Yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn 19 Haziran haftasฤฑnda hisse senedi ve devlet iรง borรงlanma senedi (DฤฐBS) รงฤฑkฤฑลฤฑ haftalฤฑk bazda 874.2 milyon dolar oldu. Yฤฑlbaลฤฑndan beri yaลanan toplam รงฤฑkฤฑล ise 4.7 milyar dolar oldu. Merkez Bankasฤฑโnฤฑn piyasa fiyatฤฑ ve kur etkisinden arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล verilerine gรถre yurt dฤฑลฤฑnda yerleลik kiลiler รถnceki hafta net 109,3 milyon dolarlฤฑk hisse senedi ve 764,9 milyon dolarlฤฑk DฤฐBS sattฤฑ.
Son 5 haftadฤฑr net satฤฑล gerรงekleลtiren yurt dฤฑลฤฑnda yerleลik kiลilerin DฤฐBS stoku 3,5 senenin en dรผลรผฤรผne gelirken yabancฤฑlarฤฑn Tรผrkiyeโden son 10 yฤฑlฤฑn en hฤฑzlฤฑ para รงฤฑkฤฑลฤฑnฤฑ yaptฤฑฤฤฑ belirtiliyor.
Yabancฤฑnฤฑn bu yฤฑl Tรผrkiye dahil geliลmekte olan รผlke varlฤฑklarฤฑndan รงฤฑkฤฑลฤฑnda Fedโin faiz artฤฑrฤฑmฤฑna gideceฤi endiลeleri ana belirleyici faktรถr olurken, Tรผrk varlฤฑklarฤฑnda seรงim belirsizliฤi de rol oynadฤฑ. Yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn mayฤฑs ayฤฑ ortasฤฑndan beri hisse senedi ve DฤฐBSโte dรผzenli bir ลekilde โsatฤฑcฤฑโ tarafta olduฤu dikkat รงekerken sadece 19 Haziran haftasฤฑnda repo portfรถyรผ artฤฑda kaldฤฑ.
Yurtdฤฑลฤฑnda yerleลik kiลilerin mรผlkiyetindeki DฤฐBS stoku 19 Haziran haftasฤฑ itibarฤฑyla 38.13 milyar dolar oldu. Verilere gรถre, 12 Haziran haftasฤฑnda DฤฐBS stoku 38.52 milyar dolar, arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล รงฤฑkฤฑล tutarฤฑ 560.1 milyon dolar olmuลtu. Yurtdฤฑลฤฑnda yerleลik kiลilerin mรผlkiyetindeki hisse senedi stoku ise 19 Haziran haftasฤฑ itibarฤฑyla 49.59 milyar dolardan 50.96 milyar dolara yรผkseldi. Yurt dฤฑลฤฑnda yerleลik kiลilerin DฤฐBS stoku ise 15 – 19 Haziran haftasฤฑnda yaptฤฑklarฤฑ 764,9 milyon dolar tutarฤฑndaki net satฤฑลla 38 milyar 522,6 milyon dolardan Ocak 2012โden bu yana en dรผลรผk seviyesi olan 38 milyar 125,2 milyon dolara geriledi. Yฤฑl baลฤฑndan bu yana, tahvil piyasasฤฑndan net รงฤฑkฤฑลlar, Merkez Bankasฤฑ verilerine gรถre, 4.5 milyar dolara ulaลฤฑrken, hisse senedinde net satฤฑลlar 227 milyon dolar oldu.
Siyasi belirsizlik etkili oldu
Uzmanlar Tรผrkiyeโnin son iki yฤฑldฤฑr iรงinde bulunduฤu seรงim gรผndemi ve siyasi belirsizliklerin bu รงฤฑkฤฑลa neden olabileceฤini, bu yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑ iรงinde Fed’in faiz artฤฑrฤฑmฤฑ yaklaลฤฑrken gerek tahvil gerek hisse gerek para birimlerinde geliลen รผlkelerin birkaรง tokat daha yiyebileceฤini bildiriyorlar. Ancak bu รงฤฑkฤฑล sรผrecinin uzun zaman devam etmesini beklemediklerini kaydeden uzmanlar, piyasalarda beklenen negatif haberin gelmesini takiben yani Fed fiilen ilk faiz artฤฑrฤฑmฤฑnฤฑ gerรงekleลtirdikten sonra geliลen รผlkelerde gรผรงlรผ bir ralli yaลanabileceฤini dile getiriyorlar.
