Borsa, halka arzlar, dรถviz, kripto para, hisse รถnerileri

Emel YฤฐฤžฤฐT

Tรผm Yazฤฑlarฤฑ

Halka arzlarda ibre tersine mi dรถnรผyor?

Borsa ฤฐstanbul Temmuz ayฤฑna bir hayli hareketli girdi. Ayฤฑn ilk haftasฤฑnda bir deฤŸil, iki deฤŸil, tam beลŸ ลŸirket birden hisselerini halka arz etti.
29-30 Haziran, 1 Temmuz tarihlerinde Orzaks ฤฐlaรง ve Kimya Sanayi (ORZAX), 30 Haziran 1 Temmuz tarihlerinde Soho Giyim ve Enerji (SOHOE), 1-2 Temmuzโ€™da Golda Gฤฑda Sanayi (GOLDA) halka aรงฤฑldฤฑ.

DiฤŸer iki ลŸirket ise (Intercity) Ekim Turizm (EKIM) ile ฤฐsvea Seramik ve Banyo รœrรผnleri Sanayi (ISVEA) oldu.

Malum borsada belli bir yatฤฑrฤฑmcฤฑ sayฤฑsฤฑ var. Bu yatฤฑrฤฑmcฤฑlarla beraber sadece halka arzlara katฤฑlan ve birkaรง gรผnlรผk tavandan โ€œnasibiniโ€ alan yaklaลŸฤฑk 1 milyonluk bir kitle de mevcut. Her ne kadar son bir yฤฑldฤฑr arzlarฤฑn รถyle haftalar sรผren tavan yapma hikayesi son bulduysa da birkaรง gรผnlรผk kรขr kรขrdฤฑr diyen bu kitle iรงin iลŸler รงok da yolunda gitmiyor.

BeลŸ hisseden รผรงรผ kazandฤฑrdฤฑ
Evetโ€ฆ Gรผnlerce sรผren tavanlar sona erdi ama ลŸimdilik beลŸ ลŸirketten รผรงรผnรผn kazanรง saฤŸlamasฤฑ hiรง yoktan iyidir dedirtiyor.
Orzaks ฤฐlaรง 69 liradan, Soho Giyim 15 liradan, Golda Gฤฑda 9,20 liradan, Ekim Turizm 30,26 liradan ve ฤฐsvea Seramik 20,90 liradan satฤฑลŸa sunuldu. Ekim ve Orzaks hisseleri Yฤฑldฤฑz Pazar, diฤŸerlerinin hisseleri ise Ana Pazarโ€™da iลŸlem gรถrmeye baลŸladฤฑ.

Orzaks ฤฐlaรง 69 lirayla baลŸladฤฑฤŸฤฑ yolculuฤŸa tavanla devam etti. Hisse dรถrt gรผnde gerรงekleลŸtirdiฤŸi yรผkseliลŸle haftayฤฑ 89,15 lira ve yรผzde 29 kazanรงla kapattฤฑ.
9,20 liradan halka aรงฤฑlan Golda Gฤฑda hisseleri ise รผรง iลŸlem gรผnรผnde yรผzde 33 yรผkselerek 12,24 lira oldu.
ฤฐsvea Seramik hisseleri Borsa ฤฐstanbulโ€™da bir gรผn iลŸlem gรถrdรผ. Hisseler 20,90 liradan 22,98 liraya yรผkselerek yรผzde 9,95 prim yaptฤฑ.

ฤฐki hisse arz fiyatฤฑnฤฑn altฤฑnda
Geรงen hafta halka aรงฤฑlan ลŸirketlerden ikisinin hisse fiyatฤฑ halka arz fiyatฤฑnฤฑn altฤฑna geriledi. Bunlardan biri Soho Giyim. Beklenen performansฤฑ gรถsteremeyen hisse, 15 liralฤฑk halka arz fiyatฤฑnฤฑn altฤฑna dรผลŸtรผ. 6 Temmuzโ€™ta iลŸlem gรถrmeye baลŸlayan hisseler ilk gรผnรผ yรผzde 10โ€™luk bir artฤฑลŸla kapattฤฑ. Ancak 2. gรผn gelen satฤฑลŸlar hisse fiyatฤฑnฤฑ arz fiyatฤฑnฤฑn altฤฑna geriletti. Sohoโ€™nun Cuma kapanฤฑลŸ fiyatฤฑ 13,36 lira oldu. Kayฤฑp ise yรผzde 10,9 olarak gerรงekleลŸti.
Ekim Turizm yatฤฑrฤฑmcฤฑsฤฑnฤฑ รผzen hisselerden oldu. 30,26 liralฤฑk fiyatฤฑ son kapanฤฑลŸ gรผnรผnde 25,72 liraya gerilemiลŸ durumda. Arz yatฤฑrฤฑmcฤฑsฤฑnฤฑn kaybฤฑ yรผzde 15.

