รin, Gรผney Koreli bรผyรผk bir nakliye ลirketinin ABD’deki birimlerine yaptฤฑrฤฑm uygulayarak ve sektรถre yรถnelik daha fazla misilleme tehdidinde bulunarak ABD ile olan ticaret savaลฤฑnฤฑ tฤฑrmandฤฑrdฤฑ. Bu hamle, Pekin ve Washington’ฤฑn beklenen ticaret gรถrรผลmeleri รถncesinde birbirlerine karลฤฑ avantaj saฤlama รงabalarฤฑnฤฑn son รถrneฤini teลkil etti.
Hanwha Ocean Co.’nun beล ABD birimini hedef alan yaptฤฑrฤฑmlar, dรผnyanฤฑn en bรผyรผk ekonomileri arasฤฑndaki gerginliฤin azalacaฤฤฑ yรถnรผndeki umutlarฤฑn azalmasฤฑyla Salฤฑ gรผnรผ kรผresel hisse senetlerinde dรผลรผลe neden oldu. Hanwha Ocean hisseleri %6,2 oranฤฑnda deฤer kaybederken, รinli gemi รผreticilerinin hisseleri yรผkseldi. Ticaret Savaลฤฑ’nฤฑn yarattฤฑฤฤฑ belirsizlik, kรผresel piyasalarฤฑ etkiledi.
Ticaret savaลฤฑ: Hanwha Ocean yaptฤฑrฤฑmlarฤฑ ve kรผresel etki
รin’in attฤฑฤฤฑ adฤฑmlar, deniz hakimiyeti konusunda ABD ile uzun sรผredir devam eden anlaลmazlฤฑฤฤฑ daha da derinleลtirdi. Her iki taraf da birbirlerinin gemilerine รถzel liman รผcretleri uygularken, ABD, baลta Gรผney Kore olmak รผzere mรผttefiklerini, zor durumdaki Amerikan gemi inลa sanayisini canlandฤฑrmaya yardฤฑm etmeye รงaฤฤฑrdฤฑ. Gemilerin uluslararasฤฑ ticaretin %80’inden fazlasฤฑnฤฑ taลฤฑma sorumluluฤuna sahip olmasฤฑ nedeniyle, bu mรผcadelenin kรผresel ekonomi รผzerinde de etkileri bulunuyor.
Singapur merkezli bir hayฤฑr kurumu olan Hinrich Vakfฤฑ’nฤฑn ticaret politikasฤฑ baลkanฤฑ Deborah Elms, “Ticaret Savaลฤฑ’nฤฑn geniลlemesi ve yayฤฑlmasฤฑ budur,” dedi. “Artฤฑk mesele sadece gรผmrรผk vergileri ve ihracat kontrolleri deฤil, hangi firmalarฤฑn hangi pazarlarda faaliyet gรถsterebileceฤidir. Bu durum devam ederse, รงok daha fazla ekonomik faaliyet risk altฤฑnda olacaktฤฑr.”
Kritik tartฤฑลma konularฤฑ: nakliye ve nadir toprak elementleri
Deniz taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑ, son gรผnlerde kรผresel yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ tedirgin eden รin-ABD iliลkilerindeki tartฤฑลma konularฤฑndan sadece biri. Pekin, diฤer รถnlemlerin yanฤฑ sฤฑra nadir toprak elementleri รผzerindeki ihracat kontrollerini sฤฑkฤฑlaลtฤฑrฤฑrken, ABD รinโin รงiplere eriลimini kฤฑsฤฑtladฤฑ ve รผlkeye %100 ek gรผmrรผk vergisi uygulama tehdidinde bulundu. Bu durum, mevcut Ticaret Savaลฤฑ’nฤฑ farklฤฑ boyutlara taลฤฑyor.
Her iki hรผkรผmetin yetkilileri gรถrรผลmeleri sรผrdรผrdรผklerini vurgulamฤฑล olsa da, Donald Trump ve Xi Jinping arasฤฑndaki zirve รถncesinde bir ateลkes anlaลmasฤฑ yapฤฑlฤฑp yapฤฑlamayacaฤฤฑ belirsizliฤini koruyor. Xi iรงin bir risk, รin’in nadir toprak elementleri ve deniz taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑna iliลkin son รถnlemlerinin Gรผney Kore gibi รผlkeleri Pekin’e baskฤฑ yapmak iรงin ABD’nin yanฤฑnda yer almaya sevk edebilmesi.
ABD Hazine Bakanฤฑ’ndan sert eleลtiriler
ABD Hazine Bakanฤฑ Scott Bessent, Pekin’i “tรผm รถzgรผr dรผnyanฤฑn tedarik zincirlerine ve endรผstriyel tabanฤฑna bazuka doฤrultmakla” suรงladฤฑ ve Amerika’nฤฑn mรผttefiklerini bu politikaya karลฤฑ รงฤฑkmak iรงin Washington ile birleลmeye รงaฤฤฑrdฤฑ. Ticaret Savaลฤฑ’nda ABD, mรผttefiklerini yanฤฑna รงekme stratejisi izledi.
