Halka arz yatırımcısı çantada keklik olmak istemiyor

Ekonomi malum, faizler yüksek. Dünya çapında bir belirsizlik söz konusu. Savaşlar, gerilimler, liderlerin açıklamaları şu bu… Bu koşullarda ilginin borsalarda kalması çok zor. Hele bizim gibi derinliği fazla olmayan borsalarda daha da zor. Bu koşullarda para faizi tercih ediyor doğal olarak. Her ne kadar azar azar gerileme olsa da mevduat faizleri hala yüzde 40’ın üzerinde. Döviz ise yükselişini sürdürüyor.

Bizim birkaç yıldır borsada halka arzlardan nemalanan bireysel yatırımcılar da küstü küsecek. Hatta bir kısmı “bir daha asla” demeye başladı bile.
Nasıl mı? Düşünün birkaç yıl önce talep toplama günü geldiğinde küçük yatırımcıların gözü ekrana çevrilir, kaç lot düşeceği merakla beklenirdi. Halka arzdan hisse alabilen kendisini şanslı sayar, işlem görmeye başladığı gün tavan fiyatı görünce yüzü gülerdi. Ertesi gün bir tavan daha, sonra bir tavan daha… Halka arz, küçük yatırımcının gözünde adeta borsanın altın yumurtlayan tavuğuna dönüşmüştü.

Tabii çark tek taraflı işlemiyordu. Şirketler ve aracı kurumlar açısından da küçük yatırımcı gayet verimli bir kaynaktı.
Ama o günler geride kalmış görünüyor. Artık küçük yatırımcı eskisi kadar hevesli değil. Çünkü bir zamanlar “tavan tavan gider” diye alınan hisselerin bazıları daha ilk işlem gününde tökezliyor, kimileri ikinci gün tabana dönüyor, hatta bazıları halka arz fiyatının bile altına iniyor.

Yatırımcı tepki gösteriyor

Sütten ağzı yanan küçük yatırımcı da yoğurdu üfleyerek yemeye başlamış görünüyor. Nitekim son halka arzların sonuçları da bunu gösteriyor. Yılın ilk aylarındaki arzlarda 800-900 binlere hatta milyona ulaşan yatırımcı sayısı 500 binlere 300 binlere gerilemiş durumda. (Halka arzlardan önce yatırımcıya kaç lot hisse düşebileceği hesaplanırken ortalama 700 bin başvuru olacağı varsayılıyordu).

Bir önceki hafta borsaya gelen ve daha ikinci gün düşüşe geçen hisselerin acısını unutmayan bireysel yatırımcı son arzlarda tepkisini ortaya koydu. Bu tepkinin muhataplarından biri de halka açılan son şirket Türker Vangölü Enerji Yatırım A.Ş. (VEYAS) oldu. 65 milyon lotluk (Ek pay 12 milyon 500 bin lot) satış yapmayı planlayan şirketin arzına 364 bin 592 bireysel yatırımcı başvurdu.

Bireysel yatırımcı 15 milyon 533 bin lotluk alım yaparken toplam 44 milyon 375 bin lotluk satış gerçekleşti.
Bireysel yatırımcının talebinin alışılageldiği gibi 700 binlere çıkamadığı arzlardan biri de Kapeks Kimya Sanayi (KPEKS) oldu. Şirket hisseleri için 517 bin 764 bireysel yatırımcı başvuruda bulundu.

Şirket halka arz edeceğini duyurduğu 25 milyon 100 bin lotluk hisse satışını gerçekleştirdi. Planlandığı gibi bu satışın 12 milyon 550 bin lotluk kısmını yurt içi bireysel yatırımcılar aldı. Geri kalan kısmı yurtiçi ve yurtdışı kurumsal yatırımcılar tarafından paylaşıldı. Yatırımcı başına 24 lot düştü ki arzdan önce yatırımcı başına 12-15 lotluk bir pay düşeceğini tahmin ediliyordu.

Arz yatırımcısı 500 binin altına geriliyor

Son arzlardan Teknika Plast Teknik Kalıp Plastik (TKNKA) yurt içi bireysel yatırımcı sayısının 500 binin altında kaldığı arzlardan biri oldu. Şirket 31 milyon lotluk arz gerçekleştirirken yurtiçi bireysel yatırımcıya ayırdığı 12 milyon 400 bin lotluk hisse 492 bin 327 yatırımcı arasında paylaştırıldı.
Merakla beklenen arzlardan biri de Çitlekçi Mağazacılık (CİTAS) idi . Bu arza küçük yatırımcılara ayrılan 14 milyon 600 bin lotluk hisseyi 555 bin 169 yatırımcı paylaştı. Kişi başına düşen hisse sayısı 26 lot oldu.

Yatırımcı daha seçici olacak

Halka açılan şirketler açısından bir sorun yok. Burada sorun giderek daha az bireysel yatırımcının arzlara başvuruda bulunması, küçük yatırımcının halka arzlara olan iştahının azalması.
Yukarıda da belirttiğim gibi halka arzlarda yatırımcı başına 4-5 hatta 1 hisse düştüğü günler çok geride değil.
Halka arzlar bireysel yatırımcıların borsaya gelmesi ve borsada kalması için önemli. Sayının artması, borsanın derinliğinin artması için gerekli. Ayrıca bunun şirketler açısından da önemli bir sonucu var. Hisseyi alan yatırımcının işlem görmeye başladıktan sonra ne yaşadığı da önemli. Çünkü halka arzdan para kazanan yatırımcı bir sonraki arzın da müşterisi. Zarar eden, kendisini mağdur hisseden yatırımcının bir sonraki arza hevesli olmaması çok normal.

6.8 milyon yatırımcı var

Merkezi Kayıt Kuruluşu’nun (MKK) son verilerine göre 19 Ağustos 2026 itibariyle pay senedi yatırımcı sayısı 6 milyon 800 bin. Ancak bu rakamı halka arzlara katılan yatırımcı sayısıyla karıştırmamak gerekiyor. Çünkü her arz yatırımcısı borsada kalıcı olmuyor ya da borsada her portföyü olan arzlara katılmıyor. Önemli olan borsaya yeni gelmiş bir hissenin tavan tavan gitmesi değil müdahalesiz bir şekilde piyasa koşullarına uygun hareket etmesi gerekliliği… Bir hissenin fiyatı birkaç gün içinde arz fiyatının altına geriliyorsa da bu fiyatın nasıl saptandığı bir kez daha düşünülmeli

Emel YİĞİT

Tüm Yazıları