MSCIโnin 15 Ekimโde Tรผrkiye ile ilgili aldฤฑฤฤฑ karar, ilk bakฤฑลta teknik bir endeks dรผzenlemesi gibi gรถrรผnebilir. Ancak konu bundan ibaret deฤil. Karar, yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn Tรผrkiye piyasasฤฑnda iลlem yaparken ihtiyaรง duyduฤu ลeffaflฤฑk ve gรผven meselesini yeniden gรผndeme getirdi.
MSCI, Tรผrkiye endekslerinde bazฤฑ deฤiลiklikleri ikinci bir duyuruya kadar durdurdu. Yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑya aรงฤฑk kabul edilen pay oranlarฤฑnda artฤฑล yapฤฑlmayacak. Tรผrkiye Yatฤฑrฤฑm Yapฤฑlabilir Piyasa Endeksiโne yeni hisse eklenmeyecek. ลirketlerin kรผรงรผk, orta ve bรผyรผk รถlรงekli piyasa segmentleri arasฤฑndaki yukarฤฑ yรถnlรผ geรงiลleri de ลimdilik yapฤฑlmayacak.
Gerekรงe, 2026 piyasa sฤฑnฤฑflandฤฑrmasฤฑ incelemesi sฤฑrasฤฑnda yatฤฑrฤฑmcฤฑlardan gelen geri bildirimler. Bazฤฑ kรผรงรผk รถlรงekli ลirketlerde ve bunlarla baฤlantฤฑlฤฑ fonlarda koordineli iลlemler yapฤฑlmฤฑล olabileceฤi yรถnรผndeki endiลeler, fiili dolaลฤฑmdaki pay oranlarฤฑnฤฑn ne kadar saฤlฤฑklฤฑ hesaplandฤฑฤฤฑ sorusunu gรผndeme getirdi. MSCI aรงฤฑsฤฑndan burada รถnemli olan, bir hissenin yalnฤฑzca kรขฤฤฑt รผzerinde ne kadarฤฑnฤฑn dolaลฤฑmda gรถrรผndรผฤรผ deฤil, gerรงekten yatฤฑrฤฑm yapฤฑlabilir durumda ne kadar pay bulunduฤu.
รstelik bu ilk uyarฤฑ deฤil. MSCI, aฤustos ayฤฑnda Tera Yatฤฑrฤฑm, Tera Finansal Yatฤฑrฤฑmlar ve Kardemir B hisselerinin kรผรงรผk รถlรงekli endekse eklenmesini de uygulamamฤฑลtฤฑ. O dรถnemde de yatฤฑrฤฑm yapฤฑlabilirlik konusunda soru iลaretleri vardฤฑ. Son karar, meselenin tek bir endeks deฤiลikliฤiyle sฤฑnฤฑrlฤฑ olmadฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor.
ลimdi gรถzler kasฤฑm ayฤฑndaki endeks incelemesinde. MSCI, o tarihe kadar somut bir ilerleme gรถrmezse Tรผrkiyeโnin endekslerdeki konumuyla ilgili bir istiลare sรผreci baลlatabileceฤini belirtiyor. Haziran 2027โye kadar yeterli adฤฑm atฤฑlmamasฤฑ halinde ise geliลen piyasa statรผsรผ yeniden deฤerlendirilebilir. S&P Dow Jonesโun temmuz ayฤฑnda Tรผrkiyeโyi benzer bir izleme sรผrecine almฤฑล olmasฤฑ da dikkate alฤฑnmalฤฑ.
Piyasada doฤal olarak satฤฑล ihtimali konuลuluyor. Tรผrkiyeโnin statรผsรผnde olasฤฑ bir deฤiลiklik yaลanฤฑrsa hangi hisseler etkilenir, pasif fonlar ne kadar satฤฑล yapar, yabancฤฑ รงฤฑkฤฑลฤฑ ne boyuta ulaลฤฑr? Bunlar รถnemli sorular. Fakat yalnฤฑzca olasฤฑ satฤฑล tutarฤฑna odaklanmak, kararฤฑn nedenini ikinci plana atmak olur.
Yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑ bir piyasaya ucuz olduฤu iรงin gelebilir. Ancak ucuzluk, tek baลฤฑna yatฤฑrฤฑm yapma gerekรงesi deฤil. ลirketlerin ortaklฤฑk yapฤฑsฤฑnฤฑn ne kadar ลeffaf olduฤu, fiili dolaลฤฑm hesaplarฤฑnฤฑn gรผvenilirliฤi ve kurallarฤฑn bรผtรผn yatฤฑrฤฑmcฤฑlar iรงin aynฤฑ ลekilde uygulanฤฑp uygulanmadฤฑฤฤฑ da รถnemli. รzellikle kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑlar aรงฤฑsฤฑndan bu konular, fiyat kadar belirleyici olabiliyor.
