Tรผrkiyeโde ekonomik kriz toplumun tรผm kesimlerini derinden sarsarken yฤฑllardฤฑr dev bรผtรงesiyle eleลtirilerin hedefinde olan Diyanet ฤฐลleri Baลkanlฤฑฤฤฑ, 2022โde de yoluna bรผyรผk bir bรผtรงeyle devam edecek. Buna gรถre Diyanet ฤฐลleri Baลkanlฤฑฤฤฑโnฤฑn รถnรผmรผzdeki yฤฑl bรผtรงesi, 2021โe oranla yรผzde 24 artฤฑลla 16 milyar 98 milyon 580 bin lira olacak. Diyanet bu bรผtรงeyle iรงiลleri, dฤฑลiลleri, turizm, รงevre ve ticaret bakanlฤฑklarฤฑ dahil, รงok sayฤฑda bakanlฤฑฤฤฑn bรผtรงesini geride bฤฑrakฤฑyor.
Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ ve ona baฤlฤฑ 10 kurum ve kuruluลun bรผtรงe gรถrรผลmeleri TBMM Plan ve Bรผtรงe Komisyonuโnda yapฤฑldฤฑ.
10 kurumun bรผtรงe sunumu
DW’den Hilal Kรถylรผ’nรผn haberine gรถre, Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ ile aralarฤฑnda Diyanet ฤฐลleri Baลkanlฤฑฤฤฑ, ฤฐletiลim Baลkanlฤฑฤฤฑ ve Milli ฤฐstihbarat Teลkilatฤฑ Baลkanlฤฑฤฤฑโnฤฑn da bulunduฤu 10 kurumun bรผtรงe sunumunu Cumhurbaลkanฤฑ Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Fuat Oktay yaptฤฑ.
Diyanet ฤฐลleri Baลkanlฤฑฤฤฑโnฤฑn merakla beklenen 2022 bรผtรงe rakamlarฤฑnฤฑ aรงฤฑklayan Oktay, Diyanetโin gรถrevini “ฤฐslam dininin inanรง, ibadet, ve ahlak esaslarฤฑyla ilgili iลleri yรผrรผtmek, doฤru dini bilgi ile toplumu aydฤฑnlatmak” olarak tanฤฑmladฤฑ. Diyanetโin “ฤฐslam medeniyetinin birikimini ve deฤerlerini deฤiลip dรถnรผลen toplumsal yapฤฑnฤฑn yararฤฑna sunduฤunu” anlatan Oktayโฤฑn, Diyanet’in 2021โde neler yaptฤฑฤฤฑna iliลkin รงok kฤฑsa aรงฤฑklamada bulunmasฤฑ dikkat รงekti.
Buna gรถre Diyanet ฤฐลleri Baลkanlฤฑฤฤฑ bu yฤฑl 187 bin 750โsi ilk basฤฑm olmak รผzere 13 farklฤฑ kategoride 2 milyon 952 bin 130 basฤฑlฤฑ yayฤฑnฤฑ halka รผcretsiz olarak ulaลtฤฑrdฤฑ. 523 elektronik kitabฤฑ 1 milyon 600 bin kez indirilen Diyanet, 505 sesli iรงerik ile ฤฐslam ve Tรผrk-ฤฐslam medeniyetini tanฤฑtan 772 adet videoyu dijital eriลime aรงtฤฑ.
Yรผzde 155โi bulan artฤฑลlar
Oktay, Diyanetโe 2022 iรงin ayrฤฑlan 16 milyar 98 milyon 580 bin liralฤฑk bรผtรงenin yรผzde 96โsฤฑnฤฑn personel maaล ve sosyal gรผvenlik prim giderleri iรงin hesaplandฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi. 2021 yฤฑlฤฑ bรผtรงesinden, Diyanet ฤฐลleri Baลkanlฤฑฤฤฑโnฤฑn “temsil ve tanฤฑtma giderleri” iรงin 769 bin lira ayrฤฑlmฤฑลtฤฑ. Bu kalem iรงin 2022 yฤฑlฤฑ bรผtรงesinden 1 milyon 961 bin lira ayrฤฑlacak. Diyanet’in temsil ve tanฤฑtma giderleri bรผtรงesi de yรผzde 155 oranฤฑnda artacak.
