ฤฐhtiyaรง kredilerinde takibe dรถnรผลรผm oranฤฑnฤฑn yรผzde 6,75โe yรผkselmesi, bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn yakฤฑndan izlemesi gereken bir geliลme olmanฤฑn รถtesinde anlam taลฤฑyor.
รรผnkรผ ihtiyaรง kredisi, รงoฤu zaman yatฤฑrฤฑm yapmak veya varlฤฑk edinmek iรงin deฤil, gรผnlรผk hayatฤฑn giderlerini karลฤฑlamak, ertelenen bir รถdemeyi yapmak ya da beklenmedik bir harcamayฤฑ finanse etmek iรงin kullanฤฑlฤฑyor. Bu nedenle sรถz konusu verideki yรผkseliล, vatandaลฤฑn gelir ve gider dengesinde yaลanan bozulmaya iliลkin รถnemli bir iลaret olarak deฤerlendirilmeli.
Bankacฤฑlฤฑk Dรผzenleme ve Denetleme Kurumuโnun verilerine gรถre ihtiyaรง kredilerinde takibe dรถnรผลรผm oranฤฑ 2 Ekim itibarฤฑyla yรผzde 6,75โe ulaลtฤฑ. Bรถylece 2016-2017 dรถneminde gรถrรผlen yรผzde 6,66โlฤฑk รถnceki zirve geride kaldฤฑ. Bireysel kredi kartlarฤฑnda takip oranฤฑnฤฑn yรผzde 5,7โye yรผkselmesi de dikkat รงekiyor. Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn genelinde bu oranฤฑn yรผzde 3,2 seviyesinde kalmasฤฑ, sorunun รถzellikle bireysel borรงlanma tarafฤฑnda belirginleลtiฤini gรถsteriyor.
Burada รถnemli bir ayrฤฑm var. Takibe dรถnรผลรผm oranฤฑndaki artฤฑล, bรผtรผn kredi mรผลterilerinin borรงlarฤฑnฤฑ รถdeyemediฤi anlamฤฑna gelmiyor. Ancak kredi borรงlarฤฑnฤฑn geri รถdenmesinde sorun yaลayan kesimin ve takipteki alacaklarฤฑn aฤฤฑrlฤฑฤฤฑnฤฑn arttฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor. รstelik ihtiyaรง kredilerinde รถnceki zirvenin aลฤฑlmasฤฑ, bu geliลmenin geรงici bir dalgalanma olarak gรถrรผlmemesi gerektiฤini dรผลรผndรผrรผyor.
Gelir artฤฑลฤฑ neden yeterli olmuyor?
Bir hanenin bรผtรงesini deฤerlendirirken yalnฤฑzca maaล artฤฑลฤฑna bakmak yeterli deฤil. รnemli olan, gelirdeki artฤฑลฤฑn temel tรผketim harcamalarฤฑnฤฑ ne รถlรงรผde karลฤฑlayabildiฤi ve ay sonunda ne kadar kullanฤฑlabilir gelir kaldฤฑฤฤฑdฤฑr. Gฤฑda, kira, ulaลฤฑm, eฤitim ve saฤlฤฑk giderleri yรผkselirken รผcretlerdeki artฤฑล bu giderleri karลฤฑlamakta yetersiz kalฤฑyorsa, aradaki fark bir sรผre tasarruflardan, ardฤฑndan kredi kartlarฤฑndan ve ihtiyaรง kredilerinden karลฤฑlanabiliyor.
Kredi kullanฤฑmฤฑ ilk aลamada bรผtรงeyi rahatlatabilir. Fakat yeni borcun taksiti, sonraki aylarda elde edilecek gelirden karลฤฑlanmak zorundadฤฑr. Fiyatlarฤฑn yรผksek seyrettiฤi ve faizlerin borรงlanma maliyetini artฤฑrdฤฑฤฤฑ bir ortamda, yeni kredi taksitlerini รถdemek giderek zorlaลabilir. Gelirinde beklenmedik bir dรผลรผล yaลayan ya da zorunlu harcamalarฤฑ artan bir tรผketici iรงin รถdeme planฤฑ kฤฑsa sรผrede sรผrdรผrรผlemez hale gelebilir.
Bu noktada kredi faizleri kadar gelirlerin niteliฤi de รถnem kazanฤฑyor. Dรผzenli bir maaลฤฑ olan, ancak gelirinin bรผyรผk bรถlรผmรผnรผ zorunlu giderlerine ayฤฑran bir vatandaลla yรผksek ve dรผzenli tasarruf yapabilen bir vatandaล aynฤฑ ekonomik koลullardan aynฤฑ รถlรงรผde etkilenmiyor. Dolayฤฑsฤฑyla borรง รถdeme kapasitesini deฤerlendirirken yalnฤฑzca toplam borca deฤil, gelire ve zorunlu harcamalara da bakmak gerekiyor.
