S&P Tรผrkiye iรงin รถnemli bir tahminde bulundu. S&P Global Ratings Kฤฑdemli Direktรถrรผ Frank Gill, Tรผrkiye ekonomisinin temel odaฤฤฑnฤฑn enflasyonla mรผcadele olmaya devam ettiฤini belirterek, 2026 yฤฑlฤฑ iรงin ortalama enflasyon tahminlerini aรงฤฑkladฤฑ. Gill, “Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn 2026 yฤฑl sonu enflasyon hedefi yรผzde 16. Bizim gelecek yฤฑl iรงin ortalama enflasyon tahminimiz yรผzde 20 seviyesinde” dedi.
Gill, S&P Global Ratings’in basฤฑna kapalฤฑ gerรงekleลen Tรผrkiye Sermaye Piyasalarฤฑ Konferansฤฑ sonrasฤฑnda Tรผrkiye’nin ekonomik gรถrรผnรผmรผnรผ deฤerlendirdi. Tรผrkiye ekonomisindeki birรงok sektรถrรผn enflasyonla mรผcadelenin sรผrdรผrรผlmesine ve enflasyon hedeflerine ulaลmaya odaklandฤฑฤฤฑnฤฑ dile getirdi.
Enflasyonda ikinci aลama daha zorlu olacak
Enflasyonda yavaลlamanฤฑn sรผrdรผฤรผnรผ ancak bu dรผลรผลรผn hฤฑz kaybettiฤini sรถyleyen Gill, enflasyonun yรผzde 70’in รผzerinde bir seviyeden yรผzde 30’lara dรผลรผrรผlerek ilk aลamanฤฑn baลarฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ anlattฤฑ. Ancak ikinci aลamanฤฑn biraz daha zor olabileceฤini ifade etti.
Gill, para politikasฤฑnฤฑn maliye politikasฤฑ ve diฤer yapฤฑsal politikalarla koordine edilmesi gerektiฤini vurguladฤฑ. “Hazine ve Maliye Bakanฤฑ Mehmet ลimลek’in deprem dฤฑลฤฑ harcamalarฤฑ kฤฑsฤฑtlama konusunda oldukรงa ciddi olduฤunu dรผลรผnรผyorum” dedi. Diฤer yandan, KDV tahsilatฤฑnฤฑn รงok gรผรงlรผ olduฤunu belirterek, harcama tarafฤฑnda bazฤฑ kฤฑsฤฑtlamalar olduฤunu dile getirdi. Bununla birlikte “gelecek yฤฑl enflasyonu mevcut seviyesine gรถre yarฤฑ yarฤฑya dรผลรผrmek iรงin maliye politikasฤฑ belki de daha da sฤฑkฤฑlaลtฤฑrฤฑlmalฤฑ” ifadelerini kullandฤฑ. S&P Tรผrkiye’deki mali sฤฑkฤฑlaลtฤฑrma adฤฑmlarฤฑnฤฑ destekliyor.
S&P Tรผrkiye iรงin riskleri dengeli gรถrรผyor
Tรผrkiye’nin uluslararasฤฑ net rezervlerindeki artฤฑลa deฤinen Gill, “Net dรถviz rezervlerinin seviyesini dikkatle takip ediyoruz. 2024’te rezervler รงok รถnemli รถlรงรผde arttฤฑ” dedi. Cari aรงฤฑฤฤฑn Gayri Safi Yurtiรงi Hasฤฑla’nฤฑn (GSYH) yaklaลฤฑk yรผzde 1’ine kadar daraldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Gill, cari aรงฤฑฤฤฑn mรผtevazฤฑ kalmaya devam edeceฤini ve dolayฤฑsฤฑyla net dฤฑล finansman ihtiyacฤฑnฤฑn da mรผtevazฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyor.
Diฤer yandan Gill, Tรผrkiye’de hane halkฤฑnฤฑn altฤฑn ve dรถviz talebinin gรผรงlรผ seyretmesi ve tรผketimin istenen seviyeden yรผksek olmasฤฑ nedeniyle รถzellikle รงekirdek enflasyonun dรผลmesinin zorlaลtฤฑฤฤฑna iลaret etti. Yaz sezonunda yaลanan kuraklฤฑฤฤฑn da gฤฑda fiyatlarฤฑna olumsuz etki yaptฤฑฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
Gill, S&P Tรผrkiye’nin mevcut uzun vadeli kredi notunun BB- ve gรถrรผnรผmรผn duraฤan olduฤunu sรถyledi. ลu an iรงin bu seviyenin makul olduฤunu dรผลรผndรผklerini belirterek, “Riskler dengeli, mali sonuรงlarฤฑn oldukรงa cesaret verici olduฤunu dรผลรผnรผyorum” dedi. Ancak, รถzellikle de hane halkฤฑnฤฑn gelecek yฤฑl nasฤฑl davranacaฤฤฑ, dolar mevduatlarฤฑna geri dรถnรผp dรถnmeyeceฤi gibi konularda hala bazฤฑ cevaplanmamฤฑล sorular olduฤunu dรผลรผndรผklerini deฤerlendirmesinde bulundu.
Kredi notu deฤerlendirmesi 2026 baharฤฑnda olabilir
Gill, 2026 takvimini henรผz yayฤฑnlamadฤฑklarฤฑnฤฑ belirterek, “S&P Tรผrkiye iรงin bir sonraki not deฤerlendirmesini 2026’nฤฑn bahar dรถneminde yapacaktฤฑr” dedi Bu zamana kadar 2025 yฤฑlฤฑ mali sonuรงlarฤฑnฤฑn da netleลeceฤini, net rezerv pozisyonu dahil daha fazla faktรถr hakkฤฑnda veriye sahip olacaklarฤฑnฤฑ sรถyledi.