Ing Bank Kฤฑdemli Ekonomisti Muhammet Mercan:
Repo iลlemlerinde yavaลlama gรถrรผlรผyor
4,7 milyar dolarlฤฑk bu istatistiฤin tamamฤฑnฤฑ รงฤฑkฤฑล olarak deฤerlendirmek doฤru olmaz. Kurumlar arasฤฑ repo iลlemleri yapฤฑldฤฑฤฤฑnda teminat olarak bono ve tahvil verilir. Repo vadesi gelince de bu bono ve tahviller iade edilir. Rakamฤฑn iรงinde repo nedeniyle yapฤฑlan el deฤiลtirmeler de bulunuyor. Repo iลlemleri de yavaลlamฤฑล durumda. Sadece ikinci el piyasada yapฤฑlan alฤฑm satฤฑmlara baktฤฑฤฤฑmฤฑzda 1,4 milyar dolarlฤฑk satฤฑล gรถrรผlรผyor. Bunun da 1,1 milyar dolarฤฑ 12-19 Haziran haftasฤฑnda yapฤฑlmฤฑล. Ancak รถnceki dรถnemlerle karลฤฑlaลtฤฑrdฤฑฤฤฑmฤฑzda bunu bir zayฤฑfl ama iลareti olarak yorumlayabiliriz. Kรผresel olarak geliลmekte olan รผlkelerde 2015โte bu zayฤฑfl ama bekleniyordu. ฤฐรง siyasi belirsizlikler de bu durumu desteklemiลtir.
Gedik Yatฤฑrฤฑm Yurtiรงi Satฤฑล Mรผdรผrรผ Eral Karayazฤฑcฤฑ:
Bu akฤฑm gelecek yฤฑl tersine dรถnebilir
Aslฤฑnda bu konu salt bize รถzel deฤil. 2015 baลฤฑndan bugรผne geliลen รผlkeler sermaye รงฤฑkฤฑลฤฑna sahne oluyor ve bu da negatif ayrฤฑลmalarฤฑ sonucunu doฤuruyor. 10 yฤฑl vadeli G.Afrika tahvil faizi ocak sonunda % 6,8 iken ลimdi % 8,3 ile iลlem gรถrรผyor. Bu periyotta benzer ลekilde pek รงok geliลen รผlke 10 yฤฑllฤฑk tahvilinde 100- 150 baz puanlฤฑk artฤฑล yaลandฤฑ. Ancak Tรผrkiye tahvil piyasasฤฑ negatif ayrฤฑลtฤฑ ve ocak sonunda % 6,8 olan 10 yฤฑllฤฑk faiz ลimdi % 9,2 โde seyrediyor. 100 baz puanlฤฑk bu farkฤฑn ilk nedeni enfl asyon hedefinin รงรถpe gitmesi ikincisi ise seรงimler geride kalmฤฑล olmasฤฑna raฤmen hรผkรผmet arayฤฑลฤฑnda belirsizliฤin devam etmesi. Varlฤฑk alฤฑmlarฤฑnda kesinti baลlamadan รถnce de benzer bir sรผreรง yaลanmฤฑล geliลen รผlkeler geliลmiลlerden ( 2013 ikinci yarฤฑsฤฑnda ) negatif ayrฤฑลmฤฑลtฤฑ. Korkulan olduktan yani Fed varlฤฑk alฤฑmlarฤฑnda kesinti sรผrecini baลlattฤฑktan sonra geliลenlerde 6 ay sรผren borsa endekslerinde % 25-30โlarฤฑ bulan bir pozitif ayrฤฑลma perdesi yaลanmฤฑล, tahvil piyasalarฤฑna da gรผรงlรผ giriลler gรถrmรผลtรผk. Bu kez 12-18 ay sรผrebilecek ve borsalarda % 40โฤฑ bulabilecek bir pozitif ayrฤฑลma dรถnemi yaลanabileceฤi gรถrรผลรผndeyim. Sรถz konusu akฤฑm tahvil piyasalarฤฑnda da kendini gรถsterecek 2015 ilk yarฤฑsฤฑnda yaลanan akฤฑm tersine dรถnerek 2016 yฤฑlฤฑnda geliลen รผlke tahvillerine ciddi giriลler sรถz konusu olabilecektir. Bu nedenle negatif ayrฤฑลmada kalฤฑcฤฑlaลma ve uzun soluklu bir seyir beklemiyorum.
