Ekonomiden Sorumlu Baลbakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Mehmet ลimลek NTV kanalฤฑnda canlฤฑ yayฤฑnฤฑna katฤฑldฤฑ. Tรผrkiyeโde siyasi belirsizliฤin azaldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyen ลimลek, Kรผresel ekonomik arka plana bakฤฑnca bir takฤฑm sฤฑkฤฑntฤฑlar var, zor bir dรถnem. ABD Merkez Bankasฤฑ (Fed) muhtemelen faizleri artฤฑracak, parasal sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmayฤฑ รงok รถnceden baลlattฤฑ. Faizlerde kรผresel olarak normalleme sรผreci baลlayacak. Bu geliลmekte olan รผlkeler iรงin iyi bir haber deฤil. Para akฤฑลฤฑnฤฑ sฤฑnฤฑrlar hatta yรถnรผnรผ bile deฤiลtirebilir. Dolar likitiditesinde bir miktar sฤฑkฤฑntฤฑ yaลanabilir. Kรผresel olarak ikinci sorun alanฤฑ รin. ลu anda petrol ihraรง eden รผlkelerin tamamฤฑ cepten yiyor. รinโdeki yeniden dengelenme sรผreci ve kรผresel anlamda faizlerin normalleลme sรผreci รถnemli sorunlarโ dedi.
Tรผrkiyeโnin siyasi istikrar ve reformlar sayesinde pozitif yรถnde ayrฤฑลacaฤฤฑnฤฑ belirten Baลbakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ ลimลek, 2015 belirsizliklere raฤmen, Tรผrkiyeโnin etrafฤฑnฤฑn ateล รงemberi olmasฤฑna raฤmen Tรผrkiyeโnin bu yฤฑlฤฑ iyi bir performansla kapatacaฤฤฑnฤฑ ve Tรผrkiyeโnin yรผzde 3โรผn รผzerinde bรผyรผyeceฤini sรถyledi. Bu bรผyรผme rakamlarฤฑnฤฑn รin, Hindistan haricinde geliลmekte olan รผlkelerin 1,5 katฤฑ olduฤunu sรถyleyen ลimลek, โCari aรงฤฑk รถngรถrรผlenden daha hฤฑzlฤฑ daralฤฑyor. Cari aรงฤฑk bu yฤฑl yรผzde 4,7 civarฤฑ olacak muhtemelen. Tek olumsuz husus enflasyon. Fedโin faiz artฤฑลฤฑna raฤmen, รinโdeki sรผrece ve etrafฤฑmฤฑzdaki kaosa raฤmen Tรผrkiyeโnin 2016โda yรผzde 4 ve รผzerinde ihtimali yรผksek. Enflasyon 2016 baลlarฤฑnda asgari รผcret artฤฑลฤฑ etkisiyle yรผksek seyretmeye devam edecek ama yฤฑl sonu 5-7 aralฤฑฤฤฑna ineceฤini รถngรถrรผyoruz. Rusya ลoku yaลanmasaydฤฑ cari aรงฤฑk yรผzde 4โรผn altฤฑna inerdi. Bu zor atmosfere raฤmen Tรผrkiyeโnin 2016โda diฤer geliลmekte olan รผlkelere pozitif yรถnde ayrฤฑลacaฤฤฑnฤฑ umuyorum. Bunun temelinde siyasi istikrar ve reform varโ ifadelerini kullandฤฑ.
โTรRKฤฐYE DIล FฤฐNANSMANA DAYALI BฤฐR รLKEโ
Tรผrkiyeโye yatฤฑrฤฑm yapan herkesin รถnรผnรผ gรถrebilmesi gerektiฤini vurgulayan ลimลek, โKรผresel para politikasฤฑnda normalleลme sรผrecinin baลฤฑndayฤฑz. Bizim daha ortodoks para politikasฤฑ รงerรงevesi sunmamฤฑz gerekiyor. Tรผrkiye dฤฑล finansmana dayalฤฑ bir รผlke. Tรผrkiye dฤฑลa aรงฤฑk, tasarruflarฤฑn yeterli olmadฤฑฤฤฑ bir รผlke. Para politikasฤฑnda da รถngรถrรผlebilirliฤin artฤฑrฤฑlmasฤฑ gerekiyor” diye konuลtu.