รinli yetkililer bu hafta gerilimi karลฤฑ tarafla ele aldฤฑ. Konuyla ilgili bilgi sahibi bir kaynaฤa gรถre, Pekin’in ticaret mรผzakere ekibinin รถnemli bir รผyesi olan Maliye Bakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Liao Min, Washington’da dรผzenlenen yฤฑllฤฑk kรผresel maliye bakanlarฤฑ toplantฤฑsฤฑna katฤฑldฤฑ ve burada Bessent’in ekibinin รผyeleriyle gรถrรผลtรผ. รnรผmรผzdeki haftalarda daha geniล kapsamlฤฑ ticaret gรถrรผลmeleri yapฤฑlmasฤฑ bekleniyor.
รin Salฤฑ gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, ABD Ticaret Temsilciliฤi’nin รผlkenin denizcilik sektรถrรผne yรถnelik 301. Madde soruลturmasฤฑnฤฑn etkisini deฤerlendirdiฤini ve daha fazla yanฤฑt verebileceฤini bildirdi. Ticaret Bakanlฤฑฤฤฑ’nฤฑn aรงฤฑklamasฤฑna gรถre, Hanwha Ocean‘ฤฑn iลtirakleri ABD hรผkรผmetinin soruลturma faaliyetlerine yardฤฑm ve destek saฤladฤฑ ve bรถylece รin’in egemenliฤini, gรผvenliฤini ve kalkฤฑnma รงฤฑkarlarฤฑnฤฑ tehlikeye attฤฑ. Ticaret Savaลฤฑ’nฤฑn hukuki boyutlarฤฑ da ortaya รงฤฑktฤฑ.
Ticaret savaลฤฑ gerilimi ve nadir toprak elementleri
รinli nadir toprak elementleri ลirketleri, Pekin’in geรงen hafta kritik mineraller รผzerindeki kontrolleri geniลletme kararฤฑndan รถnce bile, Eylรผl ayฤฑndan bu yana ihracat lisansฤฑ baลvurularฤฑnda daha sฤฑkฤฑ denetimlerle karลฤฑ karลฤฑya kaldฤฑ.
Nadir toprak elementleri รผreticilerinin karลฤฑlaลtฤฑฤฤฑ daha uzun inceleme sรผreleri, dรผnyanฤฑn en bรผyรผk tedarikรงisi olan รin’in, askeri ve ticari teknolojide hayati รถneme sahip รผrรผnler รผzerindeki kontrolรผnรผ daha da sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmak iรงin ihracat sevkiyatlarฤฑnฤฑ kฤฑsฤฑtlamaya รงalฤฑลtฤฑฤฤฑna dair sorularฤฑ gรผndeme getirdi. Bu durum, รผlkenin Mayฤฑs ayฤฑnda ABD ile ticaret ateลkesinde ihracatฤฑ hฤฑzlandฤฑrma taahhรผdรผyle รงeliลiyor. Ticaret Savaลฤฑ nedeniyle tedarik zincirindeki aksamalar endiลe yarattฤฑ.
Konuyla ilgili bilgi sahibi iki kaynaฤa gรถre, Eylรผl ayฤฑndan itibaren ihracat lisansฤฑ almak daha zor hale geldi. Kaynaklardan biri, baลvurularฤฑn artฤฑk daha sฤฑk ek bilgi talebiyle geri gรถnderildiฤini sรถyledi. Diฤer kaynak ise onaylarฤฑn daha uzun sรผrdรผฤรผnรผ, ancak genellikle ticaret bakanlฤฑฤฤฑnฤฑn 45 iล gรผnรผ sรผresi iรงinde kaldฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti. Ancak inceleme sรผrecinin artฤฑk Ticaret Savaลฤฑ’nฤฑn doruk noktasฤฑnda olduฤu Nisan ayฤฑna benzediฤini ekledi. O dรถnemde, lisanslarฤฑn uzun sรผre bekletilmesi nadir toprak elementi kฤฑtlฤฑฤฤฑna yol aรงmฤฑล ve otomotiv fabrikalarฤฑnฤฑn kapanmasฤฑna neden olmuลtu.
Nadir element ihracatฤฑnda sert dรผลรผล
Pazartesi gรผnรผ aรงฤฑklanan veriler, รin’in nadir toprak elementleri ihracatฤฑnฤฑn Eylรผl ayฤฑnda %31 dรผลtรผฤรผnรผ gรถsterdi. Veriler รผrรผnler arasฤฑnda ayrฤฑm yapmadฤฑฤฤฑndan, bu dรผลรผลรผn ne kadarฤฑnฤฑn nadir elementlerde kaynaklandฤฑฤฤฑ belli deฤil.
Fibonacci Asset Management Global Pte CEO’su Jung In Yun’a gรถre, รin’in son รถnlemleri Gรผney Kore’yi Pekin ve Washington arasฤฑnda seรงim yapmaya zorlayacak. Yun, “Hanwha’ya uygulanan yaptฤฑrฤฑmlar Pekin’den aรงฤฑk bir mesaj gรถnderiyor,” diye ekledi ve Kore ลirketinin ABD ile รงalฤฑลmaya devam etmesi halinde “รin’deki iลlerini feda etmek zorunda kalacaฤฤฑnฤฑ” belirtti.
