ABD Ulusal Ekonomik Konseyi Baลkanฤฑ Larry Kudlow, Baลkan Donald Trump’ฤฑn, Danimarka’ya ait รถzerk statรผdeki Grรถnland Adasฤฑ’nฤฑ satฤฑn alma olasฤฑlฤฑฤฤฑyla ilgilendiฤini doฤruladฤฑ.
Fox News televizyonuna konuลan Kudlow, ABD Baลkanฤฑ Donald Trump’ฤฑn Grรถnland’ฤฑ satฤฑn almak istediฤi haberleriyle ilgili, “Durum geliลiyor. Bunu gรถzden geรงiriyoruz” dedi.
Trumpโฤฑn danฤฑลmanฤฑ, “(ABDโnin 33. baลkanฤฑ) Harry Truman uzun yฤฑllar boyunca Grรถnlandโฤฑ satฤฑn almak istiyordu. Grรถnland, Danimarkaโya ait. Danimarka da bizim mรผttefikimiz. Grรถnland, stratejik aรงฤฑdan รงok รถnemli. Orada รงok miktarda deฤerli mineral kaynaklar var” ifadelerini kullandฤฑ.
Kudlow, “ลimdi tahminlerde bulunmak istemiyorum. Sadece, gayrimenkul alฤฑmฤฑ konusunda bir ลeyler bilen baลkanฤฑn Grรถnlandโฤฑ alma olasฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ incelemek istediฤini kaydediyorum” diye ekledi.
Wall Street Jounal (WSJ) gazetesi, Trumpโฤฑn, 55 bin kiลinin yaลadฤฑฤฤฑ, doฤal kaynak zengini ve jeopolitik รถnem taลฤฑyan Grรถnlandโฤฑ almak istediฤini iddia etmiลti.
Danimarkalฤฑ yetkililer, sรถz konusu bรถlgenin ABD ile iลbirliฤine ilgi duyduฤunu ama satฤฑlmadฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ. Trumpโฤฑn, eylรผl baลlarฤฑnda Danimarkaโyฤฑ ziyaret etmesi planlanฤฑyor.
‘Danฤฑลmanlarฤฑna talimat verdi’
Wall Street Journal’ฤฑn haberine gรถre Donald Trump Grรถnland’ฤฑ satฤฑn alma fikrini, ilkbaharda bir yemekte konuklardan birinin Danimarka’nฤฑn รถzerk statรผdeki adaya her yฤฑl aktardฤฑฤฤฑ 500 milyon dolarlฤฑk kaynaฤฤฑ bulmakta zorlandฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylemesinden sonra gรผndeme getirdi. Trump, Beyaz Saray’daki danฤฑลmanlarฤฑna konuyu araลtฤฑrmalarฤฑ yรถnรผnde talimat verdi.
Daha sonra รงeลitli vesilelerle konuyu yeniden gรผndeme getiren Trump’ฤฑ, sadece 55 bin kiลinin yaลadฤฑฤฤฑ adanฤฑn doฤal kaynaklarฤฑ ve jeopolitik รถneminin cezbettiฤi bildiriliyor.
ABD, Alaska’yฤฑ Rusya’dan 7,2 milyon dolara aldฤฑ
Wall Street Journal’a gรถre bazฤฑ danฤฑลmanlarฤฑ Trump’a bu konuda destek verdi ve ABD Baลkanฤฑ’nฤฑn 1867’de Rusya’dan Alaska’nฤฑn 7,2 milyon dolara satฤฑn alฤฑnmasฤฑ gibi bir siyasi miras bฤฑrakabileceฤini sรถyledi.
Yรผzรถlรงรผmรผ 1,5 milyon kilometrekareden fazla olan Alaska’ya รถdenen paranฤฑn bugรผnkรผ deฤerinin 2018 rakamlarฤฑyla 108 milyon dolar olduฤu hesaplanฤฑyor.
Grรถnland, ABD iรงin askeri aรงฤฑdan stratejik bir konumda yer alฤฑyor. Amerikan ordusunun adanฤฑn kuzeybatฤฑsฤฑnda bir รผssรผ var. ABD, Thule Hava รssรผ’nรผ Kuzey Amerika’ya yรถnelik balistik fรผze tehdidine karลฤฑ kullanฤฑyor.
รin, geรงen yฤฑl Grรถnland’da รผรง havalimanฤฑ inลasฤฑna finansman saฤlamayฤฑ รถnermiล, Haziran’da projeden รงekildiฤini aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ. Washington, adanฤฑn satฤฑn alฤฑnmasฤฑyla bu tรผr giriลimlerin de engellenebileceฤini dรผลรผnรผyor.
Danimarka 18’inci yรผzyฤฑlฤฑn baลlarฤฑndan beri egemenlik kurduฤu Grรถnland’ฤฑ 1953’te resmen topraklarฤฑna katmฤฑลtฤฑ.
Tรผrkiye’nin รผรง katฤฑ bรผyรผklรผฤรผnde
Grรถnland; Atlas Okyanusu’nun kuzeyinde, 2.166.086 kmยฒ ile kuzey kutbundaki en bรผyรผk buz รถrtรผsรผyle kaplฤฑ, Danimarka’ya baฤlฤฑ รถzerk bรถlge.
Bu buz tabakasฤฑ 3 km. kalฤฑnlฤฑฤฤฑnda ve tabanฤฑ da deniz dรผzeyinin altฤฑnda bulunur. Adanฤฑn kuzeyinde Arktik Okyanusu (Arktik Deniz), gรผneydoฤusunda ฤฐzlanda, batฤฑsฤฑnda Kanada’nฤฑn Ellesmere Adasฤฑ ve Baffin Kรถrfezi yer alฤฑr.
Grรถnland, yรผzรถlรงรผmรผ aรงฤฑsฤฑndan dรผnyanฤฑn en bรผyรผk adasฤฑ konumundadฤฑr. Adanฤฑn % 81’i buzullarla kaplฤฑdฤฑr. Nรผfusun bรผyรผk kesimi batฤฑ kฤฑyฤฑsฤฑndaki kรผรงรผk kasabalarda yaลar.
Grรถnlandlฤฑlar, hem Kalaallit (Grรถnland ฤฐnuitleri), hem ฤฐskandinavya kรถkenlerini taลฤฑmaktadฤฑrlar ve Grรถnlandรงa (Greenlandic=Kalaallisut) dilini konuลurlar. Adanฤฑn iki รถnemli ลehri; baลkent Godthab (Nuuk) ile Godhavn’dฤฑr.
Ortalama sฤฑcaklฤฑk -7 derece olmasฤฑna karลฤฑn iklim kuru ve gรผneลlidir. Kฤฑลlar soฤuktur ve buzlu bรถlgelerde sฤฑcaklฤฑk yazฤฑn bile donma noktasฤฑnฤฑn altฤฑndadฤฑr.
Danimarka’nฤฑn รถzerk bรถlgesi olan Grรถnland’in, yerli Kalaallisut dilindeki adฤฑ Kalaallit Nunaat’dฤฑr. 21 Haziran 2009’de bir referandum dรผzenlendi ve baลarฤฑlฤฑ oldu, bu yana Grรถnland Hรผkรผmeti, topraklarฤฑnฤฑn zengin doฤal kaynaklarฤฑnฤฑ kullanma hakkฤฑna ve yetkilerine sahip olarak Danimarka’dan daha fazla รถzerk kazandฤฑ.
