Dünya Altın Konseyi (WGC) tarafından yayımlanan yeni bir rapor, küresel altın üretimi verilerinin 2025 yılında 3 bin 672 ton ile tarihi zirveye ulaştığını ortaya koyarken, sektörün 2026 yılında da ılımlı bir büyüme kaydedeceğine işaret etti.
Kurumun kıdemli piyasa stratejisti John Reade ve Asya-Pasifik araştırma başkanı Ray Jia tarafından kaleme alınan analizde, rekor kıran fiyatların üretimi teşvik ettiği ancak büyük madencilik şirketlerinin yeni dönem için temkinli bir duruş sergilediği belirtildi.
2025 yılındaki üretimin bir önceki yıla göre yüzde 1 oranında artış gösterdiğini kaydeden uzmanlar, bu rakamın veri setlerindeki en yüksek seviye olduğunun altını çizdi. İki büyük madende operasyonların yeniden başlamasıyla birlikte 2026 yılında da üretim artışının devam etmesi bekleniyor.
Ancak sektör devlerinin yıllık raporları incelendiğinde, rezervlerin doğal tükenme süreci ve yeni keşiflerin yetersizliği nedeniyle genel görünümün daha muhafazakar bir çizgide ilerlediği görülüyor. Özellikle altın fiyatlarındaki yukarı yönlü ivmenin korunması durumunda, mevcut rezervlerin daha hızlı tüketilme riski de piyasa dinamikleri arasında önemli bir yer tutuyor.
Küresel maden rezervleri ve arzın sürdürülebilirliği
Yatırımcılar arasında sıklıkla dile getirilen “çıkarılabilir altının tükenmesi” endişelerine yanıt veren WGC analistleri, yapısal bir kıtlığın yakın vadede olası görünmediğini ifade etti. Raporda paylaşılan verilere göre, Metals Focus 2025 sonu itibarıyla ekonomik olarak çıkarılabilir altın rezervlerini 54 bin 770 ton olarak tahmin ederken, ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS) bu rakamı 64 bin ton seviyesinde öngörüyor.
Jeolojik kanıtlara dayanan toplam potansiyel kaynak miktarının ise 132 bin 110 ton civarında olduğu değerlendiriliyor.
Bilinen rezervlerin mevcut üretim hızıyla sadece 15 yıl yeteceği yönündeki yaygın kanının bir yanılgı olduğunu savunan Reade ve Jia, yer altındaki rezerv tahminlerinin on yıllardır stabil kaldığını hatırlattı.
Bu durumun temelinde yatan en önemli faktör, altın fiyatları yükseldikçe daha önce kârlı görülmeyen düşük tenörlü yatakların “ekonomik rezerv” statüsüne geçmesi olarak açıklanıyor.
Ayrıca madenlerin yakın çevresindeki uydu yatakların keşfi ve madencilik teknolojilerindeki gelişmeler, mevcut sahaların kullanım ömrünü uzatarak arz güvenliğini destekleyen unsurlar arasında yer alıyor.
Altın fiyatları ve üretim miktarı arasındaki korelasyon
Üretimdeki büyük değişimlerin fiyatlar üzerindeki etkisi incelendiğinde, bu etkilerin piyasaya oldukça gecikmeli ve sınırlı bir şekilde yansıdığı gözlemleniyor.
WGC raporuna göre, herhangi bir yeni keşfin piyasayı sarsacak büyüklükte olması oldukça güç bir ihtimal olarak değerlendiriliyor. Örneğin, Özbekistan’daki Muruntau madeni dünyanın en büyüğü olmasına rağmen, yıllık 65 tonluk üretimiyle 3 bin 650 tonu aşan küresel toplamın yanında oldukça küçük bir paya sahip bulunuyor.
Yeni bir madenin keşfedilmesinden tam kapasite üretime geçmesine kadar geçen on yılı aşkın sürenin, piyasanın bu gelişmeleri sindirmesine olanak tanıdığı belirtiliyor.
Qaurum modellemeleri, arzda yaşanan her 25 tonluk değişimin fiyatlarda yaklaşık yüzde 1’lik bir dalgalanmaya yol açabileceğini gösterse de gerçek dünya dinamiklerinin daha karmaşık olduğu vurgulanıyor.
Maden üretimindeki artış nedeniyle fiyatlarda yaşanacak olası bir düşüşün mücevher ve endüstriyel talebi artırarak piyasayı dengelemesi, altın piyasasının kendi iç mekanizmasıyla sağladığı bir stabilizasyon unsuru olarak öne çıkıyor.
Maden arzında piyasa manipülasyonu ve dengeleyici faktörler
Madencilik sektöründe üreticilerin bir araya gelerek arzı manipüle etme veya fiyatları kontrol altına alma ihtimali, sektörün dağınık yapısı nedeniyle oldukça düşük görülüyor. Dünyanın en büyük 10 altın üreticisinin toplam küresel üretimin yalnızca yüzde 27’sini gerçekleştirdiğine dikkat çeken analistler, bu kadar parçalı bir yapıda kolektif bir hareketin hukuki ve lojistik açıdan neredeyse imkansız olduğunu belirtti.
Ayrıca, toplam arzın yaklaşık yüzde 20’sini oluşturan küçük ölçekli madencilik faaliyetlerinin bu tür kısıtlama girişimlerine yanıt vermeyeceği öngörülüyor.
Mevcut yasal düzenlemelerin de tekelci faaliyetleri engellediğini hatırlatan rapor, geri dönüştürülmüş altın arzının kritik rolüne vurgu yaptı. Yer üstündeki toplam 219 bin 891 tonluk altın stokunun neredeyse tamamının piyasa koşullarına göre geri kazanılabileceği ifade edildi.
Özellikle fiyatların yükseldiği dönemlerde tüketicilerin mücevher satışları ve endüstriyel geri dönüşümün hızlanması, maden üretiminden çok daha hızlı bir arz tepkisi vererek fiyatları dengeliyor.
