Dรผnyada gerek ekonomik gerekse siyasi tรผm dengeleri alt รผst eden ABD Baลkanฤฑ Donald Trumpโฤฑn gรถreve geliลinin birinci yฤฑlฤฑ doldu. Baลkanฤฑn bir yฤฑl iรงinde kavga etmediฤi, karฤฑลmadฤฑฤฤฑ ve tehdit etmediฤi รผlke kalmadฤฑ.
Kendi รผlkesinin ekonomisi รผzerine kara bulutlara neden olan Trump diฤer รผlkeler iรงin de yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamalar, tehditler ve uygulamalarฤฑyla kaos yarattฤฑ.
Dakika 1 gol 1; hoล geldin tarifeler
Neler mi oldu bu bir yฤฑl boyuncaโฆ Tam Brezilya dizisi kฤฑvamฤฑnda; neler olmadฤฑ ki? โรnce Amerikaโ sloganฤฑyla yola รงฤฑkan Donald Trumpโฤฑn icraatlarฤฑndan ilki gรผmrรผk tarifeleri oldu. รnceki baลkanlฤฑฤฤฑ dรถneminde de gรผndeme getirdiฤi tarifeler konusunda bu kez ciddi adฤฑmlar attฤฑ. Baลta รin olmak รผzere neredeyse ABDโnin ticaret yaptฤฑฤฤฑ tรผm รผlkelere gรผmrรผk tarifeleri artฤฑrฤฑldฤฑ bu da kรผresel tedarik zincirlerinde gerilimlere yol aรงtฤฑ.
Tarifeler yalnฤฑzca รinโi deฤil, Vietnam, Hindistan, Meksika gibi ABDโye yoฤun ihracat yapan geliลmekte olan รผlkeleri de kapsadฤฑ. Yฤฑl boyunca tarife savaลlarฤฑ devam ederken baลkan 2026 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk gรผnlerinde yine bir tarife krizini ateลledi. Trump, Grรถnland ile ilgili tartฤฑลmalarda dรผnya barฤฑลฤฑnฤฑn tehlikede olduฤunu savunarak, ABD’nin Grรถnland’ฤฑ almasฤฑna karลฤฑ รงฤฑktฤฑklarฤฑ gerekรงesiyle 8 Avrupa รผlkesine gรผmrรผk vergileri getireceฤini aรงฤฑkladฤฑ.
Grรถnland’a giden 8 Avrupa รผlkesi iรงin 1 ลubat 2026’dan itibaren yรผzde 10 gรผmrรผk vergisi uygulanacaฤฤฑnฤฑ, 1 Haziran 2026’dan sonra vergi oranฤฑnฤฑn yรผzde 25’e รงฤฑkarฤฑlacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Grรถnland gerilimi bu yฤฑlฤฑn ilk aylarฤฑna damgasฤฑnฤฑ vuracak gibi gรถrรผnรผyor.
Hedefteki isim Powell
Trumpโฤฑn hedefindeki isimlerden biri de faiz indirimi konusunda piyasa dinamikleriyle hareket etme konusunda kararlฤฑ olan Amerikan Merkez Bankasฤฑ (Fed) Baลkanฤฑ Jerome Powell oldu.
Powellโe demediฤini bฤฑrakmayan Trumpโฤฑn bu yรถndeki her aรงฤฑklamasฤฑ bรผyรผklรผ kรผรงรผklรผ gรผven krizleri yarattฤฑ ve dolayฤฑsฤฑyla gรผvenli liman โaltฤฑna hรผcumโ yaลandฤฑ.
Altฤฑn ve gรผmรผล rekora doymadฤฑ
En gรผvenilir liman olan altฤฑn ve gรผmรผลe olan talep bu iki deฤerli metalin rekor รผstรผne rekor kฤฑrmasฤฑna neden oldu. ABD Baลkanฤฑ Donald Trumpโฤฑn yemin ederek gรถreve baลladฤฑฤฤฑ 20 Ocak 2025โten bir gรผn sonra 2.785 dolar olan altฤฑnฤฑn ons fiyatฤฑ bir yฤฑl sonra 4.795 dolara kadar yรผkseldi.