Arzlardan gerรงekte kimler kazanฤฑyor?
Ve geliyoruz konunun en รถnemli yerineโ€ฆ Hisse yatฤฑrฤฑmฤฑ, aslฤฑnda ลŸirkete yatฤฑrฤฑm yapmaktฤฑr yani ลŸirkete ortak olmaktฤฑr. ฤฐyi gรผnde kรถtรผ gรผnde hesabฤฑโ€ฆ Ancak bizde durum farklฤฑ. Arz yatฤฑrฤฑmcฤฑsฤฑ uzun soluklu bir ortaklฤฑk niyetinde deฤŸil malum. Kฤฑsa gรผnรผn kรขrฤฑ peลŸinde. Bir ลŸirketin hisselerinin de gรผnler boyunca tavan yapmasฤฑ da normal deฤŸil.

Ama bir ลŸirket hisselerinin borsada iลŸleme baลŸladฤฑฤŸฤฑ ilk gรผnlerde halka arz fiyatฤฑnฤฑn altฤฑna dรผลŸmesi de hiรง normal deฤŸil. Ben ลŸirketin patronu olsam aracฤฑ kurumlara bu nasฤฑl fiyatlama diye sorardฤฑm. Amaโ€ฆ ฤฐลŸte bir ama dahaโ€ฆ Son yฤฑllarda halka arzlarda patron satฤฑลŸlarฤฑ da dikkat รงekici. Yani fiyat ne kadar yรผksek olursa payฤฑnฤฑ satan bรผyรผk ortaฤŸฤฑn cebine giren para da o kadar artฤฑyor. Tabii aracฤฑ kurumlar da hem halka arza aracฤฑlฤฑk รผcretini alฤฑyor. Hem de milyonlarca al-sata aracฤฑlฤฑk komisyonunu. Bu durumda kรผรงรผk yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn รผรง kuruลŸluk zararฤฑ kimin umurunda. Halka arz sonuรงlarฤฑ baลŸarฤฑlฤฑ mฤฑ, baลŸarฤฑlฤฑโ€ฆ Hisseler satฤฑldฤฑ mฤฑ, satฤฑldฤฑ.

Arz yatฤฑrฤฑmcฤฑsฤฑ ne yapmalฤฑ?
Son iki yฤฑlda gerรงekleลŸtirilen onlarca halka arzฤฑn performansฤฑ gรถsterdi ki; ilk gรผnlerde kazandฤฑran da var, arz fiyatฤฑnฤฑn altฤฑna inen deโ€ฆ
Bu nedenle artฤฑk halka arzlara katฤฑlฤฑrken ลŸirket ne iลŸ yapฤฑyor, elde ettiฤŸi parayฤฑ nerede kullanacak, borรงluluฤŸu ne durumda, halka aรงฤฑklฤฑk oranฤฑ ne kadar, patron ne kadar pay satฤฑyor, elde edilen para ลŸirket kasasฤฑna mฤฑ girecek yoksa ortaklarฤฑn cebine mi gidecek hesabฤฑnฤฑ da yapmak gerekiyor. ลžirketin bilanรงosu iyiyse, sektรถrรผ gelecek vaat ediyorsa yani beklemeye deฤŸecekse sorun yok.

Sat kurtul
Bir de ลŸu var; bahsettiฤŸim kรผรงรผk yatฤฑrฤฑmcฤฑ halka arzlarda belli bir oranฤฑn tahsis edildiฤŸi ve yurtiรงi bireysel olarak tanฤฑmlanan yatฤฑrฤฑmcฤฑ kitlesi. Bir halka arza ortalama 700 bin yatฤฑrฤฑmcฤฑ baลŸvuruyor. KiลŸi baลŸฤฑ 1000-1,500 liralฤฑk alฤฑm yapabiliyorlar. Bu mantฤฑkla bakฤฑldฤฑฤŸฤฑnda aynฤฑ gรผn zarar yazmฤฑลŸ hisseyi aylarca taลŸฤฑyฤฑp zararฤฑ artฤฑrmanฤฑn hiรง anlamฤฑ yok. Bazen zararฤฑ sineye รงekmenin daha kรขrlฤฑ olduฤŸunu unutmamak gerekiyor.