Krizler, savaşlar, ülke liderlerinin akıllarına estiği gibi yaptıkları açıklamalar ve küresel yatırımcının kâh güvenli limanlara sığınması, kâh yüksek faiz veren ülkelere koşması birkaç yıldır piyasaları şekillendiriyor. Bununla birlikte genel bir trend de var uluslararası piyasalarda; mayıs aylarının genellikle temkinli karşılanan bir dönem olması. Bu ayın özlü sözü; “mayısta sat kenara çekil”…
Ancak bizim borsamızın dünya borsalarıyla aynı şekilde hareket etmesi zaten beklenemez çünkü yurtiçinde bir yılda yaşadıklarımız gelişmiş bir ülkede 30 yılda yaşananlardan daha fazla, daha trajik ve daha öngörülemez.
Borsa İstanbul uluslararası piyasaların aksine son yıllarda Mayıs aylarında yükselişin yaşandığı bir piyasa oldu. Ta ki bu Mayısa kadar.
Önce geçmiş birkaç yıla göz atalım.
2025 Mayıs ayında endeks en yüksek 9,771 en düşük 8.985 puan. 9,167 puanla başladığı ayı 9,019 puanla bitirmiş. Yüzde 0,65 puanlık bir kayıpla. 2025 Mart ayında İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun önce gözaltına alınması ve sonra tutuklanmasıyla başlayan sürecin ilk şokunun atlatıldığını, endeksin tutunmaya çalıştığını unutmamak gerek.
Bir önceki yıla dönüyoruz. 2024’te İMKB 100 endeksi 10,208 ila 11.088 puan arasında dalgalanmış.. Yüzde 3,5’luk bir artış fena görünmüyor. Piyasanın halka arzlarla coştuğunu da bir kenara yazalım.
2023 Mayıs ayında 5,000 ila 4,311 arasında dalgalanan BIST 100’in aylık artış oranı yüzde 7.4. 2022 yılında ise mayıs ayında endeks 2,585 ile 2,346 arasında dalgalanmış. Değişim oranı ise yüzde 5.69.
Merkez’den müjdeli haber!
Ve geliyoruz bu yıla… Bugün hem dünyada hem Türkiye’de dikkat çekici gelişmeler yaşanıyor. Yurtiçi malum. Daralan ekonomi, yüksek enflasyon ve artan faizler. Üstüne bayram öncesi Merkez Bankası’nın enflasyon hedefini artırdığı yönündeki müjdeli! haberi. Eh, yabancı yatırımcı zaten yok. İçeride oyuncular kendi çaplarında günü kurtarıyor.
Diğer yandan Ortadoğu’da yaşananlar var. Hala bir barış ortamı oluşmadı. Tedirgin bir bekleyiş var ve kimse risk almak istemiyor.
Halka arz büyüsü de bozuldu
Halka arzlar borsadaki yatırımcı sayısını artıran en önemli faktördü. Özellikle son birkaç yıldır milyonlarca yeni yatırımcı arzlar sayesinde borsayla tanıştı. Arzlar talebi, talep arzları besledi. Şirketler için halka arzlar kaynak kapısı haline geldi. 2023 yılında 56 şirket halka açıldı. 2024’te 33, 2025’te ise 18 şirket halka açıldı. Bu yıl ise beklentilerle dolu bir başlangıç yapan piyasaya 4 ay içinde 15 yeni şirket geldi. Şirketler için kârlı süreç devam etti ama yatırımcı açısından büyü bozuldu.
İlk yıllarda birkaç hafta süren tavan serisi, geçen yıl sonunda kısalmaya başladı. 2026’nın ilk günlerinde de yazmıştım. Halka arzlarda yükseliş yönündeki hareket giderek kısaldı. Son halka arzlarda birkaç güne kadar geriledi. Üstelik fiyatlar arz fiyatının da altına düşmeye başladı. Elbette haftalarca süren tavan serisi ne kadar “akıl dışı” ise bir hissenin arz edildikten çok kısa bir süre sonra halka arz fiyatının altına gerilemesi o kadar normal değil. Tabii arzların şirketler için bedava finansman haline gelmesi, yatırımcının da şirketin varlığından çok hissenin ne kadar tavan gideceğine odaklanması fiyatlamaları gerçek değerinden uzaklaştırdı.
Yüksek faiz etkisi
Türkiye’de ciddi bir ekonomik sıkıntı var. Geçen yıl Haziran ayından itibaren düşük açıklanan enflasyonla birlikte faizlerde de bir gerileme yaşanmış, hatta bu gerilemenin devam edeceği beklentisi borsada moralleri yükseltmişti. Ancak koşullar yine değişti. Merkez Bankası’nın enflasyon hedefini yukarı çekmesi, faizlerde düşüş olmayacağı beklentilerini beraberinde getirdi. Dolayısıyla borsada moraller daha da bozuldu. Tüm bunlara bir de yaz rehaveti eklenince ekstra dikkatli olmak gereken bir süreçte olduğumuzu unutmamakta fayda var.
