmeye yardฤฑmcฤฑ olacak.
Tรผkedici kredilerinin bรผyรผme hฤฑzฤฑ dรผลecek
Tรผketici kredilerinin bรผyรผme hฤฑzฤฑnฤฑn, ticari kredilere gรถre daha dalgalฤฑ bir seyir izlediฤini anlatan Baลรงฤฑ,”Lehman krizi” ile neredeyse sฤฑfฤฑra kadar dรผลen tรผketici kredilerinin bรผyรผme hฤฑzฤฑnฤฑn, 2011’in ortalarฤฑnda tekrar yรผzde 40’lara yรผkseldiฤini sรถyledi. “Yรผzde 40, kesinlikle sรผrdรผrรผlebilir bir bรผyรผme hฤฑzฤฑ deฤil, onun mutlaka aลaฤฤฑ รงekilmesi gerekiyordu” diyen Baลรงฤฑ, o dรถnemde alฤฑnan tedbirlerle bunun yรผzde 15’e kadar indirildiฤini anฤฑmsattฤฑ.Ticari kredilerin ise daha istikrarlฤฑ bir bรผyรผme seyri izlediฤine dikkati รงeken Baลรงฤฑ, ลunlarฤฑ sรถyledi: “ลu an bรผyรผme hฤฑzlarฤฑna baktฤฑฤฤฑmฤฑzda tรผketici kredileri, yรผzde 30’un biraz altฤฑnda bรผyรผmeye devam ediyor. Ticari krediler ise yรผzde 20-25 arasฤฑnda bir hฤฑzla bรผyรผyor. Bizim amacฤฑmฤฑz ne? 2014 yฤฑlฤฑnฤฑn baลlarฤฑndan itibaren oldukรงa belirgin ve hissedilebilir ลekilde tรผketici kredilerinin bรผyรผme hฤฑzฤฑnฤฑn kademeli bir ลekilde รถnce yรผzde 25’e, daha sonra yรผzde 20’ye, daha sonra da yรผzde 15’e indirilmesi. Tรผketici kredilerinin bรผyรผme hฤฑzฤฑ gelecek sene iรงinde yรผzde 15’e inerse hem enflasyon aรงฤฑsฤฑndan sonuรง almamฤฑz saฤlanacak hem de dฤฑล denge aรงฤฑsฤฑndan รงok daha iyi bir noktaya geleceฤiz. Bu arada ticari kredilerde ne olacak? Bรผyรผk ihtimalle ticari kredilerin bรผyรผme hฤฑzฤฑnda รงok hafif bir azalma olabilir ama yรผzde 20’lere doฤru o da bรผyรผme hฤฑzฤฑnda gerileme gรถsterebilir, 15-20 arasฤฑnda bir seviye, orada sรผrdรผrรผlebilir gรถrรผnรผyor ama tรผketici kredilerinin bรผyรผme hฤฑzฤฑnฤฑn mutlaka ticari kredilerin bรผyรผme hฤฑzฤฑndan daha yavaล olmasฤฑ ลart ki biz enflasyonla mรผcadelede sonuรง alalฤฑm,aynฤฑ zamanda dฤฑล dengede de sonuรง alalฤฑm. Yaklaลฤฑmฤฑmฤฑz bu.”
