Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ yaklaลan seรงime odaklandฤฑ. Kredi faizleri รถzellikle son dรผzenlemenin ardฤฑndan ihtiyaรง kredilerinde ikinci kez yฤฑlฤฑn zirvesine รงฤฑkarken ticari kredi faizleri son haftada gerilese de bรผyรผmesi ivme kaybetti. Merkez Bankasฤฑ verilerine gรถre 17 Mart haftasฤฑ itibariyle ihtiyaรง kredisi faizi bir รถnceki haftaya gรถre tam 3.87 puan birden artarak yรผzde 26,48โden yรผzde 30,35โe fฤฑrladฤฑ.
ekonomim.com’un haberine gรถre Bankacฤฑlฤฑk Dรผzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verileri de ihtiyaรง kredisinde Merkez Bankasฤฑ regรผlasyonu รถncesinde yรผzde 5โi aลan haftalฤฑk bรผyรผmenin yรผzde 0,26โya kadar dรผลtรผฤรผnรผ ortaya koydu. Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ kaynaklarฤฑ faizlerdeki artฤฑลtan ziyade kullandฤฑrฤฑm rakamlarฤฑnฤฑn oldukรงa dรผลtรผฤรผnรผ yรผksek oranlฤฑ kredi vermekten bankalarฤฑn kaรงฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ vurgularken bankalarฤฑn seรงime kadar risk almamaya รงalฤฑลtฤฑฤฤฑnฤฑ dile getirdi.
Yฤฑlฤฑn ikinci en yรผksek seviyesine รงฤฑktฤฑ
Merkez Bankasฤฑ haftalฤฑk verileri ihtiyaรง kredilerinde 17 Mart itibariyle sert bir yรผkseliล yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor. Bazฤฑ bankalar aylฤฑk ihtiyaรง kredi faizini yรผzde 3,65โe kadar yรผkseltirken Merkez Bankasฤฑ ortalamasฤฑna gรถre 17 Mart itibariyle ihtiyaรง kredi faizi yฤฑllฤฑk yรผzde 30,35โe รงฤฑktฤฑ. Bu ihtiyaรง kredisi faizi 2023 yฤฑlฤฑnฤฑn ikinci en yรผksek ihtiyaรง kredisi faizi seviyesi oldu. Oysa Merkez Bankasฤฑ 10 Martโta uygulamaya aldฤฑฤฤฑ ve 13 Mart itibariyle yeniden dรผzenlediฤi regรผlasyonuyla bankalarฤฑn ihtiyaรง kredi faizinde belli oranฤฑ aลmalarฤฑ durumunda ek menkul kฤฑymet tesisi zorunluluฤu tanฤฑmladฤฑ.
Daha รถnce ticari kredi faizlerine getirilen ve ลimdi ihtiyaรง kredileri iรงin de uygulanan dรผzenlemeyle ฤฐhtiyaรง kredilerinden faiz/kรขr payฤฑ oranฤฑ Merkez Bankasฤฑโnca ilan edilen yฤฑllฤฑk bileลik referans oranฤฑn 1.8 ile 2.0 (dรขhil) katฤฑ arasฤฑnda olanlarฤฑn birinci kademede yani yรผzde 20 oranฤฑnda, 2.0 katฤฑndan yรผksek olanlarฤฑn ise ikinci kademede yรผzde 90 oranฤฑnda menkul kฤฑymet tesisine tabi olmasฤฑ kararlaลtฤฑrฤฑldฤฑ.
Bundan sonra ise bankacฤฑlarฤฑn yaptฤฑฤฤฑ hesaplamalara gรถre ihtiyaรง kredisi faizi yรผzde 18,6โyฤฑ aลtฤฑฤฤฑnda yรผzde 20, yรผzde 20,6โyฤฑ aลtฤฑฤฤฑnda ise yรผzde 90 oranฤฑnda ek menkul kฤฑymet alฤฑm zorunluluฤu oluลacak. Ancak 70 bin liraya kadar olan ihtiyaรง kredileri menkul kฤฑymet tesisinden muaf tutuldu.
Seรงime kadar sektรถr kredileri rรถlantiye aldฤฑ
Veriler bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnde ortalama ihtiyaรง kredisi faizinin Merkez Bankasฤฑโnฤฑn neredeyse yรผzde 90 oranฤฑnda ek menkul kฤฑymet tesisi zorunluluฤu getirdiฤi faiz oranฤฑndan 10 puan daha yรผksekte olduฤunu ortaya koyuyor. Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ kaynaklarฤฑ bir sรผredir yรผzde 29-30 seviyesinde bulunan ihtiyaรง kredisi faizinin รถzellikle kamu bankalarฤฑnฤฑn da ilgisinin artmasฤฑyla mart ayฤฑ baลฤฑnda yรผzde 26’nฤฑn altฤฑna gerilediฤini hatฤฑrlattฤฑ.
Ancak kaynaklar ardฤฑndan Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn ihtiyaรง kredisi faizine yรถnelik ek menkul kฤฑymet tesisi zorunluluฤu geldiฤi ve seรงim takvimi netleลtiฤine iลaret ederek ABDโdeki banka batฤฑลฤฑ ile ardฤฑndan ABD ve Avrupaโda bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผndeki endiลenin de tรผm bunlara eklendiฤini dile getirdi.
Tรผm bu olumsuzluklarฤฑn ve belirsizliklerin รผst รผste gelmesinin zaten regรผlasyonlar nedeniyle bilanรงo yรถnetiminde zorluk รงeken bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผ daha da isteksiz hale getirdiฤini vurgulayan bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ kaynaklarฤฑ netย faizย gelirinin negatif olmasฤฑnฤฑn da kredi iลtahฤฑnฤฑ kestiฤini vadeleri ise kฤฑsalttฤฑฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ. รzellikle seรงimden sonra sonuca gรถre ya regรผlasyonlarฤฑn ya da belirsizliฤin kalkmasฤฑnฤฑn beklendiฤini kaydeden bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ kaynaklarฤฑ risk almak yerine bankalarฤฑn bu dรถneme kadar kredilerde kendilerini rรถlantiye aldฤฑklarฤฑnฤฑ ifade etti.
Kredi hacmi bรผyรผmesinde sert ivme kaybฤฑ
BDDK verileri de iลtahฤฑn hฤฑzla azaldฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koyuyor. BDDKโnฤฑn haftalฤฑk bankacฤฑlฤฑk verileri TL cinsi ihtiyaรง kredi hacminin 17 Mart haftasฤฑnda bir รถnceki haftaya gรถre sadece yรผzde 0,26 bรผyรผdรผฤรผnรผ ve 795 milyar 21 milyon liraya yรผkseldiฤini gรถsteriyor. Oysa ki 24 ลubat haftasฤฑnda bir รถnceki haftaya gรถre ihtiyaรง kredi hacminde bรผyรผme yรผzde 5,81, 3 Mart haftasฤฑnda yรผzde 1,83, 10 Mart haftasฤฑnda ise yรผzde 2,28 olmuลtu. Bankalar ihtiyaรง kredilerinde frene basarken tรผketiciler de รงareyi bu yฤฑlฤฑn tamamฤฑnda olduฤu gibi kredi kartฤฑ ve kredili mevduat hesaplarฤฑnda buldu. Merkez Bankasฤฑโnฤฑn faiz indirimleri nedeniyle kredi kartฤฑ ve KMH faiz oranlarฤฑ yรผzde 1,36, gecikme faizi ise yรผzde 1,66 seviyesinde bulunuyor.
TL mevduat faizi yรผksek seviyede
Tรผketici kredilerinde geรงen hafta taลฤฑt ve konut kredisi faizlerinde de hafif bir kฤฑpฤฑrdanma yaลandฤฑ. Taลฤฑt kredi faizi 0.45 puan artฤฑลla yรผzde 25,17’ye, konut kredisi faizi de 0.10 puan artฤฑลla yรผzde 16,5 seviyesine รงฤฑktฤฑ.
Merkez Bankasฤฑ verilerine gรถre TL mevduat faizlerinde en รงok tercih edilen 3 aya kadar vadeli TL mevduat faizinde 17 Mart haftasฤฑ itibariyle oran yรผzde 27,64. Bรถylece 3 aya kadar vadeli TL mevduat faizi geรงen yฤฑlsonuna gรถre 3.47 puan yรผkseldi. Toplam mevduat faizi ise yรผzde 19,51, bu oran da geรงen yฤฑlsonuna gรถre 0.95 puan yรผkseldi. ฤฐhtiyaรง kredisi faizinde ise durum tersine iลledi. ฤฐhtiyaรง kredisi faizi yฤฑlsonuna gรถre 0.97 puan arttฤฑ.
TL cinsi ticari kredi faizinde sรผrpriz
Bankacฤฑlฤฑk Dรผzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine gรถre TL cinsi taksitli ticari krediler geรงen hafta hafif de olsa hareketlendi. Bir รถnceki hafta yani 10 Mart haftasฤฑnda ticari kredi faizi sert yรผkselmiล kredi hacmi bรผyรผmesi de olumsuz etkilenmiลti. 17 Mart haftasฤฑnda ise TL kredi faizi 1.49 puan dรผลerek yรผzde 14,68’e geriledi, kredi kart ve kredili mevduat hariรง TL ticari kredi faizi ise 1.82 puan azalarak yรผzde 14,28โe dรผลtรผ. Bu faiz dรผลรผลรผ haftalฤฑk kredi hacminin bรผyรผmesinde ivmenin artmasฤฑna neden oldu ve 17 Mart haftasฤฑnda kredi hacmi yรผzde 1,23 arttฤฑ. TL cinsi taksitli ticari kredi hacmi 714.7 milyar liraya รงฤฑktฤฑ.
