Petrol dahil kรผresel piyasalar haftaya Orta Doฤuโdan gelen askeri ve diplomatik aรงฤฑklamalarฤฑn gรถlgesinde baลlarken, ABD Baลkanฤฑ Donald Trumpโฤฑn ฤฐranโa yรถnelik stratejik mesajlarฤฑ hisse senedi ve enerji fiyatlarฤฑnda belirgin bir dalgalanmaya yol aรงtฤฑ.
Haftanฤฑn ilk iลlem gรผnรผnde Dow Jones endeksi 400 puanlฤฑk bir artฤฑลla yรผzde 0,9 yรผkselirken, S&P 500 endeksi yรผzde 0,8 ve teknoloji aฤฤฑrlฤฑklฤฑ Nasdaq endeksi yรผzde 0,7 oranฤฑnda deฤer kazandฤฑ. Ancak bu sฤฑnฤฑrlฤฑ toparlanma รงabasฤฑna karลฤฑn, bรถlgedeki jeopolitik belirsizliklerin devam etmesi yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn risk iลtahฤฑnฤฑ baskฤฑlamayฤฑ sรผrdรผrรผyor.
Brent petrolรผn varil fiyatฤฑ, askeri sevkiyat haberleri ve olasฤฑ bir kara harekatฤฑ endiลeleriyle 114 dolar seviyelerine kadar tฤฑrmanarak kรผresel enflasyon kaygฤฑlarฤฑnฤฑ yeniden tetikledi.
Bรถlgedeki รงatฤฑลmalarฤฑn ikinci ayฤฑna girmesiyle birlikte, piyasalar son dรถrt yฤฑlฤฑn en uzun haftalฤฑk kayฤฑp serisini geride bฤฑrakmaya รงalฤฑลฤฑyor. Wall Street’in ana endeksleri รผst รผste beลinci haftayฤฑ da dรผลรผลle kapatฤฑrken, vadeli piyasalar sabah saatlerinde pozitif bir seyir izlese de bu kazanฤฑmlarฤฑn kalฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑ konusunda analistler temkinli yaklaลฤฑyor.
Deutsche Bank makro stratejisti Henry Allen, รงatฤฑลmanฤฑn sona ereceฤine dair somut bir iลaret bulunmadฤฑฤฤฑnฤฑ ve piyasa etkisinin giderek daha ciddi bir boyuta ulaลtฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti. รzellikle ABD 31. Deniz Seferi Birliฤi’nin Orta Doฤu’ya ulaลtฤฑฤฤฑna dair raporlar, krizin yerel bir รงatฤฑลmadan bรถlgesel bir kara savaลฤฑna dรถnรผลebileceฤi endiลesini artฤฑrarak ham petrol fiyatlarฤฑnฤฑ yukarฤฑ yรถnlรผ itmeye devam ediyor.
Wall Street Journal’ฤฑn ABD’li yetkililere dayandฤฑrdฤฑฤฤฑ habere gรถre, Washington yรถnetimi ฤฐranโฤฑn uranyum stoklarฤฑna yรถnelik askeri bir mรผdahale seรงeneฤini de deฤerlendirmeler arasฤฑnda tutuyor.
Orta Doฤu krizinin enflasyon รผzerindeki baskฤฑsฤฑ
Haber akฤฑลฤฑnฤฑn hฤฑzlandฤฑฤฤฑ bir ortamda Baลkan Trump, “Truth Social” platformu รผzerinden yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, ฤฐranโdaki yeni yรถnetimi “daha makul” olarak nitelendirdi ve barฤฑล iรงin mรผzakerelerin sรผrdรผฤรผnรผ belirtti.
Ancak Trumpโฤฑn bu iyimser tablosuna, Hรผrmรผz Boฤazฤฑโnฤฑn ticarete aรงฤฑk tutulmamasฤฑ durumunda ฤฐranโฤฑn enerji altyapฤฑsฤฑna, petrol kuyularฤฑna ve elektrik santrallerine yรถnelik “topyekun imha” tehdidi eลlik etti.
Trump’ฤฑn yeni tehdidi petrol fiyatlarฤฑnฤฑ fฤฑrlattฤฑ
Bu sert sรถylem, enerji arz gรผvenliฤine dair endiลeleri tฤฑrmandฤฑrฤฑrken Brent petrol fiyatlarฤฑnฤฑ sabah saatlerinde 116,89 dolara kadar รงฤฑkardฤฑ; ardฤฑndan gelen kar satฤฑลlarฤฑyla fiyatlar 114,21 dolar seviyesinde dengelendi. WTI tipi ham petrol ise yรผzde 1,1 artฤฑลla 100,71 dolardan iลlem gรถrdรผ. Piyasa uzmanlarฤฑ, bu tรผr aรงฤฑklamalarฤฑn genellikle piyasayฤฑ yatฤฑลtฤฑrma amacฤฑ taลฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ ancak sahadaki askeri hareketliliฤin sรถzlรผ mรผdahalelerin รถnรผne geรงtiฤini kaydediyor.
