Petrol fiyatlarฤฑ, ABD yรถnetiminin ฤฐran ile devam eden nรผkleer mรผzakerelerdeki kilitlenmeyi aลmak adฤฑna askeri seรงenekleri deฤerlendirdiฤine yรถnelik haberlerin ardฤฑndan Perลembe gรผnรผ sert bir yรผkseliล kaydetti.
Orta Doฤuโdan gelen enerji arzฤฑnda halihazฤฑrda yaลanan kesintilerin daha da derinleลebileceฤi endiลesi, piyasalarda volatiliteyi artฤฑrdฤฑ. Brent petrolรผn Haziran vadeli kontratlarฤฑ, รถnceki seansta elde ettiฤi yรผzde 6,1โlik kazanฤฑmฤฑn ardฤฑndan, bugรผn 5,27 dolar veya yรผzde 4,5 artฤฑลla varil baลฤฑna 123,30 dolara ulaลtฤฑ. Dokuzuncu gรผnรผnde de yรผkseliลini sรผrdรผren bu kontratฤฑn sรผresi bugรผn dolarken, daha aktif iลlem gรถren Temmuz vadeli kontratlar ise yรผzde 2,4 artฤฑลla 113,10 dolardan iลlem gรถrรผyor.
ABD Batฤฑ Teksas Tipi (WTI) ham petrol vadeli iลlemleri, bir รถnceki seansta kaydettiฤi yรผzde 7โlik deฤer kazancฤฑnฤฑn ardฤฑndan bugรผn 2,42 dolar veya yรผzde 2,3 artฤฑลla 109,30 dolara yรผkseldi. Her iki gรถsterge fiyat endeksi de รผst รผste dรถrdรผncรผ ayฤฑ kazanรงla kapatma yolunda ilerliyor.
Fiyatlardaki bu hareketlilikte, Axios tarafฤฑndan yayฤฑnlanan ve ABD Baลkanฤฑ Donald Trumpโฤฑn ฤฐranโฤฑn nรผkleer programฤฑ konusunda mรผzakere masasฤฑna dรถnmesini saฤlamak amacฤฑyla bir dizi askeri saldฤฑrฤฑ planฤฑ hakkฤฑnda bilgilendirileceฤini iddia eden rapor kritik rol oynadฤฑ.
Bรถlgesel รงatฤฑลmalarฤฑn enerji arz gรผvenliฤi รผzerindeki baskฤฑsฤฑ
ลubat ayฤฑ sonunda baลlayan askeri gerilim ve karลฤฑlฤฑklฤฑ saldฤฑrฤฑlar, Orta Doฤuโdaki enerji sevkiyatฤฑnฤฑn en kritik noktasฤฑ olan Hรผrmรผz Boฤazฤฑโnฤฑn bรผyรผk รถlรงรผde trafiฤe kapanmasฤฑna yol aรงtฤฑ. Aktif รงatฤฑลmalarฤฑn durakladฤฑฤฤฑ ateลkes sรผrecine raฤmen, ABDโnin ฤฐran limanlarฤฑna yรถnelik ablukasฤฑ devam ediyor.
Binlerce kiลinin hayatฤฑnฤฑ kaybetmesine ve kรผresel รงapta tarihin en bรผyรผk enerji arz kesintilerinden birinin yaลanmasฤฑna neden olan bu krizi รงรถzmeye yรถnelik gรถrรผลmeler ise รงฤฑkmaza girmiล durumda. Washington yรถnetimi ฤฐranโฤฑn nรผkleer programฤฑnฤฑ tartฤฑลmakta ฤฑsrar ederken, Tahran yรถnetimi boฤaz รผzerinde kontrol hakkฤฑ ve savaล zararlarฤฑnฤฑn tazmin edilmesini talep ediyor.
ING analistleri yayฤฑnladฤฑklarฤฑ bilgi notunda, petrol piyasasฤฑnฤฑn “aลฤฑrฤฑ iyimserlikten Basra Kรถrfezi’nde yaลanan arz kesintisi gerรงeฤine” geri dรถndรผฤรผnรผ vurguladฤฑ. Enerji arzฤฑndaki bu darboฤazฤฑn uzun sรผre devam edebileceฤine yรถnelik sinyaller de artฤฑyor.
Beyaz Saray yetkilileri, Baลkan Trumpโฤฑn petrol ลirketleriyle olasฤฑ bir uzun sรผreli abluka durumunda etkilerin nasฤฑl hafifletilebileceฤi รผzerine gรถrรผลtรผฤรผnรผ belirtti.
Piyasa analistleri, Hรผrmรผz Boฤazฤฑโnฤฑn yakฤฑn vadede aรงฤฑlmasฤฑ veya รงatฤฑลmanฤฑn diplomatik yollarla รงรถzรผlmesi ihtimalinin mevcut ลartlarda oldukรงa dรผลรผk olduฤu deฤerlendirmesinde bulunuyor.
Piyasada arz dengesi ve รผretim kotalarฤฑna yรถnelik beklentiler
Petrol ihraรง eden รผlkeler รถrgรผtรผ (OPEC) ve mรผttefiklerinden oluลan OPEC+ grubunun, Pazar gรผnรผ yapฤฑlacak toplantฤฑda รผretim kotalarฤฑnda gรผnlรผk yaklaลฤฑk 188 bin varillik sฤฑnฤฑrlฤฑ bir artฤฑลa gitmesi bekleniyor. Bu kritik toplantฤฑ, Birleลik Arap Emirlikleriโnin (BAE) 1 Mayฤฑs itibarฤฑyla รถrgรผtten ayrฤฑlma kararฤฑnฤฑn hemen ardฤฑndan gerรงekleลecek.
BAE’nin ayrฤฑlฤฑลฤฑnฤฑn, kartelin petrol fiyatlarฤฑnฤฑ kontrol etme kabiliyetine รถnemli bir darbe vuracaฤฤฑ รถngรถrรผlรผyor. Her ne kadar bu ayrฤฑlฤฑk BAE’nin ihracat baลladฤฑฤฤฑnda รผretimini serbestรงe artฤฑrmasฤฑna olanak tanฤฑyacak olsa da, analistler bunun bu yฤฑlki piyasa temellerini deฤiลtirmesinin pek olasฤฑ olmadฤฑฤฤฑnฤฑ ifade ediyor.
Wood Mackenzie tarafฤฑndan hazฤฑrlanan analiz raporunda, Hรผrmรผz Boฤazฤฑโndaki tฤฑkanฤฑklฤฑk ve savaลtan kaynaklanan diฤer รผretim aksaklฤฑklarฤฑ nedeniyle BAE dahil Kรถrfez รผlkelerinin savaล รถncesi รผretim hacimlerine dรถnmelerinin aylar alabileceฤi vurgulanฤฑyor. Mevcut durumda kรผresel enerji piyasasฤฑ, jeopolitik risklerin arz-talep dengesini devre dฤฑลฤฑ bฤฑraktฤฑฤฤฑ bir dรถnemden geรงiyor. Kฤฑsa vadede petrol fiyatlarฤฑ รผzerindeki baskฤฑnฤฑn, Washington’dan gelecek askeri veya diplomatik sinyallere gรถre ลekillenmeye devam etmesi ve volatiliteyi korumasฤฑ bekleniyor.