Bakan ลimลek’e konferansta sorulan sorulardan birinin, bankalarฤฑ etkileyen ve halen yรผrรผrlรผkte olan birรงok kontrolรผn azaltฤฑlmasฤฑna yรถnelik herhangi bir plan olup olmadฤฑฤฤฑ olduฤunu anlattฤฑ. S&P Tรผrkiye’deki bankacฤฑlฤฑk sistemini yakฤฑndan izliyor. Gill, hem TL kredileri hem de dรถviz kredileri iรงin kredi bรผyรผmesine aylฤฑk tavanlar ve bilanรงolarฤฑndaki dรถviz mevduat payฤฑna getirilen sฤฑnฤฑrlamalar gibi birรงok baลka dรผzenleme daha olduฤunu belirtti.
Bu dรผzenlemelerin bankacฤฑlฤฑk sisteminin hayatฤฑnฤฑ zorlaลtฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ ve net faiz marjlarฤฑna ve karlฤฑlฤฑklarฤฑna aลaฤฤฑ yรถnlรผ baskฤฑ yaptฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti. Gill, “S&P Tรผrkiye’de bankalarฤฑn รงok iyi yรถnetildiฤini dรผลรผnรผyor diyerek” bunun muhtemelen ekonominin gรผรงlรผ yanlarฤฑndan biri olduฤunu sรถyledi. Ancak bu durumun, bilanรงolarฤฑnฤฑ yรถnetme biรงimlerini karmaลฤฑklaลtฤฑrabildiฤini belirtti.
Sorunun faiz oranฤฑnฤฑn tek baลฤฑna enflasyonu gerรงekten kontrol altฤฑna almaya yetmemesi, faiz รผzerinden parasal aktarฤฑm kanalฤฑnฤฑn oldukรงa zayฤฑf olmasฤฑ olduฤunu sรถyledi. Ekonomideki likidite miktarฤฑnฤฑ etkilemek iรงin, dolarizasyon oranฤฑna, bankalardaki diฤer รถnlemlere bakmak gerektiฤini ifade etti. Yine farklฤฑ para tรผrlerinin bรผyรผmesine bir sฤฑnฤฑr koymaya รงalฤฑลtฤฑklarฤฑnฤฑ, bรถylece enflasyon hedeflerine ulaลabileceklerini belirtti. S&P Tรผrkiye’nin para politikasฤฑ araรงlarฤฑnฤฑ deฤerlendirdi.
Asฤฑl mesele enflasyonu tek haneli seviyelere dรผลรผrmek
Frank Gill, Tรผrkiyeโde yฤฑllฤฑk enflasyonun hali hazฤฑrda yรผzde 30 civarฤฑnda olduฤunu ve tahminlerinin bu yฤฑl sonu iรงin yรผzde 28 olduฤunu dile getirdi. ลu ana kadar รงekirdek enflasyonun kalฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑna ve gฤฑda enflasyonuna yรถnelik risklerin oldukรงa iyi kontrol altฤฑna alฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ ancak risklerin sรผrdรผฤรผnรผ sรถyledi. S&P Tรผrkiye’nin enflasyon tahminlerini paylaลฤฑrken, gelecek yฤฑl iรงin ortalama enflasyon beklentisinin yรผzde 20 olduฤunu da ekledi.
Gill, “S&P Tรผrkiye’de uzun vadeli kredi notunun yatฤฑrฤฑm yapฤฑlabilir seviyeye dรถnme sรผrecinde enflasyonun tek haneye dรผลรผrรผlmesinin belirleyici rol oynayacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyor” dedi. Tรผrk ลirketlerini, hanelerini, iลletmelerini tasarruflarฤฑnฤฑ TL olarak tutma konusunda ikna etmenin รถnemine iลaret etti. S&P Tรผrkiye’de bu adฤฑmlarฤฑn รถnemini vurguladฤฑ. Bunun yerel para piyasalarฤฑnฤฑ derinleลtirmeye yardฤฑmcฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ ve nihayetinde ekonomiye fayda saฤlayacaฤฤฑnฤฑ belirtti.
Gill, “รok yรผksek enflasyon ekonomik kararlarฤฑ รงarpฤฑtma eฤilimindedir. ฤฐnsanlar kฤฑsa vadede uzun vadeli yatฤฑrฤฑm yapmadฤฑklarฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyorlar” dedi. Ayrฤฑca sermaye giriลlerinin kalitesine de baktฤฑklarฤฑnฤฑ, dรผnyanฤฑn geri kalanฤฑndan gelen sermaye giriลlerinin รงoฤunun kฤฑsa vadeli olduฤunu sรถyledi. Bunlarฤฑn gecelik takas piyasasฤฑna portfรถy giriลleri olduฤunu ifade etti. Net doฤrudan yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmlarฤฑn GSYH’nin belki yรผzde 0,4 puanฤฑna karลฤฑlฤฑk geldiฤini, bu oranฤฑn da Tรผrkiye gibi bir ekonomi iรงin dรผลรผk olduฤunu belirtti. Konum olarak Tรผrkiye’nin Asya ve Avrupa’yฤฑ baฤlฤฑyor olmasฤฑ nedeniyle muazzam bir potansiyeli olduฤunu deฤerlendirmesinde bulundu.
