1 Ocak 1996 da yรผrรผrlรผฤe giren gรผmrรผk birliฤi ortaklฤฑk konsey kararฤฑ belki o zamana uygun ancak 2015 Tรผrkiye’sine dar gelen bir uygulama…bu uygulamanฤฑn temelleri Ankara anlaลmasฤฑ ve katma protokollarฤฑyla atฤฑldฤฑ.Ankara anlaลmasฤฑ Tรผrkiye’nin Ab’ye tam รผyelik hedefiyle 12 eylรผl 1963’te imzalanmฤฑล ve bir sene sonra 1 aralฤฑk’ta yรผrรผlรผฤe giren bir anlaลma.katma deฤer protokolรผ ise 1973 te yรผrรผlรผฤe girdi.
Bizim Avrupa Birliฤi’ne ( o zamanki adฤฑyla Avrupa Ekonomik Topluluฤu) ilk baลvurumuz bundan tam 56 yฤฑl รถnce olmuลtu. 1959’de รผyelik baลvurusunda bulunmuลtuk.
Tabi ki o zamanฤฑn Tรผrkiye’si iรงin belki birรงok kazanฤฑmlarฤฑ olan bu gรผmrรผk birliฤi 1/95 sayฤฑlฤฑ ortaklฤฑk konsey kararฤฑ bu zamanฤฑn tรผrkiye’sine ayaฤฤฑna baฤ olduฤu kesin.
Bu konuyla ilgili bir iki rakam verirsem resim daha net รงฤฑkacaktฤฑr.1996 da 11.760 olan dฤฑล ticaret aรงฤฑฤฤฑ 2010’de 19.460, 2011’de 28.850 2012’de 28.260 2013’te 29.420 milyon dolar seviyelerine รงฤฑkmฤฑลtฤฑr.Geรงen sene artan ihracat rakamฤฑmฤฑzla dฤฑล ticaret aรงฤฑฤฤฑmฤฑz 20.265 milyon dolara gerilemiล.
Uzun zamandฤฑr 24 ekranlarฤฑnda sฤฑk sฤฑk gรผndeme getirdiฤim gรผmrรผk birliฤi ve ABD ile AB arasฤฑnda imzalanmasฤฑ beklenen ( belki yฤฑllar alacak) TTIP (trans atlantik ticaret ve yatฤฑrฤฑm ortaklฤฑฤฤฑ ) anlaลmasฤฑ ikileminin รถnรผmรผzde ki senelerde รถnรผmรผzde bรผyรผk bir engel olacaฤฤฑnฤฑ belirtiyorduk.รงoฤu uzmanda bugรผnkรผ durumuyla gรผmrรผk birliฤi uygulamasฤฑnฤฑn Tรผrkiye’nin aleyhine iลlediฤini belirtiyorlardฤฑ,
Ancak bugรผn tarihe tanฤฑklฤฑk ettik belkide.T.C Ekonomi bakanlฤฑฤฤฑ, dฤฑล iลleri bakanlฤฑฤฤฑ ve avrupa birliฤi bakanlฤฑฤฤฑnฤฑn beraber yรผrรผttรผkleri sessiz diplomasฤฑ ile gรผmrรผk birliฤinin gรผncellenmesi kapsamฤฑnda mรผzakere adilecek olan alanlarฤฑ belirleyen bir rapor hazฤฑrlandฤฑ.27 nisan tarihinde teknik gรถrรผลmeleri tamamlanan bu รงalฤฑลma bugun kamuoyuna duyurularak resmileลti.Ekonomi Bakanฤฑmฤฑz Nihat Zeybekรงi ve ve AB’nin ticaretten sorumlu komiseri Cecilia Malmstrรถm gรผmrรผk birliฤinin gรผncellenmesi ile ilgili siyasฤฑ iradeyi dรผnyaya ve kamuoyuna duyurdular.
Peki bundan sonra ne olacak?
