Eylรผl ayฤฑna ait, beklenenden daha gรผรงlรผ ancak geรงmiล tarihli ABD istihdam verisi, bรถlรผnmรผล durumdaki Federal Rezerv’in (Fed) bir sonraki politika toplantฤฑsฤฑnda faiz oranlarฤฑnฤฑ dรผลรผrรผp dรผลรผrmeyeceฤi ya da sabit tutup tutmayacaฤฤฑ konusundaki gรถrรผnรผmรผ bulanฤฑklaลtฤฑrdฤฑ. Uzmanlar ve piyasalar karar konusunda ikiye ayrฤฑlmฤฑล durumda.
Wilmington Trust‘ฤฑn tahvil portfรถy yรถneticisi Wilmer Stith Perลembe gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, “Faiz oranlarฤฑnฤฑ dรผลรผrmeyecekler,” dedi. Stith, istihdam artฤฑลฤฑnฤฑn gรผรงlรผ olmasฤฑna raฤmen, yuvarlanmamฤฑล bazda iลsizlik oranฤฑnฤฑn %4,44 olduฤunu ve bu durumun %4,5 seviyesini uyarฤฑcฤฑ olarak gรถren bazฤฑ Fed รผyelerinin endiลelenmesine neden olabileceฤini belirtti.
ฤฐลsizlik oranฤฑ endiลe yarattฤฑ
Stith, “ฤฐลsizliฤin %4,5’e ulaลmasฤฑ, istihdam durumuyla ilgili endiลelerini artฤฑracaktฤฑr ve ne yazฤฑk ki Ekim ayฤฑ iลsizlik oranฤฑnฤฑ รถฤrenemeyeceฤiz, bu nedenle gรถrรผnรผrlรผk zayฤฑf,” dedi. Stith, bu ลartlar altฤฑnda kesin bir yรถnde karar vermenin gerรงekten zor olduฤunu da sรถzlerine ekledi.
Eylรผl ayฤฑnda, ekonomistlerin 51.000 kiลilik beklentisine karลฤฑn, 119.000 kiลilik istihdam artฤฑลฤฑ ile istihdamda bir toparlanma yaลandฤฑ. Bu toparlanma, Aฤustos ayฤฑ istihdam rakamlarฤฑnฤฑn ilk aรงฤฑklanan 22.000 kiลilik artฤฑลtan 4.000 kiลilik dรผลรผลe revize edilmesinden sonra gerรงekleลti. Bu durum, Haziran ayฤฑnda istihdamฤฑn negatif bir seyir izlemesi, Temmuz ayฤฑnda artmasฤฑ, Aฤustos ayฤฑnda tekrar dรผลmesi ve Eylรผl ayฤฑnda tekrar toparlanmasฤฑ gibi dalgalฤฑ bir eฤilime katkฤฑda bulundu.
Gรถรงรผn azalmasฤฑ, ekonomideki iล gรผcรผ arzฤฑnฤฑ dรผลรผrerek, iลsizlik oranฤฑnฤฑ sabit tutmak iรงin ekonomiye eklenmesi gereken iล sayฤฑsฤฑ olan sรถzde baลabaล oranฤฑnฤฑ daralttฤฑ. รoฤu Fed yetkilisi bu aralฤฑฤฤฑ 30.000 ile 50.000 arasฤฑnda gรถrรผrken, Eylรผl ayฤฑndaki 116.000 rakamฤฑ bu aralฤฑฤฤฑ aลtฤฑ. รte yandan, iลsizlik oranฤฑ son birkaรง aydฤฑr yavaล yavaล yรผkseldiฤi seviye olan %4,3’ten %4,4’e, yani ondalฤฑk bir puan yรผkseldi.
ABD istihdam verisi kafalarฤฑ karฤฑลtฤฑrdฤฑ
Evercore ISI‘nฤฑn kรผresel politika ve merkez bankacฤฑlฤฑฤฤฑ baลkanฤฑ Krishna Guha, aylฤฑk maaล bordrosu artฤฑลlarฤฑna ve buna eลlik eden iลsizlik artฤฑลฤฑna iลaret ederek, “Eylรผl ayฤฑ ABD istihdam verisinin gecikmesi, yararsฤฑz bir bรถlรผnmรผล karar getirdi,” dedi. Guha, bu raporun Aralฤฑk ayฤฑnda faiz indirimi veya artฤฑrฤฑmฤฑ konusunda yรผksek kaliteli bir yรถnlendirme saฤlamayacaฤฤฑnฤฑ belirtti.
