ABD Baลkanฤฑ Donald Trumpโฤฑn, ฤฐran savaลฤฑ nedeniyle Hรผrmรผz Boฤazฤฑโnฤฑn kendi belirlediฤi sรผreye kadar aรงฤฑlmamasฤฑ durumunda ฤฐranโa yรถnelik aฤฤฑr yaptฤฑrฤฑmlar ve saldฤฑrฤฑ tehditlerinde bulunmasฤฑ, kรผresel piyasalarda kritik bir belirsizlik dalgasฤฑna yol aรงtฤฑ.
Trump’ฤฑn, hayati รถnem taลฤฑyan su yolunun Salฤฑ gรผnรผne kadar trafiฤe aรงฤฑlmamasฤฑ halinde elektrik santralleri ve kรถprรผler dahil sivil altyapฤฑyฤฑ hedef alabileceฤi yรถnรผndeki sert aรงฤฑklamalarฤฑ, bรถlgedeki gerilimi tฤฑrmandฤฑrdฤฑ.
Bu geliลmelerin ardฤฑndan Brent petrolรผn varil fiyatฤฑ yรผzde 0,5 artฤฑลla 109,55 dolara yรผkselirken, hisse senedi piyasalarฤฑ haftaya karฤฑลฤฑk bir seyirle baลladฤฑ. Birรงok รผlkede Paskalya Pazartesi tatili nedeniyle likiditenin dรผลรผk seyretmesi, volatiliteyi artฤฑrฤฑrken yatฤฑrฤฑmcฤฑlar olasฤฑ bir misilleme saldฤฑrฤฑsฤฑ riskine karลฤฑ temkinli hareket ediyor.
Piyasalardaki bu gergin bekleyiล sรผrerken, Axios tarafฤฑndan yayฤฑmlanan ve bรถlgesel arabulucularฤฑn 45 gรผnlรผk bir ateลkes รผzerinde รงalฤฑลtฤฑฤฤฑna dair rapor, piyasadaki satฤฑล baskฤฑsฤฑnฤฑ bir nebze olsun hafifletti. Sรถz konusu haberde; ABD, ฤฐran ve bรถlgesel aktรถrlerin savaลฤฑ kalฤฑcฤฑ olarak sonlandฤฑrabilecek bir geรงici รงรถzรผm รผzerinde mรผzakere yรผrรผttรผฤรผ ifade edildi.
Singapur merkezli OCBC’nin Dรถviz Stratejisti Sim Moh Siong, piyasalarฤฑn aรงฤฑkรงa gergin olduฤunu ve daha รถnce birรงok kez ertelenen son mรผhletlerin ne รถlรงรผde uygulanacaฤฤฑnฤฑn belirsizliฤini koruduฤunu belirtti.
Hafta sonu boyunca ฤฐran’ฤฑn enerji altyapฤฑsฤฑnฤฑn hedef alฤฑnabileceฤine dair artan sรถylemler, daha รถnce var olan de-eskalasyon umutlarฤฑnฤฑn zayฤฑflamasฤฑna neden olurken, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn gรผvenli liman arayฤฑลฤฑnฤฑ tetikledi.
ฤฐran savaลฤฑ sonrasฤฑ enerji arzฤฑ gรผvenliฤi ve kรผresel ekonomide kritik dengeler
Hรผrmรผz Boฤazฤฑ รผzerindeki tehditler, enerji piyasalarฤฑnda arz gรผvenliฤi endiลelerini en รผst seviyeye taลฤฑrken, OPEC+ grubunun Pazar gรผnรผ aldฤฑฤฤฑ รผretim artฤฑลฤฑ kararฤฑ piyasalar tarafฤฑndan gรถz ardฤฑ edildi.
รye รผlkelerin Mayฤฑs ayฤฑ iรงin gรผnlรผk 206 bin varillik kota artฤฑลฤฑ รผzerinde anlaลmasฤฑna raฤmen, bรถlgedeki pek รงok รผreticinin รงatฤฑลmalar nedeniyle halihazฤฑrda tesislerinde hasar meydana gelmiล olmasฤฑ, ek kapasitenin piyasaya sรผrรผlmesini zorlaลtฤฑrฤฑyor. Diฤer yandan ABD’den gelen istihdam verileri, makroekonomik gรถrรผnรผmรผ daha karmaลฤฑk hale getirdi.
Mart ayฤฑnda tarฤฑm dฤฑลฤฑ istihdamฤฑn 178 bin ile beklentilerin รผzerinde artmasฤฑ ve iลsizlik oranฤฑnฤฑn yรผzde 4,3’e gerilemesi, ABD Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn (Fed) para politikasฤฑ รผzerindeki baskฤฑyฤฑ artฤฑrฤฑyor. Ancak CME FedWatch verilerine gรถre, swap piyasalarฤฑ Eylรผl 2027’ye kadar herhangi bir faiz hamlesi รถngรถrmeyerek temkinli duruลunu koruyor.
Bรถlgesel riskler ve piyasalarฤฑn gelecek beklentisi
Jeopolitik gerilimlerin gรถlgesinde kalan finansal piyasalarda, Japonya’dan gelen enflasyon verileri ve tahvil faizlerindeki artฤฑล da dikkat รงeken bir diฤer geliลme oldu. Tokyo’da 10 yฤฑllฤฑk devlet tahvili getirileri, enflasyon endiลeleriyle yรผzde 2,41’e yรผkselerek 21. yรผzyฤฑlฤฑn rekor seviyesine ulaลtฤฑ.
ABD Dolar endeksi hafif bir gerilemeyle 100,15 seviyesinde iลlem gรถrรผrken, altฤฑn fiyatlarฤฑ yรผzde 0,6’lฤฑk dรผลรผลle 4.646 dolar seviyesine รงekildi. Kripto varlฤฑk piyasasฤฑnda ise Bitcoin yรผzde 2,2 artฤฑลla 69 bin dolarฤฑn รผzerine รงฤฑktฤฑ.
Jeopolitik risklerin merkezinde yer alan ฤฐran ve ABD arasฤฑndaki gerilim, kรผresel ticaretin can damarฤฑ olan Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nฤฑn durumuna kilitlenmiล durumda. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar iรงin Salฤฑ gรผnรผ sona erecek olan “mรผhlet”, piyasalarฤฑn kฤฑsa vadeli yรถnรผ aรงฤฑsฤฑndan kritik bir eลik olarak gรถrรผlรผyor.
Olasฤฑ bir askeri mรผdahale veya altyapฤฑ saldฤฑrฤฑsฤฑ, enerji fiyatlarฤฑnda yeni bir ralli baลlatabileceฤi gibi kรผresel tedarik zincirlerini de ciddi ลekilde sarsabilir. Piyasa aktรถrleri, bir yandan ateลkes gรถrรผลmelerinden gelecek resmi onaylarฤฑ beklerken, diฤer yandan enerji tesislerine yรถnelik tehditlerin gerรงekleลme olasฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ fiyatlamaya devam ediyor. Gelecek haftalarda piyasalardaki volatilite, diplomatik kanallardan gelecek somut adฤฑmlara ve enerji arzฤฑnฤฑn sรผrdรผrรผlebilirliฤine doฤrudan baฤlฤฑ kalacak.