Hem Tรผrkiye’nin ve AB’nin iรง iลtiลare ve deฤerlendirme sรผresinin yaklaลฤฑk 1 sene sรผrmesi bekleniyor.Amaรง gรผmrรผk birliฤi uygulamasฤฑnฤฑn asimetrik olan taraflarฤฑnฤฑn dengelenmesi ve serbest ticaret anlaลmalarฤฑnฤฑn Tรผrkiye tarafฤฑndanda รผstlenilmesine sair bir mekanizmanฤฑn geliลtirilmesi
Buradan tabiki dรผnya ve Tรผrkiye iรงin hayatฤฑ รถnem taลฤฑyan TTIP Anlaลmasฤฑna geliyoruz,Tรผrkiye’nin TTIP’e taraf olabilmesi iรงin gereken ilk adฤฑm bugรผn atฤฑldฤฑ.bรผyรผk bir adฤฑm.รงรผnkรผ bu anlaลma yeni ekonomik dรผzeninde ilk fasฤฑlฤฑ..
Bugรผn ekonomi bakanฤฑ Nihat Zeybekรงi ve AB’nin ticaretten sorumlu komiseri Cecilia Malmstrรถm’ฤฑm yaptฤฑklarฤฑ ortak basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda katฤฑlฤฑm geniลti.Uluslararasฤฑ basฤฑnฤฑn yoฤun ilgi gรถsterdiฤi basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda Bakan Zeybekรงi AB ile Tรผrkiye arasฤฑnda รงok gรผzel bir baฤ oluลturulduฤu ve Tรผrkiyenin amacฤฑnฤฑn Ab’nin 3. รlkelerle yapmฤฑล olduฤu serbest ticaret anlaลmalarฤฑna (STA) taraf olunmasฤฑ veya anlaลma yapฤฑlan รผlkelerle paralel setbest ticaret anlaลmalarฤฑnฤฑ yapฤฑlmak olduฤunu ifade etti.
Yapฤฑlan ortak basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda Bakan Zeybekรงi AB’ye tam รผyelik konusunda Tรผrkiye’nin var olduฤunu ancak mevcut gรผmrรผk birliฤi uygulamasฤฑnฤฑn eski ve sรผrdรผrelemez olduฤunu sรถyledi.
Gรผmrรผk Birliฤinin gรผncellenmesi kapsamฤฑnda mรผzakere edilecek olan konularฤฑ belirleyen yol hatitasฤฑ niyeliฤinde ki raporun kabul edildiฤi ve resmi olarak duyurulduฤu toplantฤฑda Zeybekรงi AB’nin 3. รlkelerle yapmฤฑล olduฤu serbest ticaret anlaลmalarฤฑnฤฑn Tรผrkiye’nin taraf olmamasฤฑnฤฑn kabul edilebilir olmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Mรผzakerelerin baลlamasฤฑ noktasฤฑnda 1 yฤฑllฤฑk sรผrece ihtiyaรง duyulucaฤฤฑnฤฑ belirten Zeybekรงi, en รถnemli diฤer hedefimizin TTIP anlaลmasฤฑna dahiliyet sรผrecidir olduฤunu vurguladฤฑ.
Hazฤฑrlanan mutakabat raporunda Gรผmrรผk Birliฤine tarฤฑm,hizmetler ve kamu alฤฑmlarฤฑnฤฑn dahil edilmesinde anlaลฤฑldฤฑ.Ayrฤฑca Tรผrkiye’nin de karar mekanizmalarฤฑnda yer almasฤฑ iรงin รงalฤฑลmalar yapฤฑlacak.
Bir yฤฑl iรงinde 3. รlkelerle yapฤฑlacak Serbest Ticaret Anlaลmalarฤฑna Tรผrkiye’nin otomatik olarak taraf olunmasฤฑ, muafiyet ve kota avantajlarฤฑnฤฑn elde edilmesi konusunda รงalฤฑลฤฑlacak.