Krediye eriลim kadar geri รถdeme gรผcรผ de รถnemli
Ekonomi yรถnetiminin enflasyonla mรผcadele kapsamฤฑnda finansal koลullarฤฑ sฤฑkฤฑ tutmasฤฑ, talebin dengelenmesi aรงฤฑsฤฑndan belirli bir iลlev gรถrebilir. Ancak yรผksek faizlerin hane halkฤฑ รผzerindeki etkisi de yakฤฑndan izlenmeli. Yeni kredi kullanmanฤฑn pahalฤฑlaลmasฤฑ, mevcut borรงlarฤฑn รถdenmesini kendiliฤinden kolaylaลtฤฑrmฤฑyor. Tersine, daha รถnce borรงlanmฤฑล ve gelirinin รถnemli bir bรถlรผmรผnรผ taksitlere ayฤฑran vatandaลฤฑn bรผtรงesi รผzerindeki baskฤฑ devam edebiliyor.
รte yandan krediye eriลimin zorlaลmasฤฑ, finansal sฤฑkฤฑntฤฑ yaลayan herkesin daha az borรงlanacaฤฤฑ anlamฤฑna da gelmiyor. Bazฤฑ tรผketiciler harcamalarฤฑnฤฑ azaltabilirken bazฤฑlarฤฑ baลka borรงlanma kanallarฤฑna yรถnelebiliyor. Kredi kartฤฑ, kredili mevduat hesabฤฑ ve ihtiyaรง kredisi arasฤฑndaki geรงiลler, hane halkฤฑnฤฑn toplam borรง yรผkรผnรผn birlikte deฤerlendirilmesini gerekli kฤฑlฤฑyor.
Bankalar aรงฤฑsฤฑndan da mesele yalnฤฑzca takipteki alacaklarฤฑn artmasฤฑ deฤil. Bireysel kredilerde geri รถdeme performansฤฑnฤฑn bozulmasฤฑ, kredi verme iลtahฤฑnฤฑ etkileyebilir ve bankalarฤฑn risk maliyetlerini yรผkseltebilir. Bu durumun ne รถlรงรผde bilanรงo baskฤฑsฤฑ yaratacaฤฤฑ ise takipteki alacaklarฤฑn toplam krediler iรงindeki payฤฑna, karลฤฑlฤฑklara ve bankalarฤฑn sermaye yapฤฑsฤฑna baฤlฤฑ.
Asฤฑl gรถsterge, borcun nasฤฑl รถdendiฤi
ฤฐhtiyaรง kredilerinde rekor kฤฑrฤฑlmasฤฑ tek baลฤฑna ekonominin geneline iliลkin kesin bir hรผkรผm vermek iรงin yeterli deฤil. Ancak kredi kartlarฤฑnda da takip oranฤฑnฤฑn yรผkselmesiyle birlikte deฤerlendirildiฤinde, hane halkฤฑnฤฑn รถdeme kapasitesine iliลkin daha kapsamlฤฑ bir incelemeyi gerekli kฤฑlฤฑyor. รnรผmรผzdeki dรถnemde takipteki alacaklarฤฑn yanฤฑ sฤฑra bireysel kredi bรผyรผmesi, reel รผcretler, istihdam, hane halkฤฑ tasarruflarฤฑ ve tรผketici gรผvenindeki geliลmeler birlikte izlenmeli.
Enflasyonla mรผcadelede kalฤฑcฤฑ sonuรง alฤฑnabilmesi iรงin fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn yavaลlamasฤฑ kadar, vatandaลฤฑn gelirinin temel ihtiyaรงlarฤฑnฤฑ karลฤฑlamaya yetmesi de รถnem taลฤฑyor. Enflasyon oranฤฑndaki dรผลรผล, fiyatlarฤฑn gerilemesi deฤil, artฤฑล hฤฑzฤฑnฤฑn yavaลlamasฤฑ anlamฤฑna geliyor. Bu nedenle geรงmiล dรถnemde yรผkselmiล fiyatlarฤฑn hane halkฤฑ bรผtรงesi รผzerindeki etkisi bir sรผre daha devam edebilir.
ฤฐhtiyaรง kredilerinde gรถrรผlen yeni zirve, ekonomi politikalarฤฑnฤฑn deฤerlendirilmesinde yalnฤฑzca enflasyon ve faiz gรถstergeleriyle yetinilmemesi gerektiฤini ortaya koyuyor. Vatandaลฤฑn borcunu dรผzenli รถdeyebilmesi, gelirinden tasarruf yapabilmesi ve yeni bir harcama karลฤฑsฤฑnda yeniden borรงlanmak zorunda kalmamasฤฑ da ekonomik dengelenmenin รถnemli รถlรงรผtleri arasฤฑnda yer alฤฑyor.
รnรผmรผzdeki dรถnemde takip oranlarฤฑnฤฑn gerileyip gerilemeyeceฤini belirleyecek temel unsurlar, gelirlerin seyri, fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn hฤฑzฤฑ ve borรงlanma maliyetleri olacak. Bu verilerde kalฤฑcฤฑ bir iyileลme gรถrรผlmeden yalnฤฑzca kredi kullanฤฑmฤฑndaki yavaลlamaya bakarak hane halkฤฑnฤฑn finansal aรงฤฑdan rahatladฤฑฤฤฑ sonucuna varmak doฤru olmayacaktฤฑr.





