Yaล yapฤฑsฤฑ, artฤฑล oranฤฑ ve eฤitim seviyesi gibi unsurlarฤฑyla nรผfus, ekonomisine, siyasi-askeri-diplomatik gรผcรผne etkisiyle bir รผlkenin en รถnemli avantaj veya dezavantajlarฤฑndan biridir. Tรผrkiye iรงin hฤฑzla yaลlanmasฤฑna raฤmen Avrupaโya gรถre oldukรงa genรง, dinamik bir nรผfusa sahiplik รถnemli bir potansiyeldir. Tabii bu potansiyelin deฤerlendirilmesi gerekir. Makul bir nรผfus artฤฑล hฤฑzฤฑ, yรผksek eฤitim seviyesi bu aรงฤฑdan รงok รถnemlidir.
Olaya Tรผrkiye aรงฤฑsฤฑndan bakarsak, nรผfus, oranฤฑ dรผลse de artmaya devam ediyor. Nitekim, Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu (TรฤฐK) ile Nรผfus ve Vatandaลlฤฑk ฤฐลleri Genel Mรผdรผrlรผฤรผ, 31 Aralฤฑk 2019 tarihi itibarฤฑyla รผlke nรผfusunu, Adrese Dayalฤฑ Nรผfus Kayฤฑt Sistemi (ADNKS) sonuรงlarฤฑna gรถre, 83 milyon 154 bin 997 kiลi olarak aรงฤฑkladฤฑ.
Nรผfusun 2019 yฤฑlฤฑnda 1 milyon 151 bin 115 kiลi arttฤฑฤฤฑ ve yฤฑllฤฑk nรผfus artฤฑล hฤฑzฤฑnฤฑn bir yฤฑlda binde 14,7โden binde 13,9โa dรผลtรผฤรผ gรถrรผlรผyor. Erkek nรผfusu kadฤฑn nรผfusundan 287 bin 275 daha fazla ama kadฤฑnlar nรผfus farkฤฑnฤฑ hฤฑzla kapatฤฑyor. Kadฤฑnlarฤฑn nรผfusa oranฤฑ yรผzde 49,8โde kalฤฑrken, erkek nรผfus oranฤฑ yรผzde 50,2โyi buluyor.
-รlke nรผfusu binde 13,9, yabancฤฑ nรผfus binde 264,4 arttฤฑ
Yabancฤฑ nรผfus hฤฑzla artฤฑyor. Tรผrkiyeโde ikamet eden yabancฤฑ nรผfus bir รถnceki yฤฑla gรถre 320 bin 146 kiลi artarak 1 milyon 531 bin 180 kiลi oldu. รlke nรผfusu binde 13,9 artarken, yabancฤฑ nรผfustaki artฤฑล binde 264,4โรผ buluyor. รstelik Tรผrkiye ikamet veya รงalฤฑลma iznine sahip kiลileri, uluslararasฤฑ koruma kimlik belgesi ve geรงerli adres beyanฤฑ olan kiลiler ile Tรผrkiye Cumhuriyeti vatandaลlฤฑฤฤฑndan izinle รงฤฑkmฤฑล, geรงerli adres beyanฤฑ bulunan mavi kart hamili kiลileri kapsฤฑyor. Kurs, turizm, bilimsel araลtฤฑrma ve benzeri nedenlerle 3 aydan kฤฑsa sรผreli vize veya ikamet iznine sahip yabancฤฑlar ile geรงici koruma statรผsรผyle รผlkede bulunan Suriyeliler nรผfusa dรขhil edilmedi.
Her ne kadar รผlke nรผfusu 83 milyon 154 bin 997โye รงฤฑksa da Gรถรง ฤฐdaresi Genel Mรผdรผrlรผฤรผ verilerine gรถre, geรงici koruma kapsamฤฑndaki Suriyeli sayฤฑsฤฑ 2019 sonu itibarฤฑyla 3 milyon 576 bin 370 kiลi bulunuyor. Bu kapsamda ฤฐstanbulโdaki nรผfus 483 bin 445โe ulaลฤฑyor.
-Yabancฤฑ ve Suriyeli sayฤฑsฤฑ 5,1 milyonu, ฤฐstanbul 16 milyonu geรงti
Tรผrkiye ikamet eden yabancฤฑlar ve geรงici koruma kapsamฤฑndaki Suriyelilerin toplam nรผfusu 5 milyon 107 bin 550โye yรผkseldi.
Geรงi koruma kapsamฤฑndaki Suriyelileri de dahil ettiฤimizde Tรผrkiyeโde yaลayan nรผfusun 86 milyon 731 bin 367โye, ฤฐstanbul nรผfusu ise 16 milyon 2 bin 712โye รงฤฑkฤฑyor.
