Sen รถyle dรผลรผnรผyorsun ama gerรงek o deฤil, o รถyle olacaฤฤฑnฤฑ iddia ediyor ama baลka dinamikleri gรถremiyor, bunlar bรถyle yazmฤฑล ama diฤer planฤฑ anlayamฤฑyorlar, ลunlar da doฤrulamฤฑล ama sonraki hamlelerden haberi yok.
Ya da bir uzmanฤฑn iddiasฤฑna gรถre dรผnya รผzerinde 1,5 milyar yalan, yanlฤฑล, kasฤฑtlฤฑ planlฤฑ aldatmaca haberler yayan, gerรงek kiลilere dayanmayan sahte hesap var. รoฤunluฤunun amacฤฑ kiลisel tatmin, bir kฤฑsmฤฑnฤฑn amacฤฑ sapkฤฑn ve kasฤฑtlฤฑ kรถtรผlรผk yaymak ama azฤฑmsanmayacak bรผyรผklรผkte de belirli kesimlerin, gruplarฤฑn, topluluklarฤฑn, kurumlarฤฑn ve devletlerin bilinรงli bir ลekilde oluลturduklarฤฑ hesaplar.
Bu hesaplar, รถnceden belirlenmiล amaรงlar ve planlar รงerรงevesinde haberler yaparlar, yoฤun bir ลekilde bunun yayฤฑnlanmasฤฑnฤฑ saฤlarlar. รnceden belirlenmiล planlar รงerรงevesinde hedef kitlelerinin รถyle dรผลรผnmesini, bรถyle davranmasฤฑnฤฑ, ลunu iddia etmelerini, bunu savunmalarฤฑnฤฑ saฤlamak iรงin dรผzenli bir sosyal medya mรผcadelesini ortaya koyarlar.
Bu duruma yeni ve moda tabiriyle โAlgฤฑ yรถnetimiโ diyoruz. ฤฐster istemez ลรถyle dรผลรผnebiliriz โeskiden dijital dรผnya mฤฑ vardฤฑ, sosyal medya mฤฑ vardฤฑ, nereden รงฤฑktฤฑ bu bilgi kirliliฤiโ Ama inanฤฑn ki iyi ki dijital dรผnya var, iyi ki sosyal medya var. Eskiden รงok satan ulusal gazetelerimiz vardฤฑ, birkaรง televizyonumuz vardฤฑ, onlar ne derse, o mutlak doฤru olarak kabul edilirdi.
Tartฤฑลmaya ne hacet. Yaลlฤฑ amcalar โSen Hรผrriyet gazetesinin kรถลe yazarฤฑndan daha mฤฑ iyi bileceksinโ diyerek bize kฤฑzarlardฤฑ. โAmca, senin, o, รงok gรผvendiฤin kรถลe yazarlarฤฑnฤฑn hepsi, patronlarฤฑnฤฑn elinde birer oyuncak, gittiฤimiz gece mekanlarฤฑnda onlarฤฑn gerรงek yรผzรผnรผ gรถrรผyoruzโ desek de inandฤฑramazdฤฑk.
O amcalara โ18 baลbakan ya da hรผkรผmet gรถrmรผล, hepsini รถvmekten baลka bir ลey yazmamฤฑล, her hรผkรผmetin sadece kulu kรถlesi olmuล kรถลe yazarlarฤฑ varโ desek de kendimizi dinletemezdik. Taraflฤฑ yazฤฑlmฤฑล รผlke tarihleri, yalan yanlฤฑล resmi evraklar, saรงma sapan, bilimsel gerรงeklerden รงok uzak ders kitaplarฤฑ, bilinรงli bir ลekilde yanlฤฑล, taraflฤฑ, kiลisel ders anlatan รถฤretmenler, hamaset รผreten, farklฤฑ dรผลรผncelere ลiddetle karลฤฑ รงฤฑkan propagandist sรถylemler aลฤฑlayan eฤitim sistemleri. Bunlar son yรผzyฤฑlฤฑn dรผnya gerรงekleri maalesef.
รzellikle son 30 yฤฑl iรงerisinde dijital รงaฤ ile sosyal medya vasฤฑtasฤฑyla, tรผm gerรงekler birer birer herkesin รถnรผne seriliyor, anlatฤฑlฤฑyor, belgeler aรงฤฑklanฤฑyor. Ama bu sรผreรงte en รถnemli olan konu, bireylerin, รงok dikkatli bir ลekilde gรผvenilir kiลi ve kurumlarฤฑn hesaplarฤฑnฤฑ dikkatle izlemeleri, okumalarฤฑ, her konuya da komplo teorisi ile yaklaลacak depresif dรผลรผncelerden uzak bir ลekilde bilimsel bir tutum sergilemeleri.
Sadece X platformunda 1,3 milyar hesap bulunmaktadฤฑr. Facebookโda 3,1 milyar, Instagramโda 3 milyar, Tiktokโda 1,99 milyar aktif kullanฤฑcฤฑ sayฤฑsฤฑ mevcuttur. Sadece bahse konu 4 platformdaki kullanฤฑcฤฑ sayฤฑsฤฑ 9,4 milyarฤฑ bulmaktadฤฑr. Dรผลรผnรผn ki irili ufaklฤฑ daha yรผzlerce sosyal medya platformu dรผnya รผzerinde faaliyet gรถstermektedir. Bunca hesabฤฑn iรงerisinde savrulmadan gerรงekleri dile getiren, doฤrularฤฑ paylaลan hesaplar bulmak elbette mรผmkรผn. Herkese, bunlarฤฑ araลtฤฑrฤฑp bulmalarฤฑnฤฑ tavsiye ederim.
