Borsatek okurlarฤฑna ekran baลฤฑndaki o yoฤun koลturmacanฤฑn tam ortasฤฑndan kocaman bir merhaba.
Bugรผn sizi ne sayฤฑlara boฤacaฤฤฑm ne de finans jargonlarฤฑyla yoracaฤฤฑm. Zaten gรผn boyu รถnรผmรผzdeki ekranlardan akan yeลiller, kฤฑrmฤฑzฤฑlar hepimize yetiyor. Gelin her gรผn duyup uzak geleceฤin derdi diye geรงiลtirdiฤimiz ama aslฤฑnda tam olarak cebimizi ilgilendiren o bรผyรผk resmi konuลalฤฑm.
Konumuz iklim. Ama iลin sadece hava, su kฤฑsmฤฑnฤฑ deฤil; doฤrudan para ve finansman tarafฤฑnฤฑ konuลacaฤฤฑz.
Geรงenlerde Hazine ve Maliye Bakanฤฑ Mehmet ลimลek รงok รถnemli bir aรงฤฑklama yaptฤฑ.
Bakan ลimลek ne dedi?
รin dฤฑลฤฑndaki geliลmekte olan รผlkelerin iklim deฤiลikliฤiyle mรผcadele iรงin 2030โa kadar yฤฑllฤฑk 2,5 trilyon dolar finansmana ihtiyacฤฑ var. Ancak mevcut kรผresel iklim finansmanฤฑ akฤฑลฤฑ yฤฑlda sadece 200 milyar dolar seviyesinde.
ฤฐลte hesap ortada. ลimdi gelin bu konuyu biraz daha aรงalฤฑm.
Yฤฑllฤฑk ihtiyaรง 2,5 trilyon dolar, masaya konan ise sadece 200 milyar dolar
ลรถyle dรผลรผnรผn, evinizin รงatฤฑsฤฑ akฤฑyor, temeli sarsฤฑlฤฑyor. Usta geliyor ve ; bu evin kurtulmasฤฑ iรงin acil 25 bin lira lazฤฑm diyor. Siz ise ustanฤฑn eline topu topu 2 bin lira sฤฑkฤฑลtฤฑrฤฑp kenara รงekiliyorsunuz. Sonra da “Hadi evi tamir et, yaฤmurda da ฤฑslanmayalฤฑm” diyorsunuz.
Bu inลaat biter mi? Elbette bitmez.
ฤฐรงinde Tรผrkiyeโnin de bulunduฤu geliลmekte olan รผlkelerin durumu tam olarak bu. รinโi bu hesabฤฑn dฤฑลฤฑnda tutuyorlar รงรผnkรผ o kendi finansal gรผcรผyle artฤฑk baลka bir ligde. Ama รin dฤฑลฤฑndaki o milyarlarca insanฤฑn yaลadฤฑฤฤฑ coฤrafya, fabrikasฤฑnฤฑ dรถnรผลtรผrmek, enerjisini rรผzgardan, gรผneลten almak iรงin bu parayฤฑ arฤฑyor.
Fakat geliลmiล รผlkelerin eli ise bir tรผrlรผ cebine gitmiyor.
Dรผnyayฤฑ Kim Kirletti, Faturayฤฑ Kim รdรผyor?
Bu dรผnyayฤฑ bu hale kim getirdi?
Son iki yรผz yฤฑldฤฑr sanayileลen, kรถmรผrรผ hesapsฤฑzca yakan, petrolรผ hesapsฤฑzca tรผketen zengin batฤฑlฤฑ รผlkeler deฤil mi? Onlar zenginleลti, refahฤฑ yakaladฤฑ, sanayisini kurdu. ลimdi dรถnรผp bize diyorlar ki: Dรผnya รงok ฤฑsฤฑndฤฑ, siz artฤฑk kรถmรผr kullanmayฤฑn, yeลil enerjiye geรงin.