Yabancฤฑlar hariรง Tรผrkiye nรผfusu ise sadece 81 milyon 623 bin 817 kiลi.
-Nรผfusta seรงimin etkisi gรถrรผldรผ
ฤฐstanbul’un nรผfusu, bir รถnceki yฤฑla gรถre 451 bin 543 kiลi artarak 15 milyon 519 bin 267 kiลiye ulaลtฤฑ. Tรผrkiye nรผfusunun yรผzde 18,66’sฤฑnฤฑn ikamet ettiฤi ฤฐstanbul’u, 5 milyon 639 bin 76 kiลiyle Ankara, 4 milyon 367 bin 251 kiลiyle ฤฐzmir, 3 milyon 56 bin 120 kiลiyle Bursa ve 2 milyon 511 bin 700 kiลiyle Antalya izledi.
En az nรผfus ise 84 bin 660 kiลiyle Tunceliโde. Bayburtโun, 84 bin 843, Ardahanโฤฑn 97 bin 319, Kilisโin 142 bin 490, Gรผmรผลhaneโnin ise 164 bin 521 nรผfusu bulunuyor.
Tรผrkiyeโde geleneksel bir durum olan seรงimlerde รถzellikle yerel seรงimlerde memleketlerinde oy kullanma isteฤi, nรผfus rakamlarฤฑna da yansฤฑdฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor.
31 Mart 2019 yerel seรงimlerinde memleketlerinde oy kullanmak isteyen รถzellikle bรผyรผkลehirlerde yaลayan binlerce vatandaล ikametgahlarฤฑnฤฑ kรถylerinin, kasabalarฤฑnฤฑn bulunduฤu illere almฤฑลlardฤฑ. Gรถrรผnen o ki seรงimden sonra ikametgahlar yeniden bรผyรผk ลehirlere kaydฤฑrฤฑldฤฑ.
-Seรงimde ikametgahlarฤฑnฤฑ memleketine gรถtรผren seรงmenler geri dรถndรผler
ฤฐstanbul nรผfusu bir yฤฑlda 451 bin, Ankara nรผfusunu 135 bin artฤฑrdฤฑlar
รrneฤin ฤฐstanbulโda yฤฑllฤฑk nรผfus artฤฑลฤฑ 2018โde sadece 38 bin 493โde kalฤฑrken, 2019โda ikametgah taลฤฑmanฤฑn etkisiyle 451 bin 543โe รงฤฑktฤฑ. Aynฤฑ ลekilde Ankara nรผfusundaki artฤฑล 2018 ve 2019 yฤฑllarฤฑnda 58 bin 959โdan 135 bin 91โe yรผkseldi. Bu durum daha az olarak Antalya, Kocaeli, Gaziantep, Adana gibi bazฤฑ diฤer bรผyรผk ลehirlerde de gรถrรผldรผ.
Buna karลฤฑn, seรงim dรถneminde bรผyรผkลehirlerden nรผfus alan รankฤฑrฤฑ, Ordu, Sivas, Erzurum, รorum, Giresun, Hakkari, Rize, Elazฤฑฤ, Kastamonu, Yozgat gibi ilerde geรงen yฤฑlki yรผksek nรผfus artฤฑลฤฑ yerini nรผfus azalmasฤฑna bฤฑraktฤฑ. 2018โde รankฤฑrฤฑโnฤฑn nรผfusu ฤฐstanbulโa yakฤฑn miktarda 30 bin 288, Orduโnun nรผfusu 29 bin 591, Sivasโฤฑn nรผfusu 25 bin 307 artmฤฑลtฤฑ. 2019โda รankฤฑrฤฑ nรผfusu, 20 bin 573, Ordu nรผfusu 17 bin 734, Sivas nรผfusu ise 7 bin 652 azaldฤฑ.
-Nรผfus hฤฑzla yaลlanฤฑyor
Ortanca yaล, yeni doฤan bebekten en yaลlฤฑya kadar nรผfusu oluลturan kiลilerin yaลlarฤฑ kรผรงรผkten bรผyรผฤe doฤru sฤฑralandฤฑฤฤฑnda ortada kalan kiลinin yaลฤฑdฤฑr. 2019โda, 2018โe gรถre 32โden 32,4โe yรผkseldi. Bu rakam erkeklerde 31,7, kadฤฑnlarda 33,1 dรผzeyinde. 2007 yฤฑlฤฑnda ortanca yaล erkeklerde 27,7, kadฤฑnlarda 28,8 idi. Bu durum Tรผrkiye nรผfusunun hฤฑzla yaลlandฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor. Ortanca yaล Sinopโta 40,8โi bulurken, ลanlฤฑurfaโda 20,1โe kadar iniyor.
