Yargฤฑtay Cumhuriyet Baลsavcฤฑsฤฑ Bekir ลahin, Halklarฤฑn Demokratik Partisi’nin (HDP) kapatฤฑlmasฤฑ istemiyle Anayasa Mahkemesi’nde dava aรงtฤฑ. ฤฐddianame yรผksek mahkemeye gรถnderildi. En son 2008’de AKP’ye karลฤฑ aรงฤฑldฤฑktan sonra 13 yฤฑl sonra ilk kez gรผndeme gelen siyasi parti kapatma davasฤฑnda HDP ‘terรถr รถrgรผtรผ ile iltisaklฤฑ olmak’la suรงlanฤฑyor.
HDP’nin kapatฤฑlmasฤฑnฤฑ uzun sรผredir savunan MHP’nin 13. Olaฤan Bรผyรผk Kurultayฤฑ’ndan bir gรผn รถnceye rastlayan davanฤฑn iddianamesinde HDP’ye yรถneltilen suรงlamalar arasฤฑnda, “devletin รผlkesi ve milletiyle bรถlรผnmez bรผtรผnlรผฤรผnรผ bozmayฤฑ ve ortadan kaldฤฑrmayฤฑ amaรงlamakla” da yer alฤฑyor.
Yargฤฑtay Cumhuriyet Baลsavcฤฑsฤฑ ลahin, yazฤฑlฤฑ aรงฤฑklamasฤฑnda, demokratik siyasi hayatฤฑn vazgeรงilmez unsurlarฤฑndan olan siyasi partilerin, toplumun ekonomik ve sosyal geliลimine katkฤฑ sunmayฤฑ amaรงlayan kurumlar olduฤunu belirtti. “Siyasi partilerin bu amaรงlarฤฑnฤฑ evrensel ve demokratik hukuk kurallarฤฑ รงerรงevesinde barฤฑลรงฤฑl yollarla gerรงekleลtirmelerinin esas olduฤunu” vurgulayan ลahin, “bununla birlikte Anayasa’nฤฑn 68/3. fฤฑkrasฤฑnda ve Siyasi Partiler Yasasฤฑ’nฤฑn 90. maddesinde, siyasi partilerin faaliyetlerini Anayasa ve kanun hรผkรผmleri รงerรงevesinde sรผrdรผrmeleri gerektiฤinin dรผzenlendiฤini” hatฤฑrlattฤฑ.
Anayasa’nฤฑn 14. maddesinde, temel hak ve hรผrriyetlerden hiรงbirinin, “Devletin รผlkesi ve milletiyle bรถlรผnmez bรผtรผnlรผฤรผnรผ bozmayฤฑ ve ortadan kaldฤฑrmayฤฑ amaรงlayan” faaliyetler biรงiminde kullanฤฑlamayacaฤฤฑnฤฑn” รถngรถrรผldรผฤรผnรผ anฤฑmsatan ลahin, ลu ifadeleri kullandฤฑ:
“Anayasanฤฑn 69. maddesinin 6. fฤฑkrasฤฑnda ve Siyasi Partiler Yasasฤฑ’nฤฑn 103. maddesinde, bir siyasi partinin Anayasa’nฤฑn 68. maddesinin 4. fฤฑkrasฤฑ hรผkรผmlerine aykฤฑrฤฑ eylemlerinden รถtรผrรผ temelli kapatฤฑlmasฤฑna, ancak bu nitelikteki fiillerin iลlendiฤinin ve odak haline geldiฤinin Anayasa Mahkemesince tespit edilmesi halinde karar verileceฤi belirtilmiล, fฤฑkranฤฑn devamฤฑnda da bir siyasi parti, bu nitelikteki fiiller o partinin รผyelerince yoฤun bir ลekilde iลlendiฤi ve bu durum o partinin tรผm organlarฤฑnca zฤฑmnen veya aรงฤฑkรงa benimsendiฤi, yahut bu fiiller doฤrudan doฤruya anฤฑlan parti organlarฤฑnca kararlฤฑlฤฑk iรงinde iลlendiฤi takdirde sรถz konusu fiillerin odaฤฤฑ haline gelmiล sayฤฑlacaฤฤฑna iลaret edilmiลtir.”
Baลsavcฤฑ ลahin, Avrupa ฤฐnsan Haklarฤฑ Sรถzleลmesinin 11. maddesinin 1. fฤฑkrasฤฑnda, “herkesin barฤฑลรงฤฑl olarak toplanma ve dernek kurma hakkฤฑ”na sahip olduฤunun belirtildiฤini, aynฤฑ maddenin 2. fฤฑkrasฤฑnda ise bu haklarฤฑn kullanฤฑlmasฤฑna, ulusal ve kamusal gรผvenliฤin korunmasฤฑ, kamu dรผzeninin saฤlanmasฤฑ, suรง iลlenmesinin รถnlenmesi, saฤlฤฑฤฤฑn veya ahlakฤฑn veya baลkalarฤฑnฤฑn hak ve รถzgรผrlรผklerinin korunmasฤฑ amacฤฑyla kanunla kฤฑsฤฑtlama getirilebileceฤi ilkesinin kabul edildiฤini” vurguladฤฑ.