Tamam, geรงelim. Kim istemez temiz bir dรผnyada รผretmeyi? Ama bu iลler bedava olmuyor. Gรผneล paneli kurmak, rรผzgar tรผrbini dikmek, fabrikadaki o eski teknolojiyi รงevre dostu sistemlerle deฤiลtirmek devasa paralar gerektiriyor.
Geliลmekte olan รผlkelere de ,kendi baลฤฑnฤฑzฤฑn รงaresine bakฤฑn diyorlar. Bu รผlkelerin zaten enflasyonla, bรผyรผmeyle, binbir รงeลit yapฤฑsal sorunla baลฤฑ dertte. Kendi bรผtรงesinden bu devasa paralarฤฑ nasฤฑl ayฤฑrsฤฑn?
Ayฤฑramayฤฑnca da o aradaki 2,3 trilyon dolarlฤฑk aรงฤฑk, her yฤฑl bรผyรผyen bir kara deliฤe dรถnรผลรผyor.
“Aslฤฑnda Olay Tam Sizin Cebinizde!
Peki, bu trilyon dolarlar bizim mutfaฤa nasฤฑl yansฤฑyor, Anlatayฤฑm;
Gฤฑda Enflasyonu: ฤฐklim finansmanฤฑ yetersiz olunca รงiftรงi tarlasฤฑnฤฑ koruyamฤฑyor. Bir sene kuraklฤฑk vuruyor, ertesi sene sel alฤฑyor. Akฤฑllฤฑ tarฤฑm sistemleri kuracak para olmayฤฑnca mahsul azalฤฑyor; pazarda, markette domatesin, biberin fiyatฤฑ fฤฑrlฤฑyor. Alฤฑn size iklim krizinin mutfaktaki enflasyonu.
Sanayinin Rekabet Gรผcรผ: Biz ihracatรงฤฑ bir รผlkeyiz. Yarฤฑn Avrupa kapฤฑsฤฑna gittiฤimizde bize, “Bu malฤฑ รผretirken yeลil enerji kullandฤฑn mฤฑ? Kullanmadฤฑysan sฤฑnฤฑrda karbon vergisi รถdeyeceksin” diyecekler. Eฤer fabrikalarฤฑmฤฑzฤฑ dรถnรผลtรผremezsek malฤฑmฤฑzฤฑ satamayacaฤฤฑz. Satamayฤฑnca fabrikalar kรผรงรผlecek, iลsizlik artacak.
Enerji Faturalarฤฑ: Kendi temiz enerjimizi รผretecek altyapฤฑyฤฑ kuramadฤฑฤฤฑmฤฑz sรผrece dฤฑลarฤฑya, yani doฤalgaza ve petrole baฤฤฑmlฤฑ kalmaya devam edeceฤiz. Kรผresel piyasalar sarsฤฑldฤฑkรงa bizim elektrik ve doฤalgaz faturalarฤฑ katlanacak.
Yani Mehmet ลimลekโin bahsettiฤi o “2,5 trilyon dolar” aslฤฑnda soyut bir sayฤฑ deฤil. O sayฤฑ; mutfaktaki tencerenin ne kadara kaynayacaฤฤฑ, evdeki ฤฑลฤฑฤฤฑn kaรง liraya yanacaฤฤฑ meselesidir.
รรถzรผm Ne?
Geliลmiล รผlkeler vaat ettikleri fonlarฤฑ artฤฑk hibe olarak, uygun ลartlฤฑ uzun vadeli kredilerle masaya koymalฤฑ.
Tabii bizim gibi รผlkelerin de ev รถdevleri var. Gelen her kuruล fonu tam hedefe, yani yeลil dรถnรผลรผme ve temiz enerjiye aktaracak ลeffaf, gรผvenilir mekanizmalarฤฑ kurmamฤฑz ลart. Gรผven vereceฤiz ki o finansman akฤฑลฤฑndan aslan payฤฑnฤฑ alabilelim.
Durum bu kadar net ve sade!