Tรผrkiyeโnin รถnรผnde bu nedenle iki farklฤฑ ihtimal var. Dรผzenleyici kurumlar ลeffaflฤฑฤฤฑ artฤฑran, fonlar รผzerinden gerรงekleลtirilen iลlemleri daha gรถrรผnรผr kฤฑlan ve gerรงek pay sahipliฤi konusunda soru iลaretlerini azaltan adฤฑmlar atabilir. Tespit edilen usulsรผzlรผkler varsa bunlarฤฑn nasฤฑl ele alฤฑndฤฑฤฤฑ da kamuoyuyla paylaลฤฑlabilir. Bรถyle bir yaklaลฤฑm, MSCIโnin endiลelerinin giderilmesine yardฤฑmcฤฑ olabilir.
Diฤer ihtimal ise dรผzenlemelerin teknik deฤiลikliklerle sฤฑnฤฑrlฤฑ kalmasฤฑ. Mevzuatta yeni kurallar getirilmesi elbette รถnemli. Ancak yatฤฑrฤฑmcฤฑ uygulamanฤฑn gerรงekten deฤiลtiฤine ikna olmazsa, bu adฤฑmlar tek baลฤฑna yeterli olmayabilir. Bรถyle bir durumda endeks deฤiลikliklerinin ertelenmesiyle konu kapanmaz. Tรผrkiyeโye yatฤฑrฤฑm yapan fonlar daha temkinli davranabilir, aktif portfรถy yรถneticileri risklerini yeniden hesaplayabilir. Bunun hisse fiyatlarฤฑna ve piyasaya gelen yabancฤฑ sermayeye nasฤฑl yansฤฑyacaฤฤฑ da zaman iรงinde ortaya รงฤฑkar.
SPKโnฤฑn fonlardaki paylarฤฑn hesaplanmasฤฑna iliลkin daha รถnce baลlattฤฑฤฤฑ dรผzenleme รงalฤฑลmalarฤฑ bu aรงฤฑdan รถnemli. Ancak MSCIโnin beklediฤi yalnฤฑzca bir mevzuat deฤiลikliฤi deฤil, yapฤฑlan dรผzenlemelerin sonuรงlarฤฑnฤฑ gรถrebilmek. Dolayฤฑsฤฑyla รถnรผmรผzdeki haftalarda atฤฑlacak adฤฑmlar kadar, bunlarฤฑn uygulamada neyi deฤiลtirdiฤi de belirleyici olacak.
Burada Tรผrkiye aรงฤฑsฤฑndan gรถzden kaรงฤฑrฤฑlmamasฤฑ gereken bir nokta var. Geliลen piyasa statรผsรผ yalnฤฑzca uluslararasฤฑ bir sฤฑnฤฑflandฤฑrma deฤil. Bu statรผ, yatฤฑrฤฑm kararlarฤฑnda kullanฤฑlan รถlรงรผtlerden biri. Olasฤฑ bir deฤiลikliฤin etkisi her fon iรงin aynฤฑ olmayacaktฤฑr; bazฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlar portfรถylerini yeniden dรผzenlemek zorunda kalabilir, bazฤฑlarฤฑ ise kararฤฑnฤฑ beklemeyi tercih edebilir. Bu nedenle ลimdiden kesin bir satฤฑล tutarฤฑ รผzerinden konuลmak doฤru olmaz.
Benim aรงฤฑmdan asฤฑl รถnemli olan, kasฤฑm ayฤฑna kadar hangi somut adฤฑmlarฤฑn atฤฑlacaฤฤฑ. MSCIโnin uyarฤฑsฤฑ ciddiye alฤฑnmalฤฑ. รรผnkรผ konu yalnฤฑzca endekse hangi hissenin girip รงฤฑkacaฤฤฑ deฤil, Tรผrkiye piyasasฤฑndaki verilerin ne รถlรงรผde gรผvenilir bulunduฤu.
Yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑ yeniden alฤฑma geรงebilir, hatta uygun fiyatlarฤฑ fฤฑrsat olarak da deฤerlendirebilir. Fakat piyasada kalฤฑcฤฑ olmak iรงin daha fazlasฤฑnฤฑ gรถrmek isteyecektir. Tรผrkiyeโnin รถnรผndeki dรถnemde bu gรผveni gรผรงlendirecek adฤฑmlar atฤฑp atamayacaฤฤฑ, endeks kararlarฤฑndan รงok daha uzun vadeli sonuรงlar doฤurabilir.