ลahin, aรงฤฑklamasฤฑnda ลu deฤerlendirmelerde bulundu:
“Nitekim, Avrupa ฤฐnsan Haklarฤฑ Mahkemesi, terรถrรผn kฤฑnanmamasฤฑnฤฑ dahi siyasi partilerin kapatฤฑlmasฤฑ iรงin yeterli bir gerekรงe olarak kabul etmiลtir. Siyasi parti yรถnetici ve รผyeleri demokratik ilkeler รงerรงevesinde faaliyetlerine devam etmeli, terรถr รถrgรผtleri ile irtibatlฤฑ ve iltisaklฤฑ olmamalฤฑ, devletin รผlkesi ve milletiyle bรถlรผnmez bรผtรผnlรผฤรผnรผ bozmayฤฑ ve ortadan kaldฤฑrmayฤฑ amaรงlamamalฤฑdฤฑr. Bu baฤlamda, Halklarฤฑn Demokratik Partisi yรถnetici ve รผyelerinin beyan ve eylemleriyle demokratik ve evrensel hukuk kurallarฤฑnฤฑn kabul etmeyeceฤi ลekilde davrandฤฑklarฤฑ, PKK terรถr รถrgรผtรผ ve baฤlฤฑ รถrgรผtlerle birlikte hareket ettikleri, รถrgรผtรผn uzantฤฑsฤฑ olarak faaliyetlerde bulunarak, devletin รผlkesi ve milletiyle bรถlรผnmez bรผtรผnlรผฤรผnรผ bozmayฤฑ ve ortadan kaldฤฑrmayฤฑ amaรงladฤฑklarฤฑ anlaลฤฑldฤฑฤฤฑndan, adฤฑ geรงen siyasi partinin kapatฤฑlmasฤฑ Anayasa Mahkemesi’nden talep edilmiลtir.”
Sรผreรง nasฤฑl iลleyecek?
AYM, raportรถr dava dosyasฤฑnฤฑn tam olup olmadฤฑฤฤฑna bakacak. Herhangi bir eksiklik olmamasฤฑ halinde dosya AYM Genel Kurul Raportรถrรผ’ne gรถnderilecek ve kontrol edilecek.
Ardฤฑndan davanฤฑn kabul edilip edilmemesi hakkฤฑnda karar verilecek. Bu konuda bir sรผre sฤฑnฤฑrฤฑ bulunmuyor.
Siyasette HDP’nin kapatฤฑlmasฤฑ tartฤฑลmasฤฑ
MHP Genel Baลkanฤฑ Devlet Bahรงeli, HDP’nin kapatฤฑlmasฤฑ gerektiฤini sรถylemiล, “Adalet ve hukuk mutlak surette devreye girmeli, HDP’nin kapฤฑsฤฑna aรงฤฑlmamak รผzere kilit vurulmalฤฑdฤฑr. Yani demem odur ki, HDP’yi Tรผrk siyasetinin taลฤฑma ve hazmetme kapasitesi dolmuลtur. Bu terรถr ve bรถlรผcรผlรผk yataฤฤฑ kapatฤฑlmalฤฑdฤฑr” demiลti.
AKP Genel Baลkanvekili Numan Kurtulmuล ise katฤฑldฤฑฤฤฑ bir televizyon programฤฑnda “Parti kapatmalarฤฑnฤฑn Tรผrkiye’de olumlu sonuรงlarฤฑ gรถrรผlmedi” yorumunu yapmฤฑลtฤฑ.
Cumhurbaลkanฤฑ ve AKP Genel Baลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan’ฤฑn ise bu konudaki gรถrรผลรผnรผ AKP MYK toplantฤฑsฤฑnda dile getirdiฤi รถne sรผrรผlmรผลtรผ.
Hรผrriyet muhabiri Gizem Karakฤฑล’ฤฑn kulis haberine gรถre, Erdoฤan, “En รงok bizim aฤzฤฑmฤฑz yandฤฑ bu konuda. Parti kapatmayฤฑ AKP zorlaลtฤฑrdฤฑ. Bu bizim kararฤฑmฤฑz zaten. Parti kapatmak yerine kiลiler รผzerinden bir ceza verilecekse verilmelidir” deฤerlendirmesini yaptฤฑฤฤฑ iddia edilmiลti.
CHP lideri Kemal Kฤฑlฤฑรงdaroฤlu ise “Eฤer siz HDP’yi kapatarak 6-6,5 milyon kiลiyi cezalandฤฑracaksanฤฑz bunun adฤฑ demokrasi deฤil. Tรผzel kiลi suรง iลlemez, onun iรงindeki insanlar suรง iลleyebilir. Zaten onlarla ilgili varsa bir ลey davalar aรงฤฑyor, insanlarฤฑ tutukluyor, hapse atฤฑyorsunuz, kayyฤฑmlar atฤฑyorsunuz. Haklฤฑ mฤฑsฤฑnฤฑz haksฤฑz mฤฑsฤฑnฤฑz o da belli deฤil, รงรผnkรผ bir yargฤฑ kararฤฑ belli deฤil” ifadelerini kullanmฤฑลtฤฑ.
“Siyasi partiler demokrasinin vazgeรงilmez unsunlarฤฑ ise, Anayasa bรถyle tanฤฑmlฤฑyorsa, tรผzel kiลilik suรง iลlemez, iรงindeki insanlar suรง iลlerler” gรถrรผลรผnรผ paylaลan CHP lideri, “Varsa onunla ilgili bir ลey, davalar aรงฤฑyorsunuz zaten, hapse atฤฑyorsunuz, kayyumlar atฤฑyorsunuz zaten. Haklฤฑ mฤฑsฤฑnฤฑz, haksฤฑz mฤฑsฤฑnฤฑz, o da belli deฤil รงรผnkรผ netleลmiล bir yargฤฑ kararฤฑ yok. HDP รผzerine olaฤanรผstรผ bir baskฤฑ uygulanฤฑyor” diye konuลmuลtu.(t24.com)