รalฤฑลma รงaฤฤฑ olarak tanฤฑmlanan 15-64 yaล grubundaki nรผfusun oranฤฑ, 2007 yฤฑlฤฑnda yรผzde 66,5 iken 2019 yฤฑlฤฑnda yรผzde 67,8’e yรผkseldi. Diฤer yandan รงocuk yaล grubu olarak tanฤฑmlanan 0-14 yaล grubundaki nรผfusun oranฤฑ yรผzde 26,4’ten yรผzde 23,1’e gerilerken, 65 ve daha yukarฤฑ yaลtaki nรผfusun oranฤฑ ise yรผzde 7,1’den yรผzde 9,1’e รงฤฑktฤฑ. Gรถrรผldรผฤรผ gibi รงocuk sayฤฑsฤฑnฤฑn nรผfus iรงindeki oranฤฑ dรผลerken, 65 ve daha yukarฤฑ yaลtakilerin oranฤฑ artฤฑyor.
Tรผrkiye nรผfusu ve yฤฑllฤฑk artฤฑล miktarฤฑ:
ฤฐller | 2017 | 2018 | 2019 | 2018 Deฤiลimi | 2019 Deฤiลimi |
Toplam | 80.810.525 | 82.003.882 | 83.154.997 | 1.193.357 | 1.151.115 |
ฤฐstanbul | 15.029.231 | 15.067.724 | 15.519.267 | 38.493 | 451.543 |
Ankara | 5.445.026 | 5.503.985 | 5.639.076 | 58.959 | 135.091 |
ฤฐzmir | 4.279.677 | 4.320.519 | 4.367.251 | 40.842 | 46.732 |
Bursa | 2.936.803 | 2.994.521 | 3.056.120 | 57.718 | 61.599 |
Antalya | 2.364.396 | 2.426.356 | 2.511.700 | 61.960 | 85.344 |
Adana | 2.216.475 | 2.220.125 | 2.237.940 | 3.650 | 17.815 |
Konya | 2.180.149 | 2.205.609 | 2.232.374 | 25.460 | 26.765 |
ลanlฤฑurfa | 1.985.753 | 2.035.809 | 2.073.614 | 50.056 | 37.805 |
Gaziantep | 2.005.515 | 2.028.563 | 2.069.364 | 23.048 | 40.801 |
Kocaeli | 1.883.270 | 1.906.391 | 1.953.035 | 23.121 | 46.644 |
Mersin | 1.793.931 | 1.814.468 | 1.840.425 | 20.537 | 25.957 |
Diyarbakฤฑr | 1.699.901 | 1.732.396 | 1.756.353 | 32.495 | 23.957 |
Hatay | 1.575.226 | 1.609.856 | 1.628.894 | 34.630 | 19.038 |
Manisa | 1.413.041 | 1.429.643 | 1.440.611 | 16.602 | 10.968 |
Kayseri | 1.376.722 | 1.389.680 | 1.407.409 | 12.958 | 17.729 |
Samsun | 1.312.990 | 1.335.716 | 1.348.542 | 22.726 | 12.826 |
Balฤฑkesir | 1.204.824 | 1.226.575 | 1.228.620 | 21.751 | 2.045 |
Kahramanmaraล | 1.127.623 | 1.144.851 | 1.154.102 | 17.228 | 9.251 |
Van | 1.106.891 | 1.123.784 | 1.136.757 | 16.893 | 12.973 |
Aydฤฑn | 1.080.839 | 1.097.746 | 1.110.972 | 16.907 | 13.226 |
Tekirdaฤ | 1.005.463 | 1.029.927 | 1.055.412 | 24.464 | 25.485 |
Denizli | 1.018.735 | 1.027.782 | 1.037.208 | 9.047 | 9.426 |
Sakarya | 990.214 | 1.010.700 | 1.029.650 | 20.486 | 18.950 |
Muฤla | 938.751 | 967.487 | 983.142 | 28.736 | 15.655 |
Eskiลehir | 860.620 | 871.187 | 887.475 | 10.567 | 16.288 |
Mardin | 809.719 | 829.195 | 838.778 | 19.476 | 9.583 |
Trabzon | 786.326 | 807.903 | 808.974 | 21.577 | 1.071 |
Malatya | 786.676 | 797.036 | 800.165 | 10.360 | 3.129 |
Erzurum | 760.476 | 767.848 | 762.062 | 7.372 | -5.786 |
Ordu | 742.341 | 771.932 | 754.198 | 29.591 | -17.734 |
Afyonkarahisar | 715.693 | 725.568 | 729.483 | 9.875 | 3.915 |
Sivas | 621.301 | 646.608 | 638.956 | 25.307 | -7.652 |
Adฤฑyaman | 615.076 | 624.513 | 626.465 | 9.437 | 1.952 |