ย ย ย ย ย ย ย ย ย ย ย ย ย ย ย ย ย โAnlaลma imzalanmฤฑล, ABD ile Rusya motorin ticaretine baลlฤฑyorlar, bize de ลu kadar milyon varil petrol verecekler, bizde motorin bolluฤu olacak, fiyatlar da dรผลecekโ diyor.
โBak kardeลim, o haber, doฤru deฤilโ diyemem, propaganda amaรงlฤฑ yazฤฑlmฤฑล diyemem, kasฤฑtlฤฑ ve taraflฤฑ yazฤฑlmฤฑล diyemem ama ลunlarฤฑ sรถyleyebilirim;
- Bahse konu anlaลma, bizimle ilgili deฤil hatta AB ile de deฤil, Amerika ile Rusya arasฤฑnda imzalanan bir anlaลma. Trump ile Putinโin yoฤun pazarlฤฑklarla imzaya dรถnรผลtรผrdรผkleri ticari bir anlaลma.
- Bahse konu anlaลma ne AB รผlkelerinde ne de bizde motorin bolluฤu falan yaratmayacak. ABD ile Rusya ham petrol ve mamรผl alฤฑm satฤฑmฤฑ yapacaklar.
- Bahse konu anlaลma senin iddia ettiฤin gibi bizdeki fiyatlarฤฑ dรผลรผrmedi, รงรผnkรผ mamรผl fiyatlarฤฑ yani uluslararasฤฑ piyasalardaki gรผmrรผksรผz motorin ve benzin fiyatlarฤฑnฤฑ dรผลรผrmedi. Hele de Brent Petrol, anlaลma รถncesi 95-100 USD seviyesinde idi bu yazฤฑyฤฑ kaleme alฤฑrken 112 USD.โ diyorum ama inanฤฑn รถnyargฤฑyฤฑ, yanlฤฑล inanฤฑลฤฑ, sabit fikirleri, mutlak teslimiyetleri yฤฑkmak o kadar zor ki. Hele dรผnyanฤฑn son yฤฑllarda yaลadฤฑฤฤฑ, bilgi kirliliฤi, artan muhafazakarlฤฑk ve milliyetรงilik akฤฑmlarฤฑ, bilimi anlatmayฤฑ, sanat yapmayฤฑ, doฤayฤฑ korumayฤฑ her zamankinden รงok daha zor kฤฑlฤฑyor. ย ย
ABD’de Kasฤฑm seรงimleri var, mevcut iktidarฤฑn savaลฤฑn sรผrmesine ihtiyacฤฑ var. Daha รถnceki bir yazฤฑmda detaylฤฑ anlatmฤฑลtฤฑm, dรผnyadaki ham petrollerin yer altฤฑndaki bulunabilirlik mesafesi, toprak รผstรผne รงฤฑkarฤฑlma ve depolanma maliyetleri รงok farklฤฑ diye.
รrneฤin Libyaโda 20-25 USD olan bu maliyet, gezegenin bilinen en bรผyรผk rezervi olan Venezuelaโda รงok derinlerde olduฤu iรงin 60-65 USD seviyelerinde. ABD ve ฤฐsrailโin ฤฐran mรผdahalesi baลlamadan รถnce Brent petrol 40-45 USD civarฤฑnda seyrediyordu. Maliyeti 60-65 USD olan Venezuela petrolรผ iรงin fiyatฤฑn yรผkselmesi gerekiyordu, bunun iรงin de en gรผzel ortam ฤฐranโda Hรผrmรผz boฤazฤฑnฤฑn kapanmasฤฑ ile saฤlanabilirdi. รyle yapฤฑldฤฑ. ลimdilerde 120 USD dรผzeyini test ediyor.
Ve รผlkemizin gururu olan Uluslararasฤฑ Enerji Ajansฤฑ Baลkanฤฑ olan Fatih Birol, birkaรง gรผn รถnce dรผnyada petrol fiyatlarฤฑnฤฑn รงok uzun sรผre eski seviyelerine gelemeyeceฤini bilgi ve belgelerle, bilimsel olarak aรงฤฑkladฤฑ. Fatih Birol, ฤฐTร mezunu ve Viyana Teknik รniversitesi master yapmฤฑล. OPECโte รงalฤฑลmฤฑล ve 1 Eylรผl 2015โden bu yana Uluslararasฤฑ Enerji Ajansฤฑโnฤฑn baลkanฤฑ. Ajans tarihinde Amerika ve Avrupa รผlkelerinden olmayan ve politikacฤฑ olmayan ilk baลkan oldu. Ajansฤฑn รผyeleri ลahฤฑslar, ลirketler ya da kurumlar deฤil, devletler.
Parisโte yaลayan Fatih Birol baลkan olduktan sonra ajansฤฑn รผye sayฤฑsฤฑnฤฑ o kadar รงok arttฤฑrdฤฑ ki halihazฤฑrda รผye รผlkelerin dรผnya enerji tรผketimindeki payฤฑ % 50โden % 70โe รงฤฑktฤฑ. Time dergisi tarafฤฑndan 2021 ve 2026 yฤฑllarฤฑnda dรผnyanฤฑn en etkili 100 isminden birisi olarak aรงฤฑklanan tek Tรผrk oldu. Takip etmenizi ลiddetle tavsiye ederim. Moda tabiriyle โFake hesapโ lar yerine Fatih Birol gibi Daron Acemoฤlu gibi รผlkemizin gurur kaynaklarฤฑnฤฑ takip etmenizi รถneririm. Araลtฤฑrฤฑrsanฤฑz bu iki isim dฤฑลฤฑnda da รผlkemizi gururla temsil eden, doฤrularฤฑ anlatan, bilim insanฤฑ, gazeteci, edebiyatรงฤฑ, sanatรงฤฑ bulabilirsiniz. ย





