Sosyal medya โveya ergen- jargonuyla giriล cรผmlemi yazayฤฑm: โBir bitmedinizโโฆ Yatฤฑrฤฑmcฤฑ neye elini atsa kuruyor veya can havliyle uรงurumdan dรผลerken tutunduฤu otlar zaten kuru, elinde kalฤฑyor.
Birikimini enflasyondan korumaya รงalฤฑลan herkes zararda. Piyasalar kurt dolu. Yatฤฑrฤฑmcฤฑyฤฑ koruyan yok. Denetim yok, en sakin piyasa bir anda alt รผst olabilir รงรผnkรผ engelleyici mekanizma yok.
Borsa ฤฐstanbul malum, elini veren kolunu alamayacak duruma geldi. Kรผรงรผk yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn algoritmalar ve kurtlarฤฑn dรผnyasฤฑyla mรผcadele etmesi mรผmkรผn deฤil. Riski en sevmeyen vatandaลฤฑn tercihi mevduat faizlerinde dรผลรผล sรผrรผyor. 11 Aralฤฑkโta yapฤฑlacak olan Merkez Bankasฤฑ toplantฤฑsฤฑna gรถre faizler daha fazla gerileyebilir. ลimdilik yรผzde 40-42โler civarฤฑnda. Dรถviz piyasasฤฑ baskฤฑ altฤฑnda. Kamu, her koลulda -rezervleri eritmek pahasฤฑna- mรผdahale edeceฤini gรถsteriyor zaten.
Yฤฑllar รถnce ekonomi basฤฑnฤฑnda uzun vadeli dรผลรผnen ancak borsada alฤฑm satฤฑm yapmaya zamanฤฑ ve bilgisi yetmeyen vatandaลlar iรงin en uygun enstrรผmanฤฑn yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑ olduฤunu yazardฤฑk. ลimdi o cephede de yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn kafasฤฑ karฤฑลtฤฑ.
Fon piyasasฤฑnda neler konuลuluyor?
Bu yฤฑl yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑ dรผnya ve Tรผrkiyeโdeki geliลmelerden nasibini aldฤฑ. ABD Baลkanฤฑ Donald Trumpโฤฑn tarife uygulamalarฤฑ ve tehditleriyle รงฤฑkฤฑลa geรงen altฤฑn ve gรผmรผล, bu enstrรผmanlarฤฑ iรงeren yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑnฤฑ da uรงuลa geรงirdi. Tรผrkiye Elektronik Fon Alฤฑm Satฤฑm Platformu TEFAS verilerine gรถre kฤฑymetli madenler fonlarฤฑnฤฑn yฤฑlbaลฤฑndan bu yana getirileri yรผzde 84 oldu.
Temmuz ayฤฑnda yapฤฑlan dรผzenlemeyle yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑ getirileri รผzerinden alฤฑnan stopaj yรผzde 17,5โe รงฤฑkarฤฑldฤฑ. Teลvik edilmesi gereken bu enstrรผmanlara getirilen vergi artฤฑลฤฑnฤฑn ardฤฑndan kฤฑsa bir ลaลkฤฑnlฤฑk yaลandฤฑ ama her zaman olduฤu gibi kanฤฑksandฤฑ.
Yaz aylarฤฑnda dรผลรผk aรงฤฑklanan enflasyonla birlikte dรผลen faizler borsaya ilgiyi artฤฑrdฤฑ ve hisse fonlar hฤฑzla yรผkseliลe geรงti. Yine TEFAS verilerine gรถre hisse fonlarฤฑnฤฑn altฤฑ aylฤฑk getirisi yรผzde 19,4 oldu. Ancak ekim ayฤฑ enflasyonun yรผksek รงฤฑkmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan piyasada morallerin bozulmasฤฑyla ibre tersine dรถndรผ. Borsadaki dรผลรผล hisse fonlarฤฑna da yansฤฑdฤฑ.
ลimdi de piyasada likidite sฤฑkฤฑลฤฑklฤฑฤฤฑndan ve para piyasasฤฑ fonlarฤฑnda yaลanan sฤฑkฤฑntฤฑlardan bahsediliyor. Sรถylentiler bir yana biz verilere bakalฤฑm.
Fonlara ne kadar para giriลi var?
30 Ekim tarihinden bu yana yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑna 89,9 milyar liralฤฑk bir giriล var. Tรผrlere gรถre baktฤฑฤฤฑmฤฑzda ise yine genel gรถrรผnรผme paralel olarak altฤฑn fiyatlarฤฑndaki gerileme kฤฑymetli maden iรงeren fon yatฤฑrฤฑmcฤฑsฤฑnฤฑ da etkilemiล gรถrรผlรผyor. Aynฤฑ zaman aralฤฑฤฤฑnda altฤฑn fonlarฤฑndan 2 milyar TLโnin biraz รผzerinde bir รงฤฑkฤฑล var. Serbest hisse fonlarda ise 1,2 milyar liralฤฑk รงฤฑkฤฑล gรถrรผlรผyor.
Dรถviz fonlarฤฑ ile serbest para piyasasฤฑ fonlarฤฑna bir aylฤฑk para giriลi hemen hemen aynฤฑ. 72 milyar lira dรผzeyinde. Ancak son bir haftaya baktฤฑฤฤฑmฤฑzda iลler deฤiลiyor. Sรถylentilerin odaฤฤฑndaki serbest para piyasasฤฑ fonlarฤฑndan 24-28 Kasฤฑm tarihleri arasฤฑnda toplam 14 milyar liralฤฑk รงฤฑkฤฑล yaลandฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor.
Yatฤฑrฤฑm fonu yatฤฑrฤฑmcฤฑsฤฑ ne yapmalฤฑ?
Malum yatฤฑrฤฑm uzun vadeli bir iล. รzellikle yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑ gรผnlรผk, haftalฤฑk veya aylฤฑk getirileriyle deฤerlendirilecek enstrรผmanlar deฤil. Diฤer yandan piyasalarda kฤฑsa vadede dalgalanmalarฤฑn devam etmesi kaรงฤฑnฤฑlmaz. Merkez Bankasฤฑโnฤฑn aralฤฑk toplantฤฑsฤฑnda atacaฤฤฑ adฤฑm kritik.
Faizlerde yeni bir gerileme sinyali gelirse, hisse fonlarฤฑna ilgi yeniden artabilir. Kฤฑymetli maden fonlarฤฑnda ise dรผnya genelindeki ekonomik ve jeopolitik tansiyon nedeniyle yukarฤฑ yรถnlรผ potansiyel canlฤฑ. Bu tercihi deฤerlendirmek isteyenlerin altฤฑn piyasasฤฑnฤฑ takip etmesindeย yararย var.