Guha, “Ancak verinin genelinde aรงฤฑk bir yukarฤฑ veya aลaฤฤฑ yรถnlรผ sรผrpriz, derin bรถlรผnmรผล Fed iรงin bir eลitlik bozucu rol oynayabilirdi,” dedi. Guha, veriyi neredeyse bir sฤฑfฤฑrlama olarak gรถrdรผklerini ve Aralฤฑk ayฤฑnฤฑn, faiz indirimi yรถnรผnde รงok kรผรงรผk bir eฤilimle bir yazฤฑ tura atฤฑลฤฑ olmaya devam ettiฤini sรถyledi.
ABD istihdam verisinin ilk olarak 3 Ekim’de yayฤฑnlanmasฤฑ planlanmฤฑลtฤฑ, ancak hรผkรผmetin kapanmasฤฑ nedeniyle ertelendi. รalฤฑลma Bakanlฤฑฤฤฑ, Ekim ayฤฑ ABD istihdam verisini yayฤฑnlamayacaฤฤฑnฤฑ ve Kasฤฑm ayฤฑ istihdam verisinin Fed’in politika toplantฤฑsฤฑndan yaklaลฤฑk bir hafta sonra, 16 Aralฤฑk’ta yayฤฑnlanacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ.
Gecikmeli verinin sฤฑnฤฑrlฤฑ yararlฤฑlฤฑฤฤฑ
Indeed.com’un kฤฑdemli ekonomisti Cory Stahle, ABD istihdam artฤฑลฤฑnฤฑn cesaret verici olduฤunu, ancak yaklaลฤฑk yedi haftalฤฑk gecikmenin verinin mevcut koลullarฤฑ deฤerlendirmek iรงin yararlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ sฤฑnฤฑrladฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Stahle, “Verinin gรถsterdiฤi ลey, kapatma รถncesinde gรผรงlรผ olan ekonomi sektรถrlerinin, yani saฤlฤฑk ve konaklama sektรถrlerinin, diฤer alanlar zayฤฑflamaya devam etse de, en azฤฑndan sonbaharฤฑn baลlarฤฑnda gรผรงlรผ kalmaya devam ettiฤi,” dedi.
Bu yฤฑlฤฑn baลฤฑndan bu yana, ekonomi ABD istihdamฤฑnda aylฤฑk ortalama 76.000 yeni iล yaratarak, nรผfus artฤฑลฤฑna ayak uydurmak iรงin gerekli olan gรผncellenmiล istihdam yaratma tahminleriyle yaklaลฤฑk olarak aynฤฑ seviyede kaldฤฑ. รarลamba gรผnรผ yayฤฑnlanan Fed’in son politika toplantฤฑsฤฑnฤฑn tutanaklarฤฑ, Fed รผyelerinin รงoฤunun merkez bankasฤฑnฤฑn faiz indirimlerinin uygun olacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผrken, birkaรง รผyenin Aralฤฑk toplantฤฑsฤฑnda 25 baz puanlฤฑk bir indirim daha yapฤฑlmasฤฑnฤฑn uygun olacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnmediฤini ortaya koydu.
Yine de, birkaรง รผye, ekonomi beklentileri doฤrultusunda geliลirse Aralฤฑk ayฤฑnda faizlerin tekrar indirilebileceฤini รถngรถrdรผklerini sรถyledi. Diฤerleri ise yฤฑlฤฑn geri kalanฤฑnda faiz oranlarฤฑnฤฑn sabit tutulmasฤฑnฤฑn uygun olduฤunu dรผลรผndรผ. Piyasalar, Fed’in รถnรผmรผzdeki ay faiz indirimine gitme olasฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ %40 olarak fiyatlฤฑyor. Bu oran รarลamba gรผnรผ %30 idi.
NY Fed’in eski kฤฑdemli analisti ve Mutual of America Capital Management’ฤฑn sabit getirili menkul kฤฑymetler araลtฤฑrma baลkan yardฤฑmcฤฑsฤฑ Jerry Tempelman, “Bu, Fed’in politikasฤฑnฤฑn รถnรผmรผzdeki ay deฤiลmeyeceฤi olasฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ รถnemli รถlรงรผde artฤฑrฤฑyor,” dedi.