REFORM YOL HARฤฐTASI รARลAMBA GรNร AรIKLANACAK
Moodyโsโin reform konusundaki temkinli duruลunu anlamakta zorluk รงektiฤini belirten ลimลek aรงฤฑklamasฤฑna ลรถyle devam etti: โBu hafta iรงerisinde, muhtemelen รarลamba gรผnรผ Baลbakanฤฑmฤฑz yol haritasฤฑnฤฑ aรงฤฑklayacak. Reform konusunda samimiyiz. Tรผrkiye zor kรผresel konjonktรผrรผ ancak reformlarla atlatabilir. Fed faiz artฤฑลฤฑ bรผtรผn geliลmekte olan รผlkeleri olumsuz etkileyecek. Aรงฤฑk veren Tรผrkiye gibi รผlkeleri daha fazla etkiler. Son bir yฤฑlda Rusyaโya olan ticarette yรผzde 30-40โlara varan dรผลรผล var. Tรผrkiyeโyi diฤer รผlkelerden ayrฤฑลtฤฑracak tek faktรถr vardฤฑr, siyasi istikrar ve bununla beraber yapฤฑsal reformlar. รok fazla seรงenek yok. Reform momentumu yakalanacak.
Bรผtรงede temel parametrelerde รถnemli bir deฤiลiklik รถngรถrmรผyoruz. Bir takฤฑm yeni durumlarฤฑ dikkate alacaฤฤฑz. ฤฐlave bir takฤฑm vaatler vardฤฑ, onlarฤฑ yansฤฑtacaฤฤฑz. Bรผtรผn vaatlerin arkasฤฑndayฤฑz. 17 Ekimโe kadar olan vaatler yansฤฑmฤฑลtฤฑ, sonrasฤฑndaki vaatleri yansฤฑtacaฤฤฑz. Tรผrkiyeโnin uzun sรผredir bir รงฤฑpasฤฑ vardฤฑ, mali disiplin. ลimdi reformlar da รงฤฑpa olacak. รรงรผncรผ รถnemli รงฤฑpa AB. AB sรผrecini yeniden canlandฤฑracaฤฤฑz. Temeller saฤlamdฤฑ ama รงok รงok daha saฤlamlaลacak” dedi. ลimลek, AB sรผreciyle ilgili, “Tรผrkiye ABโye รผye olsa birkaรง yฤฑl iรงinde euronun ลartlarฤฑnฤฑ bile yerine getirebilir. Bunlar siyasi kararlar. ลimdi รถnรผmรผzdeki dรถnemde burada tekrar bir canlanma baลlayacak ve AB sรผreci yeni bir รงฤฑpa gรถrevi gรถrecek”.
Baลbakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ ลimลek, Rusyaโnฤฑn yaptฤฑrฤฑm kararlarฤฑ ile ilgili, Rusyaโyฤฑ รถnemli bir partner olarak gรถrdรผklerini sรถyledi ve sรถzlerini ลรถyle sรผrdรผrdรผ: โRusyaโyla gerilim peลinde deฤiliz. ฤฐlk gรผnden itibaren Rusya krizinin etkilerini bรผtรผn yรถnleriyle masaya yatฤฑrdฤฑk, her anlamda hazฤฑrlฤฑk iรงindeyiz. รรง temelde รงalฤฑลma yaptฤฑk. Rusya bu sorunu diyalogla รงรถzmeye yanaลmaz ve tavrฤฑ sรผrdรผrรผrse caydฤฑrฤฑcฤฑ ne tรผr tedbirler alฤฑnabilir. Tรผrkiyeโnin enerjide Rusyaโya baฤฤฑmlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ yรถnetilebilir dรผzeye รงekmek iรงin ne yapฤฑlabilir. Turist sayฤฑsฤฑnda 603 bin azalma var. Mรผteahhitlik hizmetlerinde yavaลlama var. En kรถtรผ senaryoda 9 milyar dolarlฤฑk bir rakamdan bahsediyoruz. Gerilimin etkisi GSYHโnin yรผzde 0,3-0,4โรผ civarฤฑnda olabilir. รmit ediyorum ki diyalog esas olur. Rusya gฤฑda fiyatlarฤฑnฤฑ geรงici olarak dรผลรผrรผr. ฤฐลlenmemiล gฤฑda รผrรผnlerinin enflasyon รผzerindeki baskฤฑsฤฑ รงok gรผรงlรผ. Buna yรถnelik yapฤฑsal tedbirler alma noktasฤฑndayฤฑz. Esas olarak tarlada ucuzken, tรผketiciye neden pahalฤฑ ulaลฤฑyor. รnรผmรผzdeki dรถnemde tarฤฑmฤฑn yapฤฑsal sorunlarฤฑna bizim inmemiz gerekiyor. Tarฤฑmda รถlรงek son derece kรผรงรผk”.
ลimลek, asgari รผcretin iลverene maliyetiyle ile ilgili, geรงici olarak kฤฑsmi bir telafi edici adฤฑmlar atฤฑlabileceฤini sรถyledi. Ama bรผtรผn yรผkรผn kamu tarafฤฑndan yรผklenilmesi sรถz konusu olamayacaฤฤฑnฤฑn altฤฑnฤฑ รงizdi.