Diyanet ฤฐลleri Baลkanlฤฑฤฤฑโnฤฑn 2021 bรผtรงesinde hizmet alฤฑmlarฤฑ iรงin 36 milyon 198 bin lira ayrฤฑlmฤฑลtฤฑ. Diyanetโin 2022 bรผtรงesinden hizmet alฤฑmlarฤฑna ayrฤฑlan pay ise 46 milyon 23 bin liraya yรผkseltildi. Bu yรผkseliล, Diyanetโin hizmet alฤฑm bรผtรงesinde yรผzde 27’lik bir artฤฑลa denk geliyor.
2021 bรผtรงesinde “kar amacฤฑ gรผtmeyen kuruluลlara transfer” iรงin 81 milyon 893 bin lira รถdenek ayrฤฑlan Diyanet ฤฐลleri Baลkanlฤฑฤฤฑโnฤฑn, “kar amacฤฑ gรผtmeyen kuruluลlara transfer” bรผtรงesi, 2022 yฤฑlฤฑ iรงin 92 milyon 441 bin lira oldu. Diyanet bรผtรงesindeki bu kalem iรงin yรผzde 12,8 oranฤฑnda bir artฤฑล yapฤฑlmฤฑล oldu.
“ฤฐletiลim Baลkanlฤฑฤฤฑ รงatฤฑ kuruluล”
Fuat Oktay, Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ ฤฐletiลim Baลkanlฤฑฤฤฑโnฤฑ “stratejik iletiลim ve kamu diplomasisi dahil olmak รผzere bir รงatฤฑ kuruluล” olarak tanฤฑmladฤฑ. Oktay, ฤฐletiลim Baลkanlฤฑฤฤฑโnฤฑn vatandaลlarฤฑn istek, รถneri ve ลikayetlerinin yรถnetime hฤฑzlฤฑ ve kolay bir ลekilde ulaลtฤฑrฤฑlmasฤฑna aracฤฑlฤฑk ettiฤini, bรผnyesindeki CฤฐMER sistemine 2021 yฤฑlฤฑ Kasฤฑm ayฤฑ itibariyle 5 milyon 237 bin 723 baลvuru yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ, bu baลvurularฤฑn cevaplanma oranฤฑnฤฑn da yรผzde 87 olduฤunu sรถyledi.
2021 bรผtรงesi 422 milyon 754 bin lira olan Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ ฤฐletiลim Baลkanlฤฑฤฤฑโnฤฑn 2022 bรผtรงesinin ise yรผzde 60.88 artฤฑลla 680 milyon 127 bin lira olmasฤฑ belirlendi.
“Hakkฤฑmฤฑ helal etmiyorum”
TBMM Plan ve Bรผtรงe Komisyonuโndaki gรถrรผลmelerde muhalefet, รผlkede yaลanan ekonomik kriz karลฤฑsฤฑnda bรผtรงenin revize edilmemesine dรถnรผk eleลtirilerini tek tek sฤฑraladฤฑ. HDP Diyarbakฤฑr Milletvekili Garo Paylan eleลtirilerini DW Tรผrkรงeโyle paylaลฤฑrken, “84 milyon yurttaล olarak hep beraber vergi veriyoruz ve bu bรผtรงeyi oluลturuyoruz. Bu bรผtรงede kaynaklarฤฑ silahlara, faize, yandaลlara ve israfa harcฤฑyor maalesef. Halkฤฑn talepleri bu bรผtรงede yok” diye konuลtu. Paylan, Diyanet bรผtรงesinin de tamamen “adaletsiz” olduฤunu dile getirdi.
“Mรผslรผmanlar, Sรผnniler, Aleviler, Hฤฑristiyanlar, Museviler olarak hep beraber vergi veriyoruz ama bu bรผtรงeler bir yerde, Diyanet ฤฐลleri Baลkanlฤฑฤฤฑโnda toplanฤฑyor. Diyanet yalnฤฑzca Sรผnni inancฤฑna sahip yurttaลlarฤฑmฤฑza hizmeti veriyor. Bu da bรผyรผk bir adaletsizliktir. Hep beraber vergi veriyorsak inanan, inanmayan ve tรผm inanรง sahipleri olarak hep beraber hizmet almalฤฑyฤฑz” diyen Paylan, “Ben bir Hristiyan olarak Diyanet ฤฐลleri Baลkanlฤฑฤฤฑ bรผtรงesine hakkฤฑmฤฑ helal etmiyorum” ifadelerini kullandฤฑ.
