Son gรผnlerde ekonomi kulislerinde ve sokakta en รงok konuลulan baลlฤฑklardan biri kredi kartฤฑ limitleri. Bankalarฤฑn, dรผzenleyici kurumlarฤฑn yรถnlendirmesiyle kredi kartฤฑ limitlerini dรผลรผrmesi, hatta bazฤฑ kartlarda harcama alanlarฤฑnฤฑ daraltmasฤฑ ciddi bir rahatsฤฑzlฤฑk yaratmฤฑล durumda. Haklฤฑ bir rahatsฤฑzlฤฑk bu.
รรผnkรผ mesele sadece โkart limitiโ deฤil; mesele, zaten zor dรถnen bir ekonomik รงarkฤฑn daha da yavaลlatฤฑlmasฤฑ.
Bugรผn Tรผrkiyeโde kredi kartฤฑ, lรผks tรผketimin deฤil, gรผnlรผk hayatฤฑn ana finansman aracฤฑ haline gelmiล durumda. Market alฤฑลveriลinden akaryakฤฑta, eczaneden okul masraflarฤฑna kadar pek รงok kalem kredi kartฤฑ ile dรถnรผyor. ฤฐnsanlar keyfi harcamalar iรงin deฤil, hayatฤฑ รงevirebilmek iรงin kart kullanฤฑyor.
ลunu net sรถyleyelim:
Limiti yรผksek olan herkes kartฤฑnฤฑ sonuna kadar harcamฤฑyor.
Aksine, yรผksek limit รงoฤu kiลi iรงin bir gรผvence alanฤฑ. โYa yarฤฑn bir saฤlฤฑk masrafฤฑ รงฤฑkarsa, ya evde ani bir ihtiyaรง olursaโ dรผลรผncesiyle orada duruyor. Harcanmayan limit, psikolojik bir emniyet kemeri gibi.
Ama o kemeri aniden keserseniz, insanlar kendini daha gรผvensiz hisseder. Gรผvensizlik ise ekonomide harcamayฤฑ azaltฤฑr, piyasayฤฑ daraltฤฑr.
Bir de iลin ticaret tarafฤฑ var ki, asฤฑl risk orada baลlฤฑyor.
Tรผrkiye ekonomisinin bel kemiฤi olan esnaf, kรผรงรผk iลletmeler ve KOBฤฐโler bรผyรผk รถlรงรผde kredi kartฤฑ dรถngรผsรผyle ayakta duruyor. Taksitli satฤฑล, kartla tahsilat, pos รผzerinden finansmanโฆ Bunlar sadece birer รถdeme yรถntemi deฤil; fiilen iลletmelerin nakit akฤฑลฤฑ yรถnetimi.
Kredi kartฤฑ limitleri dรผลtรผฤรผnde ne oluyor?
โ Tรผketici harcayamฤฑyor.
โ Esnaf satฤฑล yapamฤฑyor.
โ KOBฤฐ stok รงeviremiyor.
โ Zincirleme bir yavaลlama baลlฤฑyor.
Buna ekonomide โtalep daralmasฤฑโ diyoruz.
Ve talep daralmasฤฑ, รถzellikle maliyet enflasyonunun hรขlรข yรผksek olduฤu bir ortamda รงรถzรผm deฤil, yeni bir sorun รผretir.
Enflasyonla mรผcadele, insanlarฤฑ ve piyasayฤฑ sฤฑkฤฑลtฤฑrarak yapฤฑlmaz. Hele ki gฤฑda fiyatlarฤฑ hรขlรข yukarฤฑ yรถnlรผ seyrini korurkenโฆ Markete giden herkes bunu gรถrรผyor, istatistiklere bakmaya gerek yok.
ลimdi soralฤฑm:
Kredi kartฤฑ limitlerini dรผลรผrmek gฤฑda fiyatlarฤฑnฤฑ dรผลรผrรผyor mu?
Hayฤฑr.
Kiralarฤฑ dรผลรผrรผyor mu?
Hayฤฑr.
Enerji maliyetlerini azaltฤฑyor mu?
Hayฤฑr.
Ama ne yapฤฑyor?
Ekonomik hareketliliฤi yavaลlatฤฑyor.
Bรผyรผmeyi tรถrpรผlรผyor.
ฤฐnsanlarฤฑn zaten azalmฤฑล olan alฤฑm gรผcรผnรผ daha da zorluyor.
Asฤฑl yapฤฑlmasฤฑ gereken รงok daha net ve รงok daha zor bir iล:
Gelirleri artฤฑrmak.
Gerรงekรงi bir enflasyonla mรผcadele, harcamayฤฑ baskฤฑlamakla deฤil; insanlarฤฑn kazancฤฑnฤฑ, รผretimini ve verimliliฤini artฤฑrmakla olur. Maaลlarฤฑn, รผcretlerin, reel gelirlerin enflasyon karลฤฑsฤฑnda erimediฤi bir dรผzen kurmadan, kredi kartฤฑnฤฑ kฤฑsmak sadece geรงici bir pansuman olur. รstelik acฤฑtan bir pansuman.
Bugรผn insanlar borรงlanmayฤฑ sevdiฤi iรงin deฤil, baลka รงareleri kalmadฤฑฤฤฑ iรงin borรงlanฤฑyor. Kredi kartฤฑ, bu sistemde bir sonuรง. Sebep deฤil.
Sebep; hayat pahalฤฑlฤฑฤฤฑ.
Sebep; gelir-gider dengesinin bozulmasฤฑ.
Sebep; รผretim maliyetleri dรผลmeden fiyatlarla mรผcadele edilmeye รงalฤฑลฤฑlmasฤฑ.
Bu nedenle kredi kartฤฑ limitlerini dรผลรผrmek, enflasyonla mรผcadelede atฤฑlmasฤฑ gereken bir adฤฑm deฤil. Aksine, zaten zorlanan piyasayฤฑ daha da sฤฑkฤฑลtฤฑran, ticareti sekteye uฤratabilecek bir hamle.
Umarฤฑm bu karardan en kฤฑsa sรผrede dรถnรผlรผr ya da en azฤฑndan etkileri yeniden deฤerlendirilir. รรผnkรผ ekonomi, sadece tablolarla ve oranlarla deฤil; insan psikolojisiyle, gรผvenle ve beklentiyle de yรผrรผr.
Geri kalan รถnlemler โgeliri artฤฑrmadan, maliyetleri dรผลรผrmeden atฤฑlan adฤฑmlarโ sadece piyasayฤฑ ve insanlarฤฑ sฤฑkฤฑลtฤฑrฤฑr.
Sฤฑkฤฑลan ekonomi ise ne enflasyonu yener ne de bรผyรผmeyi sรผrdรผrรผr.