Tokat | 602.086 | 612.646 | 612.747 | 10.560 | 101 |
Batman | 585.252 | 599.103 | 608.659 | 13.851 | 9.556 |
Zonguldak | 596.892 | 599.698 | 596.053 | 2.806 | -3.645 |
Elazฤฑฤ | 583.671 | 595.638 | 591.098 | 11.967 | -4.540 |
Kรผtahya | 572.256 | 577.941 | 579.257 | 5.685 | 1.316 |
รanakkale | 530.417 | 540.662 | 542.157 | 10.245 | 1.495 |
Osmaniye | 527.724 | 534.415 | 538.759 | 6.691 | 4.344 |
Aฤrฤฑ | 536.285 | 539.657 | 536.199 | 3.372 | -3.458 |
รorum | 528.422 | 536.483 | 530.864 | 8.061 | -5.619 |
ลฤฑrnak | 503.236 | 524.190 | 529.615 | 20.954 | 5.425 |
Giresun | 437.393 | 453.912 | 448.400 | 16.519 | -5.512 |
Isparta | 433.830 | 441.412 | 444.914 | 7.582 | 3.502 |
Yozgat | 418.650 | 424.981 | 421.200 | 6.331 | -3.781 |
Aksaray | 402.404 | 412.172 | 416.367 | 9.768 | 4.195 |
Edirne | 406.855 | 411.528 | 413.903 | 4.673 | 2.375 |
Muล | 404.544 | 407.992 | 408.809 | 3.448 | 817 |
Dรผzce | 377.610 | 387.844 | 392.166 | 10.234 | 4.322 |
Kastamonu | 372.373 | 383.373 | 379.405 | 11.000 | -3.968 |
Uลak | 364.971 | 367.514 | 370.509 | 2.543 | 2.995 |
Niฤde | 352.727 | 364.707 | 362.861 | 11.980 | -1.846 |
Kฤฑrklareli | 356.050 | 360.860 | 361.836 | 4.810 | 976 |
Bitlis | 341.474 | 349.396 | 348.115 | 7.922 | -1.281 |
Rize | 331.041 | 348.608 | 343.212 | 17.567 | -5.396 |
Amasya | 329.888 | 337.508 | 337.800 | 7.620 | 292 |
Siirt | 324.394 | 331.670 | 330.280 | 7.276 | -1.390 |
Bolu | 303.184 | 311.810 | 316.126 | 8.626 | 4.316 |
Nevลehir | 292.365 | 298.339 | 303.010 | 5.974 | 4.671 |
Kars | 287.654 | 288.878 | 285.410 | 1.224 | -3.468 |
Kฤฑrฤฑkkale | 278.749 | 286.602 | 283.017 | 7.853 | -3.585 |
Hakkari | 275.761 | 286.470 | 280.991 | 10.709 | -5.479 |
Bingรถl | 273.354 | 281.205 | 279.812 | 7.851 | -1.393 |
Yalova | 251.203 | 262.234 | 270.976 | 11.031 | 8.742 |
Burdur | 264.779 | 269.926 | 270.796 | 5.147 | 870 |
Karaman | 246.672 | 251.913 | 253.279 | 5.241 | 1.366 |
Karabรผk | 244.453 | 248.014 | 248.458 | 3.561 | 444 |
Kฤฑrลehir | 234.529 | 241.868 | 242.938 | 7.339 | 1.070 |
Erzincan | 231.511 | 236.034 | 234.747 | 4.523 | -1.287 |
Bilecik | 221.693 | 223.448 | 219.427 | 1.755 | -4.021 |
Sinop | 207.427 | 219.733 | 218.243 | 12.306 | -1.490 |
Iฤdฤฑr | 194.775 | 197.456 | 199.442 | 2.681 | 1.986 |
Bartฤฑn | 193.577 | 198.999 | 198.249 | 5.422 | -750 |
รankฤฑrฤฑ | 186.074 | 216.362 | 195.789 | 30.288 | -20.573 |
Artvin | 166.143 | 174.010 | 170.875 | 7.867 | -3.135 |
Gรผmรผลhane | 170.173 | 162.748 | 164.521 | -7.425 | 1.773 |
Kilis | 136.319 | 142.541 | 142.490 | 6.222 | -51 |
Ardahan | 97.096 | 98.907 | 97.319 | 1.811 | -1.588 |
Bayburt | 80.417 | 82.274 | 84.843 | 1.857 | 2.569 |
Tunceli | 82.498 | 88.198 | 84.660 | 5.700 | -3.538 |