Paylan, komisyondaki gรถrรผลmelerde Cumhurbaลkanฤฑ Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Oktayโa “Kaynaklarฤฑ yandaลlara ayฤฑrmaktan vazgeรงmiyorsunuz. Vazgeรงin kapฤฑdaki lรผks Mercedesโten. Siz de bir halk รงocuฤuydunuz. Sarayda kendinizi bozdunuz. Siz de yoldan รงฤฑktฤฑnฤฑz. Halkฤฑn derdinden anlamaz oldunuz. Bu haramdฤฑr. ‘Halk aรง ve aรงฤฑkken bu haramdฤฑr’ deseydiniz, รถrnek olsaydฤฑnฤฑz ne olurdu” diye seslendi.
“Hesap vermekten kaรงฤฑyorlar”
ฤฐyi Parti Grup Baลkanvekili Erhan Usta, 2022 yฤฑlฤฑ bรผtรงe bรผyรผklรผkleri ilk aรงฤฑklandฤฑฤฤฑnda 212 milyar dolar olan bรผtรงenin ekonomide yaลanan kriz nedeniyle bugรผn 145 milyar dolara dรผลtรผฤรผne dikkat รงekti ve hรผkรผmetin bu durumu ciddiye almadฤฑฤฤฑndan yakฤฑndฤฑ. Usta bรผtรงeyle ilgili eleลtirilerini DW Tรผrkรงeโyle paylaลฤฑrken, “2022 bรผtรงesinin aslฤฑnda รผรงte biri eridi. Bu bรผtรงede aslฤฑnda toplumun hiรงbir sorununa รงรถzรผm yok. O yรผzden biz bu bรผtรงeyi yokluk bรผtรงesi olarak adlandฤฑrmฤฑลtฤฑk. Gelir eลitsizliklerine karลฤฑ bir รงรถzรผm yok, enflasyona karลฤฑ bir รงรถzรผm yok, 3 bin 600 ek gรถsterge yok bu bรผtรงede. EYT yok, รงiftรงi yok, esnaf yok. Bu bรผtรงe yandaลlarฤฑn olduฤu bรผtรงe” diye konuลtu.
Bรผtรงe gรถrรผลmeleri sฤฑrasฤฑnda hรผkรผmetin “hesap vermekten kaรงฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ, kaรงtฤฑฤฤฑnฤฑ” รถne sรผren Usta, “Hesap vermekten kaรงmak hรผkรผmeti kurtarmayacak. Halkฤฑ hiรง kurtarmayacak. Biz, peลini bฤฑrakmayacaฤฤฑz. Bรผtรผn bรผyรผk uygulamacฤฑ bakanlฤฑklarฤฑn bรผtรงesinde ciddi bir ลeffaflฤฑk problemi var. Hazine garantileri tam olarak gรถsterilmiyor. Kayฤฑtlarda ciddi hata var. Bu durumu kabul etmek mรผmkรผn deฤil” sรถyleminde bulundu.
“Fahrettin Altun gรผcรผnรผ nerden alฤฑyor”
Komisyondaki gรถrรผลmelerde CHP Grup Baลkanvekili รzgรผr รzel, Tรผrkiye ekonomik kriz iรงindeyken Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ ฤฐletiลim Baลkanฤฑ Fahrettin Altunโun sahip olduฤu olanaklarฤฑ gรผndeme getirmesi dikkat รงekti. Altun, gรถrevine ilk atandฤฑฤฤฑnda ortalama bir รผcrette araba kullanฤฑrken, bugรผn รงok pahalฤฑ arabalara bindiฤini belirten รzel, Cumhurbaลkanฤฑ Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Oktayโa, “Altunโun statรผsรผndeki deฤiลiklik nedir. Bu gรผcรผnรผ nerden alฤฑyor. 28 ลubatโtaki akreditasyonlara bile taล รงฤฑkartan; Anฤฑtkabirโi bile yasaklayan, gazetecileri bile fiลleyen en รถnemli figรผrlerden birisinin, sizi en ciddi yฤฑpratan biri haline geldiฤinin, iktidar partisinin milletvekilleri dahi farkฤฑnda. Siz niye sorgulamฤฑyorsunuz” sorusunu yรถneltti.
Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤanโฤฑn da “Yรผzรผฤรผmle siyasete girdim” sรถzleriyle siyasete atฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlatan รzel, “O zamanlar Keรงiรถrenโde oturuyordu. Arkadaลlarฤฑnฤฑn kullandฤฑฤฤฑ mรผtevazi arabalara biniyordu. Bugรผn ise sarayda oturuyor. ‘Ey Merkel’in รผrettiฤi en pahalฤฑ arabalara biniyor. Sarayฤฑn bรผtรผn bakanlarฤฑ, bakan yardฤฑmcฤฑlarฤฑ ve gรถze girmiล bรผrokratlarฤฑ hepsi en pahalฤฑ arabalara biniyor. Merkel ise minibรผsle geziyor. Saray lรผks iรงinde halk sรผrรผnรผyor. Demokrasi bu mu, ekonomi bu mu” รงฤฑkฤฑลฤฑnda bulundu.
“Saraya kaรง tane ejder meyvesi alฤฑnฤฑyor”
HDP Bingรถl Milletvekili Erdal Aydemir, komisyondaki gรถrรผลmelerde Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ Sarayฤฑ’nฤฑn harcamalarฤฑnฤฑ eleลtirirken kamuoyunda bรผyรผk tartฤฑลma yaratan Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤanโฤฑn eลi Emine Erdoฤanโฤฑn Hermes รงantasฤฑ ile saraydaki resepsiyon menรผsรผnde yer alan ejder meyveli smoothie fotoฤraflarฤฑnฤฑn yer aldฤฑฤฤฑ dรถvizleri gรถsterdi. Cumhurbaลkanฤฑ Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Fuat Oktayโa, “Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ hรผkรผmet sistemi, ekonomik kriz yaลattฤฑ. Bunu bilen var mฤฑ? Hermes รงanta. Bedeli 50 bin dolar. Yani 600 bin lira. 212 emekรงinin asgari รผcretini karลฤฑlaลฤฑlฤฑyor. Bu da ejder meyveli smoothie. Saray’a bu meyveden kaรง tane alฤฑnฤฑyor?” sorularฤฑnฤฑ yรถneltti. Aydemirโin bu รงฤฑkฤฑลฤฑna AKP ve MHP sฤฑralarฤฑndan “konuyu daฤฤฑtmayฤฑn” รงฤฑkฤฑลlarฤฑ geldi.
“MฤฐTโte liyakat kฤฑrฤฑldฤฑ”
CHP ฤฐzmir Milletvekili Tuncay รzkan da komisyondaki gรถrรผลmelerde Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑโna baฤlฤฑk Milli ฤฐstihbarat Teลkilatฤฑโnฤฑn (MฤฐT) gรถrevlerini bugรผn ฤฐletiลim Baลkanlฤฑฤฤฑโnฤฑn yaptฤฑฤฤฑnฤฑ รถne sรผrdรผ. รzkan eleลtirilerini, “MฤฐTโin bir gizli polis teลkilatฤฑ gibi sฤฑnฤฑflandฤฑrฤฑlmasฤฑ tarihsel hatalarฤฑn devamฤฑndan baลka bir ลey deฤildir. MฤฐTโte liyakat kฤฑrฤฑlmฤฑลtฤฑr. Yetersizlikleri, 15 Temmuz da dahil olmak รผzere hepimizi ลaลฤฑrtan dรผzeydedir. ฤฐรง mekanizmasฤฑnda bozulmalar var. MฤฐT gizli polis teลkilatฤฑ deฤildir. Biz MฤฐT ve ฤฐletiลim Baลkanlฤฑฤฤฑโnฤฑn siyasi dรผลรผnceler รผzerinde Tรผrkiye iรงin mรผcadele eden kurumlar olmasฤฑnฤฑ istiyoruz. MฤฐT ve ฤฐletiลim Baลkanlฤฑฤฤฑโnฤฑn egolardan arฤฑnmฤฑล yรถneticiler eliyle yรถnetilmesini istiyoruz” sรถzleriyle dile getirdi.
ย