Enerji maliyetlerindeki bu sert yรผkseliล, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn ABD Merkez Bankasฤฑ’ndan (Fed) beklediฤi faiz indirimi takvimini de doฤrudan etkiliyor. Yakฤฑt fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑn enflasyonist baskฤฑlarฤฑ yeniden canlandฤฑrmasฤฑndan korkan piyasalar, Fedโin faiz oranlarฤฑnฤฑ daha uzun sรผre yรผksek tutabileceฤi ihtimalini fiyatlamaya baลladฤฑ.
Haftalฤฑk bazda gรผvenli liman arayฤฑลฤฑ altฤฑn fiyatlarฤฑna da yansฤฑrken, en aktif altฤฑn vadeli kontratlarฤฑ yรผzde 0,8 artฤฑลla ons baลฤฑna 4 bin 528 dolara yรผkseldi. Tahvil piyasasฤฑnda ise 10 yฤฑllฤฑk ABD hazine tahvili getirisi, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn bรผyรผmeye yรถnelik risklere odaklanmasฤฑyla 4 baz puan dรผลerek yรผzde 4,40 seviyesine geriledi.
ฤฐki yฤฑllฤฑk tahvillerde de benzer bir seyirle faiz oranฤฑ yรผzde 3,893’e indi. Bu veriler, piyasalarฤฑn sadece jeopolitik riski deฤil, aynฤฑ zamanda olasฤฑ bir ekonomik durgunluk (resesyon) ihtimalini de ciddi bir ลekilde hesaba kattฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor.
Piyasa beklentileri ve ekonomik verilerin makroekonomik etkileri
รnรผmรผzdeki sรผreรงte piyasalarฤฑn yรถnรผnรผ belirleyecek temel unsurlar arasฤฑnda, hafta iรงinde aรงฤฑklanacak olan ABD istihdam verileri ve Orta Doฤuโdaki diplomatik kanallarฤฑn etkinliฤi yer alฤฑyor. Kudotrade stratejisti Konstantinos Chrysikos, cuma gรผnรผ aรงฤฑklanacak tarฤฑm dฤฑลฤฑ istihdam verilerinin Fedโin para politikasฤฑ beklentilerini ลekillendirmede kritik bir rol oynayacaฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
Analistler, enerji fiyatlarฤฑndaki volatilitenin devam etmesi durumunda kรผresel tedarik zincirlerinin yeniden baskฤฑ altฤฑna girebileceฤini ve bu durumun geliลmiล ekonomilerde stagflasyon riskini artฤฑrabileceฤi deฤerlendirmesinde bulunuyor.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar iรงin bir diฤer รถnemli takip noktasฤฑ ise ฤฐran tarafฤฑnฤฑn ABDโden gelen aรงฤฑklamalara vereceฤi yanฤฑt olacak. ฤฐran Meclis Baลkanฤฑ Muhammed Bakฤฑr Galibafโฤฑn sosyal medya รผzerinden yaptฤฑฤฤฑ, ABDโden gelen aรงฤฑklamalarฤฑn piyasalarฤฑ manipรผle etmeye yรถnelik olduฤu yรถnรผndeki รงฤฑkฤฑลlarฤฑ, taraflar arasฤฑndaki gรผven bunalฤฑmฤฑnฤฑn derinliฤini ortaya koyuyor.
Sonuรง olarak, Orta Doฤuโdaki askeri gerginlik dรผลmediฤi ve enerji arzฤฑ รผzerindeki tehditler somut bir anlaลmayla ortadan kalkmadฤฑฤฤฑ sรผrece, kรผresel piyasalarda oynaklฤฑฤฤฑn yรผksek seyretmesi ve riskli varlฤฑklardan kaรงฤฑล eฤiliminin devam etmesi bekleniyor. Piyasa katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑ, Beyaz Sarayโฤฑn bir sonraki hamlesinin sadece bรถlgesel bir gรผvenlik meselesi deฤil, aynฤฑ zamanda kรผresel ekonomik dengeleri deฤiลtirebilecek bir katalizรถr olduฤunun altฤฑnฤฑ รงiziyor.
