Fed faiz indirimi kararı ile beklentilere paralel hareket etti. ABD Merkez Bankası, art arda gerçekleştirdiği ikinci toplantısında da politika faiz oranını 0,25 puan düşürdü. Bu karar, hükümetin kapanmasından kaynaklanan zorluklar nedeniyle iki yetkilinin karara karşı oy kullandığı bölünmüş bir oylama ile alındı.
Fed’in en yeni üyesi Stephen Miran, Fed faiz indirimi konusunda 0,50 puanlık daha büyük bir indirimden yana tavır koyarken, Kansas City Fed Başkanı Jeff Schmid ise faiz oranlarının sabit tutulmasını tercih etti.
Federal Rezerv, politika yapıcıların hükümetin kapanması nedeniyle para politikasına yön verecek kritik verilere erişememesine rağmen, Çarşamba günü üst üste ikinci toplantısında faiz oranlarını çeyrek puan indirdi. Merkez bankası, gösterge faiz oranını %3,75 ile %4,00 aralığına çekme kararı aldı.
Miran ve Schmid’den farklı görüşler
Başkan Trump tarafından yakın zamanda atanan Stephen Miran, Fed dfaiz indirimi konusunda daha agresif bir tutum izledi ve faiz oranlarının yarım puan indirilmesi gerektiği yönünde tavrı ile karara karşı oy kullandı. Miran, Fed toplantısı öncesinde Çin ile artan ticaret gerilimlerinin ekonomik görünüm için risk oluşturmasından endişe duyduğunu dile getirdi. Ayrıca, gümrük vergilerinin enflasyonu artırmayacağı ve işgücü piyasasına zarar vermek istemediği düşüncesiyle, faiz oranlarını meslektaşlarından daha hızlı bir şekilde nötr bir seviyeye (büyümeyi ne hızlandıran ne de yavaşlatan bir seviye) indirmeyi hedeflediğini belirtti.
Kansas City Fed Başkanı Jeff Schmid de faiz oranlarının mevcut seviyesinde kalmasını tercih ederek Fed faiz indirimi kararına karşı oy kullandı. Schmid, enflasyonun hala çok yüksek olduğunu ve önceki faiz oranlarının “doğru seviyede” olduğunu söyledi. Firmaların fiyat belirleme gücünü artırması ve gümrük vergilerinin tüketicilere yansımasının yükselmesiyle, talebi agresif bir şekilde artırmanın fiyatlarda aşırı yükseliş riskini beraberinde getireceği uyarısında bulundu.
Fed faiz indirimi kararı veri yetersizliğine rağmen alındı
Fed, politika açıklamasının başında, devam eden hükümet kapanışının veri toplama çabalarını zorlaştırdığını ve yetkililerin ABD ekonomisinin tam bir resmini elde etmesini engellediğini kabul etti. Bu nedenle, ekonomiye ilişkin değerlendirmesinin “mevcut göstergelere” dayandığını belirtti. Açıklamada ayrıca, Fed’in “ekonomik görünüm için gelen bilgilerin etkilerini izlemeye devam edeceği” ifade edildi.
1 Ekim’de ABD hükümetinin kapanmasıyla birlikte, Eylül ayı istihdam raporu yayınlanamadı, o ayın enflasyon verileri ise iki hafta gecikmeli olarak kamuoyuyla paylaşıldı. Önümüzdeki hafta sonunda yayınlanması planlanan Ekim ayı istihdam raporu da ertelenebilir. Beyaz Saray, Ekim ayı enflasyon raporunun da muhtemelen yayınlanmayacağını açıkladı.
Politika yapıcılar, Ağustos ayından sonra resmi işgücü piyasası verilerini almayı bıraktıklarından bu yana işgücü piyasasında herhangi bir değişiklik görmediklerini belirttiler. Açıklamada, “Bu yıl istihdam artışı yavaşladı ve işsizlik oranı yükseldi, ancak Ağustos ayı boyunca düşük seviyede kaldı; daha yeni göstergeler bu gelişmelerle tutarlıdır” denildi. Ayrıca, “son aylarda istihdama yönelik aşağı yönlü risklerin arttığı” da yinelendi.
Yetkililer politika açıklamasında, “federal fon faiz oranı hedef aralığına ek ayarlamalar yaparken, Komite gelen verileri, gelişen görünümü ve risklerin dengesini dikkatle değerlendirecektir” ifadesini tekrar etti.
Bilanço küçülmesi sona erecek
Fed faiz indirimi kararının yanı sıra ayrıca, 1 Aralık’ta bilanço küçültme sürecini durduracağını açıkladı. Bu değişiklik, Fed Başkanı Powell’ın bu ayın başlarında yaptığı açıklama sonrasında geldi. Powell, Fed’in önümüzdeki aylarda politika yapıcıların bilanço küçülmesini durdurabilecekleri veya tahvillerin vadesi dolup Fed’in portföyünden çıkmasına izin vererek bilanço büyüklüğünü azaltabilecekleri bir noktaya yaklaşabileceğini söylemişti. Powell, o sırada likidite koşullarının kademeli olarak sıkılaştığına dair bazı işaretlerin ortaya çıkmaya başladığını ve komitenin 2019 Eylül’ünde yaşanan türden para piyasası gerilimlerini önlemek istediğini belirtmişti.
Fed’in uzun süredir açıkladığı plan, Fed’deki rezervler (bankaların mevduatları tarafından tutulan fonlar) “yeterli” olarak değerlendirdikleri seviyenin biraz üzerine çıktığında bilanço küçülmesini durdurmaktır.
Fed faiz indirimi konusunda yetkililer, Eylül ayında bu yıl ilk kez gösterge faiz oranını düşürmüşlerdi. 19 üyeli FOMC komitesinin medyanı, hükümetin neredeyse bir aydır süren kapanması nedeniyle politika yapıcıların faiz oranlarını belirlemek için çoğu resmi veriye ulaşamadan karar vermek zorunda kalmasına rağmen, bu yıl iki faiz indirimi daha yapmayı planladı.
Fed faiz indirimi konusunda Merkez Bankası’nın karşı karşıya olduğu zorluk, enflasyonun merkez bankasının %2 hedefinin oldukça üzerinde seyretmesi oldu. Tüketici Fiyat Endeksi’nin son verileri, değişken gıda ve enerji fiyatları hariç “çekirdek” fiyatların Eylül ayında %3 arttığını gösterdi. Bu artış, Ağustos ayına göre 0,1 daha düşük olmakla birlikte, yine de %3 seviyesinde seyrediyor. Aynı zamanda, Ağustos ayına kadar olan resmi işgücü piyasası verileri, maaş büyümesinde keskin bir yavaşlama gösterdi. Yetkililer, hükümetin kapanması nedeniyle Eylül ayı istihdam raporunu alamadılar ve maaş büyümesindeki zayıflığın devam ettiğini gösteren özel sektör verilerine ve anekdot niteliğindeki anketlere güvenmek zorunda kaldılar. Bu da Fed faiz indirimi konusunda belirsizliklerin ortasında karar verme zorunluluğu getirdi.
Çarşamba günü para politikasını yeniden gevşetme kararı, Trump’ın faizleri düşürmesi için aylarca baskı yapmasının ardından geldi. Trump ve Beyaz Saray’daki müttefikleri, Powell’ı defalarca “çok geç” olmakla suçladılar.