Artฤฑล oranฤฑ yรผzde 67 oldu. Gรผmรผลteki artฤฑล ise altฤฑnฤฑn bir hayli รผzerinde gerรงekleลti; yรผzde 179. Trump gรถreve geldiฤinde 31,49 dolar olan gรผmรผลรผn ons fiyatฤฑ, bugรผn 90 dolarฤฑn รผzerine รงฤฑkmฤฑล durumda.
ABD kripto baลkenti oldu mu?
Baลkanฤฑn iddialarฤฑndan biri de ABDโyi kripto baลkenti yapmaktฤฑ. Nitekim kriptolar da hayli hareketli bir yฤฑl geรงirdi. Bitcoin 100.000 dolarฤฑn รผzerinde baลladฤฑฤฤฑ sรผreรงte 126.186 dolara kadar yรผkseldi, 74.524 dolara kadar da geriledi. 120.000 dolarฤฑn รผzerinde kalmasฤฑ durumunda 200.000 dolara yรผkseleceฤi konuลuldu ancak ABDโdeki her tรผrlรผ geliลme kripto piyasasฤฑnda baskฤฑ yapmaya devam etti.
Nitekim son olarak kripto piyasalarฤฑna dรผzenleme getiren yasa tasarฤฑsฤฑnฤฑn ABD senatosunda ertelenmesi kripto piyasasฤฑnda baskฤฑyฤฑ artฤฑrdฤฑ. Bitcoin 95.000 dolar seviyesinde takฤฑlฤฑrken, beklentiler tasarฤฑnฤฑn yasalaลmasฤฑ รผzerine yoฤunlaลtฤฑ. Bu sรผreรงte baลkan ABDโyi kripto baลkenti yapamadฤฑ ama yasal dรผzenlemeler konusunda รถnemli adฤฑmlar da atฤฑldฤฑ.
Teknoloji hisseleri neden yรผkseldi?
Trumpโฤฑn teknoloji politikasฤฑ da dikkat รงekti. Trump yรถnetimi, yarฤฑ iletkenler ve yapay zekรข gibi ileri teknolojilerde dฤฑลa baฤฤฑmlฤฑlฤฑฤฤฑ azaltmayฤฑ stratejik bir hedef haline getirdi.
Ocak 2026โda yรผrรผrlรผฤe giren ve geliลmiล yapay zeka รงipleri iรงin uygulanacak olan yรผzde 25โlik ek gรผmrรผk vergisi, yerli รผretimi artฤฑrmayฤฑ hedefliyor. Teknoloji alanฤฑndaki bu geliลmelerden teknoloji ลirketlerinin hisseleri de nasibini aldฤฑ. Nasdaq son bir yฤฑlda yaklaลฤฑk yรผzde 20 artฤฑล kaydetti.
Yerli yatฤฑrฤฑmcฤฑ tablonun neresinde?
รzetle ABD baลkanฤฑnฤฑn yรถn verdiฤi dรผnyada gรถrรผnรผm bรถyleโฆ Peki yerli piyasalar, dolayฤฑsฤฑyla yerli yatฤฑrฤฑmcฤฑ bu tablonun neresinde? Malum, deฤerli metaller ve dรถviz piyasasฤฑ uluslararasฤฑ geliลmelerden fazlasฤฑyla etkilendi. Yรผkselen ons fiyatฤฑyla birlikte iรง piyasada altฤฑnฤฑn gramฤฑ da 3.100 liradan 6.400 liraya kadar yรผkseldi.
Gram altฤฑndaki artฤฑล bir yฤฑlda yรผzde 107 oldu. Ancak yurtdฤฑลฤฑ geliลmeler kadar ve hatta daha da fazla yurtiรงi geliลmeler para piyasalarฤฑnda etkili oldu. Siyasi gerginlikler, ekonomik istikrarsฤฑzlฤฑk derken yatฤฑrฤฑmcฤฑ, ne yapacaฤฤฑnฤฑ bilemediฤi parasฤฑnฤฑ artan enflasyon karลฤฑsฤฑnda koruyamadฤฑฤฤฑ bir yฤฑl geรงirdi.
Borsa ฤฐstanbulโda ocak ayฤฑyla birlikte yaลanan yรผkseliลe raฤmen zararlar telafi edilmiล deฤil. ฤฐรงinde bulunduฤumuz ekonomik koลullarda yรผksek kรขrlardan ziyade parasฤฑnฤฑ enflasyon karลฤฑsฤฑnda koruyabilen kuลkusuz en baลarฤฑlฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑ olacak.
