ฤฐhtiyaรง kredilerinde rekor, vatandaลŸฤฑn รถdeme gรผcรผnรผ sorgulatฤฑyor

ฤฐhtiyaรง kredilerinde รถnceki zirvenin aลŸฤฑlmasฤฑ, bu geliลŸmenin geรงici bir dalgalanma olarak gรถrรผlmemesi gerektiฤŸini dรผลŸรผndรผrรผyor.

ฤฐhtiyaรง kredilerinde takibe dรถnรผลŸรผm oranฤฑnฤฑn yรผzde 6,75โ€™e yรผkselmesi, bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn yakฤฑndan izlemesi gereken bir geliลŸme olmanฤฑn รถtesinde anlam taลŸฤฑyor.

Borsatek haberlerini X'te takip et
X'te takip et

ร‡รผnkรผ ihtiyaรง kredisi, รงoฤŸu zaman yatฤฑrฤฑm yapmak veya varlฤฑk edinmek iรงin deฤŸil, gรผnlรผk hayatฤฑn giderlerini karลŸฤฑlamak, ertelenen bir รถdemeyi yapmak ya da beklenmedik bir harcamayฤฑ finanse etmek iรงin kullanฤฑlฤฑyor. Bu nedenle sรถz konusu verideki yรผkseliลŸ, vatandaลŸฤฑn gelir ve gider dengesinde yaลŸanan bozulmaya iliลŸkin รถnemli bir iลŸaret olarak deฤŸerlendirilmeli.

Bankacฤฑlฤฑk Dรผzenleme ve Denetleme Kurumuโ€™nun verilerine gรถre ihtiyaรง kredilerinde takibe dรถnรผลŸรผm oranฤฑ 2 Ekim itibarฤฑyla yรผzde 6,75โ€™e ulaลŸtฤฑ. Bรถylece 2016-2017 dรถneminde gรถrรผlen yรผzde 6,66โ€™lฤฑk รถnceki zirve geride kaldฤฑ. Bireysel kredi kartlarฤฑnda takip oranฤฑnฤฑn yรผzde 5,7โ€™ye yรผkselmesi de dikkat รงekiyor. Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn genelinde bu oranฤฑn yรผzde 3,2 seviyesinde kalmasฤฑ, sorunun รถzellikle bireysel borรงlanma tarafฤฑnda belirginleลŸtiฤŸini gรถsteriyor.

Burada รถnemli bir ayrฤฑm var. Takibe dรถnรผลŸรผm oranฤฑndaki artฤฑลŸ, bรผtรผn kredi mรผลŸterilerinin borรงlarฤฑnฤฑ รถdeyemediฤŸi anlamฤฑna gelmiyor. Ancak kredi borรงlarฤฑnฤฑn geri รถdenmesinde sorun yaลŸayan kesimin ve takipteki alacaklarฤฑn aฤŸฤฑrlฤฑฤŸฤฑnฤฑn arttฤฑฤŸฤฑnฤฑ gรถsteriyor. รœstelik ihtiyaรง kredilerinde รถnceki zirvenin aลŸฤฑlmasฤฑ, bu geliลŸmenin geรงici bir dalgalanma olarak gรถrรผlmemesi gerektiฤŸini dรผลŸรผndรผrรผyor.

Gelir artฤฑลŸฤฑ neden yeterli olmuyor?

Bir hanenin bรผtรงesini deฤŸerlendirirken yalnฤฑzca maaลŸ artฤฑลŸฤฑna bakmak yeterli deฤŸil. ร–nemli olan, gelirdeki artฤฑลŸฤฑn temel tรผketim harcamalarฤฑnฤฑ ne รถlรงรผde karลŸฤฑlayabildiฤŸi ve ay sonunda ne kadar kullanฤฑlabilir gelir kaldฤฑฤŸฤฑdฤฑr. Gฤฑda, kira, ulaลŸฤฑm, eฤŸitim ve saฤŸlฤฑk giderleri yรผkselirken รผcretlerdeki artฤฑลŸ bu giderleri karลŸฤฑlamakta yetersiz kalฤฑyorsa, aradaki fark bir sรผre tasarruflardan, ardฤฑndan kredi kartlarฤฑndan ve ihtiyaรง kredilerinden karลŸฤฑlanabiliyor.

Kredi kullanฤฑmฤฑ ilk aลŸamada bรผtรงeyi rahatlatabilir. Fakat yeni borcun taksiti, sonraki aylarda elde edilecek gelirden karลŸฤฑlanmak zorundadฤฑr. Fiyatlarฤฑn yรผksek seyrettiฤŸi ve faizlerin borรงlanma maliyetini artฤฑrdฤฑฤŸฤฑ bir ortamda, yeni kredi taksitlerini รถdemek giderek zorlaลŸabilir. Gelirinde beklenmedik bir dรผลŸรผลŸ yaลŸayan ya da zorunlu harcamalarฤฑ artan bir tรผketici iรงin รถdeme planฤฑ kฤฑsa sรผrede sรผrdรผrรผlemez hale gelebilir.

Bu noktada kredi faizleri kadar gelirlerin niteliฤŸi de รถnem kazanฤฑyor. Dรผzenli bir maaลŸฤฑ olan, ancak gelirinin bรผyรผk bรถlรผmรผnรผ zorunlu giderlerine ayฤฑran bir vatandaลŸla yรผksek ve dรผzenli tasarruf yapabilen bir vatandaลŸ aynฤฑ ekonomik koลŸullardan aynฤฑ รถlรงรผde etkilenmiyor. Dolayฤฑsฤฑyla borรง รถdeme kapasitesini deฤŸerlendirirken yalnฤฑzca toplam borca deฤŸil, gelire ve zorunlu harcamalara da bakmak gerekiyor.

Krediye eriลŸim kadar geri รถdeme gรผcรผ de รถnemli

Ekonomi yรถnetiminin enflasyonla mรผcadele kapsamฤฑnda finansal koลŸullarฤฑ sฤฑkฤฑ tutmasฤฑ, talebin dengelenmesi aรงฤฑsฤฑndan belirli bir iลŸlev gรถrebilir. Ancak yรผksek faizlerin hane halkฤฑ รผzerindeki etkisi de yakฤฑndan izlenmeli. Yeni kredi kullanmanฤฑn pahalฤฑlaลŸmasฤฑ, mevcut borรงlarฤฑn รถdenmesini kendiliฤŸinden kolaylaลŸtฤฑrmฤฑyor. Tersine, daha รถnce borรงlanmฤฑลŸ ve gelirinin รถnemli bir bรถlรผmรผnรผ taksitlere ayฤฑran vatandaลŸฤฑn bรผtรงesi รผzerindeki baskฤฑ devam edebiliyor.

ร–te yandan krediye eriลŸimin zorlaลŸmasฤฑ, finansal sฤฑkฤฑntฤฑ yaลŸayan herkesin daha az borรงlanacaฤŸฤฑ anlamฤฑna da gelmiyor. Bazฤฑ tรผketiciler harcamalarฤฑnฤฑ azaltabilirken bazฤฑlarฤฑ baลŸka borรงlanma kanallarฤฑna yรถnelebiliyor. Kredi kartฤฑ, kredili mevduat hesabฤฑ ve ihtiyaรง kredisi arasฤฑndaki geรงiลŸler, hane halkฤฑnฤฑn toplam borรง yรผkรผnรผn birlikte deฤŸerlendirilmesini gerekli kฤฑlฤฑyor.

Bankalar aรงฤฑsฤฑndan da mesele yalnฤฑzca takipteki alacaklarฤฑn artmasฤฑ deฤŸil. Bireysel kredilerde geri รถdeme performansฤฑnฤฑn bozulmasฤฑ, kredi verme iลŸtahฤฑnฤฑ etkileyebilir ve bankalarฤฑn risk maliyetlerini yรผkseltebilir. Bu durumun ne รถlรงรผde bilanรงo baskฤฑsฤฑ yaratacaฤŸฤฑ ise takipteki alacaklarฤฑn toplam krediler iรงindeki payฤฑna, karลŸฤฑlฤฑklara ve bankalarฤฑn sermaye yapฤฑsฤฑna baฤŸlฤฑ.

Asฤฑl gรถsterge, borcun nasฤฑl รถdendiฤŸi

ฤฐhtiyaรง kredilerinde rekor kฤฑrฤฑlmasฤฑ tek baลŸฤฑna ekonominin geneline iliลŸkin kesin bir hรผkรผm vermek iรงin yeterli deฤŸil. Ancak kredi kartlarฤฑnda da takip oranฤฑnฤฑn yรผkselmesiyle birlikte deฤŸerlendirildiฤŸinde, hane halkฤฑnฤฑn รถdeme kapasitesine iliลŸkin daha kapsamlฤฑ bir incelemeyi gerekli kฤฑlฤฑyor. ร–nรผmรผzdeki dรถnemde takipteki alacaklarฤฑn yanฤฑ sฤฑra bireysel kredi bรผyรผmesi, reel รผcretler, istihdam, hane halkฤฑ tasarruflarฤฑ ve tรผketici gรผvenindeki geliลŸmeler birlikte izlenmeli.

Enflasyonla mรผcadelede kalฤฑcฤฑ sonuรง alฤฑnabilmesi iรงin fiyat artฤฑลŸlarฤฑnฤฑn yavaลŸlamasฤฑ kadar, vatandaลŸฤฑn gelirinin temel ihtiyaรงlarฤฑnฤฑ karลŸฤฑlamaya yetmesi de รถnem taลŸฤฑyor. Enflasyon oranฤฑndaki dรผลŸรผลŸ, fiyatlarฤฑn gerilemesi deฤŸil, artฤฑลŸ hฤฑzฤฑnฤฑn yavaลŸlamasฤฑ anlamฤฑna geliyor. Bu nedenle geรงmiลŸ dรถnemde yรผkselmiลŸ fiyatlarฤฑn hane halkฤฑ bรผtรงesi รผzerindeki etkisi bir sรผre daha devam edebilir.

ฤฐhtiyaรง kredilerinde gรถrรผlen yeni zirve, ekonomi politikalarฤฑnฤฑn deฤŸerlendirilmesinde yalnฤฑzca enflasyon ve faiz gรถstergeleriyle yetinilmemesi gerektiฤŸini ortaya koyuyor. VatandaลŸฤฑn borcunu dรผzenli รถdeyebilmesi, gelirinden tasarruf yapabilmesi ve yeni bir harcama karลŸฤฑsฤฑnda yeniden borรงlanmak zorunda kalmamasฤฑ da ekonomik dengelenmenin รถnemli รถlรงรผtleri arasฤฑnda yer alฤฑyor.

ร–nรผmรผzdeki dรถnemde takip oranlarฤฑnฤฑn gerileyip gerilemeyeceฤŸini belirleyecek temel unsurlar, gelirlerin seyri, fiyat artฤฑลŸlarฤฑnฤฑn hฤฑzฤฑ ve borรงlanma maliyetleri olacak. Bu verilerde kalฤฑcฤฑ bir iyileลŸme gรถrรผlmeden yalnฤฑzca kredi kullanฤฑmฤฑndaki yavaลŸlamaya bakarak hane halkฤฑnฤฑn finansal aรงฤฑdan rahatladฤฑฤŸฤฑ sonucuna varmak doฤŸru olmayacaktฤฑr.