Borsatekโin kฤฑymetli okurlarฤฑ,
!
Beni zaten tanฤฑyorsunuz; 25 yฤฑldฤฑr o stรผdyo senin, bu canlฤฑ yayฤฑn benim, ekranlarda dilimizde tรผy bitti ekonomiyi anlatacaฤฤฑz diye. Ama bugรผn burada, o ceketleri รงฤฑkardฤฑk, kravatlarฤฑ (ben deฤil , malum!) gevลettik; ลรถyle karลฤฑlฤฑklฤฑ birer yorgunluk kahvesi iรงiyormuลuz gibi samimi konuลalฤฑm
Malumunuz, bizim memlekette ekonomi konuลmak, pazar market gezmekten daha popรผler bir hobi haline geldi. Eskiden komลular bir araya gelince “Hangi diziyi izledin?” diye sorardฤฑ, ลimdi “Zeliha Hanฤฑm, bu altฤฑn ne olur, gรผmรผลรผn yรผzรผ gรผler mi?” diye รถnรผmรผ kesiyorlar. Vallahi haklฤฑsฤฑnฤฑz! Cรผzdanฤฑn yangฤฑnฤฑ sรถnmeyince, insan da doฤal olarak itfaiye hortumunu nereye tutacaฤฤฑnฤฑ ลaลฤฑrฤฑyor.
Hadi gelin, ลu bizim yatฤฑrฤฑm araรงlarฤฑnฤฑ bir masaya yatฤฑralฤฑm. Ama รถyle teknik terimlerle, “volatilite”lerle, “makroekonomik projeksiyon”larla baลฤฑnฤฑzฤฑ aฤrฤฑtmayacaฤฤฑm
Altฤฑn: Bizim Evin Nazlฤฑ Gelini
รnce “Geleneksel Tรผrk Yatฤฑrฤฑmcฤฑsฤฑ”nฤฑn (yani hepimizin) vazgeรงilmeziyle baลlayalฤฑm: Altฤฑn. Altฤฑn bizim iรงin sadece bir maden deฤil, bir yaลam biรงimidir. Dรผฤรผnde takฤฑlฤฑr, kรถtรผ gรผnde bozdurulur, yastฤฑk altฤฑnda saklanฤฑr. Altฤฑn, Tรผrk insanฤฑnฤฑn gรผvenli limanฤฑdฤฑr ama son zamanlarda biraz “nazlฤฑ gelin” gibi davranmaya baลladฤฑ. Bir bakฤฑyorsunuz fฤฑrlฤฑyor, “Tamam uรงuyoruz” diyorsunuz, hop geri รงekiliyor. Ama ลunu bilin ki, altฤฑn her zaman o “garantici” yanฤฑmฤฑzฤฑ okลar. Hani annelerimiz der ya, “Evladฤฑm altฤฑn al, zarar etmezsin,” iลte o sรถzรผn arkasฤฑnda bin yฤฑllฤฑk bir tecrรผbe var. Jeopolitik riskler mi arttฤฑ? Altฤฑn parlar. Fed faiz mi indirdi? Altฤฑn coลar. Bizim iรงin altฤฑn, her devrin kralฤฑdฤฑr.
Gรผmรผล: “Garibanฤฑn Altฤฑnฤฑ” mฤฑ Dediniz?
Gelelim benim son zamanlarda รผzerine รงok dรผลtรผฤรผm, “Sessiz At” dediฤim Gรผmรผล meselesine.
Eskiden gรผmรผลe “garibanฤฑn altฤฑnฤฑ” derlerdi. Ayol, gรผmรผล artฤฑk รถyle gariban mariban deฤil! Bildiฤin endรผstrinin gรถz bebeฤi oldu. Gรผneล panellerinden elektrikli araรงlara kadar her yerde bu arkadaล var. Yani sadece takฤฑ dรผkkanฤฑnda deฤil, teknolojinin gรถbeฤinde. Altฤฑn 1 giderse, gรผmรผล bazen 3 gidiyor; ama dรผลerken de biraz can yakabiliyor, dikkat! Gรผmรผล sabฤฑr iลidir. “Aldฤฑm, yarฤฑn zengin oldum” diyemezsin. Onu ลรถyle kenara koyup unutacaksฤฑn, bir bakacaksฤฑn ki gรผmรผล seni ลaลฤฑrtmฤฑล.
Bakฤฑr: Mutfaฤฤฑn Efendisi Borsanฤฑn Yeni Yฤฑldฤฑzฤฑ
Bir de Bakฤฑr var ki, sormayฤฑn gitsin. Eskiden bakฤฑr deyince aklฤฑmฤฑza sadece anneannemizin mutfaฤฤฑndaki tencereler, sahanlar gelirdi. ลimdi ise “Doktor Bakฤฑr” diyorlar ona. Neden mi? รรผnkรผ kรผresel ekonomi iyileลince bakฤฑrฤฑn fiyatฤฑ artฤฑyor, ekonomi hastalanฤฑnca dรผลรผyor. Yani ekonominin nabzฤฑnฤฑ รถlรงรผyor. Elektrikli devrim kapฤฑda, her yer kablo, her yer devreโฆ E, bakฤฑrsฤฑz olur mu? Olmaz! Bakฤฑr, aฤฤฑr abidir ama yolu uzundur. Yatฤฑrฤฑm sepetine biraz “sanayi tadฤฑ” katmak isteyenlerin yeni favorisi bu ara.
Sepet Yapmak ลart, Yumurtalarฤฑ Kฤฑrmayalฤฑm!
ลimdi size en bรผyรผk tavsiyem ลu: Sakฤฑn ha sakฤฑn, bรผtรผn varlฤฑฤฤฑnฤฑzฤฑ tek bir ata oynamayฤฑn. Bizim insanฤฑmฤฑz sever “Ya herro ya merro” demeyi ama ekonomi “merro”yu affetmez. Ne diyoruz her zaman? Sepet yapฤฑn. Biraz altฤฑn olsun (kรถtรผ gรผn dostu), biraz gรผmรผล olsun (potansiyel bรผyรผme), biraz da vaktiniz ve iลtahฤฑnฤฑz varsa bakฤฑr gibi emtialarฤฑ takip edin.
Tabii bir de bizim borsa var ki, o ayrฤฑ bir hikรขye. Orasฤฑ bazen Lunapark gibi; bir bakฤฑyorsun hฤฑz treniyle zirvedesin, bir bakฤฑyorsun รงarpฤฑลan arabalarda baลฤฑn dรถnmรผล. Ama doฤru hisseyi seรงen, sabreden, spekรผlasyonun deฤil analizin peลinden giden ekmeฤini yer.
Son Sรถz: Panik Yok, Strateji Var
,ekonomi biraz da psikoloji yรถnetimidir. Ekranlarda o rakamlar kฤฑrmฤฑzฤฑya dรถnรผnce hemen eyvah demeyin, yeลile dรถnรผnce de dรผnyalarฤฑ ben yarattฤฑm diye havalara girmeyin. Sakin kalan, araลtฤฑrmasฤฑnฤฑ yapan ve en รถnemlisi “ihtiyacฤฑ olmayan parayla” yatฤฑrฤฑm yapan her zaman kazanฤฑr.
Unutmayฤฑn, para gelir geรงer ama huzur ve doฤru bilgi baki kalฤฑr.
Kendinize, cebinize ve en รงok da saฤlฤฑฤฤฑnฤฑza mukayyet olun!
