3 ลubat 2015 tarihinde Bankacฤฑlฤฑk Dรผzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK), Asya Katฤฑlฤฑm Bankasฤฑ A. ล.โnin 122 ortaฤฤฑna ait imtiyazlฤฑ hisse senetleri รผzerinde bulunan temettรผ hariรง ortaklฤฑk haklarฤฑnฤฑn Tasarruf Mevduatฤฑ Sigorta Fonu (TMSF) tarafฤฑndan kullanฤฑlmasฤฑna karar verdi.
Kamuoyuna yapฤฑlan aรงฤฑklamaya, kararฤฑn gerekรงesi 5411 sayฤฑlฤฑ Bankacฤฑlฤฑk Kanunun 18. Maddesinin 5. Fฤฑkrasฤฑ
Fฤฑkrada; โKurucularda aranan nitelikleri kaybeden nitelikli paya sahip ortaklar temettรผ dฤฑลฤฑndaki ortaklฤฑk haklarฤฑndan yararlanamaz. Bu halde, diฤer ortaklฤฑk haklarฤฑ Kurumun bildirimi รผzerine Fon tarafฤฑndan kullanฤฑlฤฑr.โ gibi gayet aรงฤฑk, tartฤฑลmaya yer bฤฑrakmayan bir hรผkรผm bulunuyor.
Bank Asyaโda sรถz konusu ortaklarฤฑn banka kurucularฤฑnda arana nitelikleri kaybedip kaybetmedikleri konusunda bir bilgimiz olmadฤฑฤฤฑ iรงin BDDK kararฤฑnฤฑn doฤru ya da yanlฤฑล olduฤunu sรถyleyecek durumda deฤiliz. Basฤฑndan รถฤrendiฤimiz kadarฤฑyla, haklarฤฑnฤฑ kaybeden ortaklar zaten konuyu mahkemeye taลฤฑmฤฑล durumdalar. ลu an iรงin mahkemenin vereceฤi kararฤฑ beklemek en doฤrusu.
Ancak BDDKโnฤฑn Bankacฤฑlฤฑk Kanunuโnun 18. Maddesine dayanarak, bir bankanฤฑn Yรถnetim Kurulu รyelerini ve Genel Mรผdรผr gรถrevden almasฤฑ ve yerine yenilerini atamasฤฑ, bu konuda ana kanun olan 6102 sayฤฑlฤฑ Tรผrk Ticaret Kanunuโnun amir hรผkรผmlerine belirgin bir ลekilde aykฤฑrฤฑlฤฑk teลkil ediyor.
รncelikle Bankacฤฑlฤฑk Kanunuโnun 18. Maddesi BDDKโya bir bankanฤฑn yรถnetim kurulunu ve genel mรผdรผrรผnรผ deฤiลtirme yetkisi vermemekte. รyle olsaydฤฑ, tฤฑpkฤฑ 70. Maddenin c bendine olduฤu gibi, bu yetki aรงฤฑk seรงik yazฤฑlฤฑrdฤฑ. Oysaki 18. maddede sadece โtemettรผ hariรง ortaklฤฑk haklarฤฑnฤฑn TMSF tarafฤฑndan kullanฤฑlmasฤฑndanโ bahsediliyor.
Bu hak kullanฤฑmฤฑ devrinden sonra eฤer yรถnetim kurulu รผyeleri deฤiลtirilmek isteniyorsa, bunun hangi gerekรงelere dayandฤฑrฤฑlarak, nasฤฑl yapฤฑlacaฤฤฑ da ilgili mevzuatta hรผkรผm altฤฑna alฤฑnmฤฑล durumda.
ลimdi Tรผrkiyeโde olan bitenleri bir tarafa bฤฑrakalฤฑm ve bir anonim ลirkette yรถnetim kurulunun nasฤฑl deฤiลtirileceฤini, ilgili kanun maddelerine atฤฑf yaparak adฤฑm adฤฑm anlatalฤฑm.
รncelikle bu konuda bilinmesi gereken en รถnemli bilgi ลu: Anonim ลirketlerde yรถnetim kurulu รผyeleri, ancak ve ancak genel kurul toplantฤฑsฤฑnda ลirketin ortaklarฤฑ tarafฤฑndan seรงilir veya gรถrevden alฤฑnฤฑr.
Tรผrk Ticaret Kanunuโnun (TTK) 408. Maddesinin ikinci fฤฑkrasฤฑnฤฑn c bendine gรถre kurul รผyelerinin seรงimi ve gรถrevden alฤฑnmasฤฑ genel kurulun devredilmez gรถrevleri arasฤฑndadฤฑr.
Buradaki tek istisna Bankacฤฑlฤฑk Kanunuโnu 70. maddesindeki, tรผm tedbirlere raฤmen bankanฤฑn mali yapฤฑsฤฑnฤฑn gittikรงe bozulmasฤฑ durumudur. Bu รถzel durum haricinde kurul รผyelerini gรถrevden almanฤฑn tek yolu; ilgili mevzuata uygun bir ลekilde genel kurul toplantฤฑsฤฑ yapmak, bu toplantฤฑya yรถnetim kurulu รผyelerinin gรถrevden alฤฑnacaฤฤฑ ve yeni รผyelerin atanacaฤฤฑna dair bir gรผndem maddesi eklemek ve bu gรผndem maddesini toplantฤฑya katฤฑlan ortaklarฤฑn salt รงoฤunluฤunun onayฤฑ ile karara baฤlamaktฤฑr.
Ayrฤฑca yรถnetim kurulunda bulunan baฤฤฑmsฤฑz รผyeleri, baฤฤฑmsฤฑzlฤฑk niteliklerini kaybetmedikleri mรผddetรงe, gรถrev sรผrelerinin sonuna kadar ortaklar dahi gรถrevden alamamaktadฤฑrlar. Sermaye Piyasasฤฑ Kurul (SPK) tarafฤฑndan รงฤฑkarฤฑlan, II-17.1 sayฤฑlฤฑ Kurumsal Yรถnetim Tebliฤinin ekinde yer alan Kurumsal Yรถnetim ฤฐlkelerinin 4.3 numaralฤฑ alt bรถlรผmรผnde bulunan ve halka aรงฤฑk ลirketler iรงin uygulanmasฤฑ zorunlu olan standartlarฤฑ baฤฤฑmsฤฑz รผyelerin hangi niteliklere sahip olmasฤฑ gerektiฤini ve nasฤฑl seรงileceklerini hรผkรผm altฤฑna almฤฑลtฤฑr. Hisse senetleri Borsa ฤฐstanbulโda iลlem gรถren her ลirketin yรถnetim kurulunda yer alan baฤฤฑmsฤฑz รผyelerin seรงilmeleri bu standartlardaki sรผrece uygun yapฤฑlmasฤฑ zorunludur.
Yรถnetim Kurulunu deฤiลtirmenin tek yolu genel kurul toplantฤฑsฤฑnda karar รงฤฑkarmak olduฤuna gรถre, bu toplantฤฑ nasฤฑl gerรงekleลtirilecek? Hem Tรผrk Ticaret Kanunu hem de SPK mevzuatฤฑ bu toplantฤฑlarฤฑn nasฤฑl yapฤฑlacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑk seรงik kurallara baฤlamฤฑลtฤฑr.
TTKโnฤฑn 410. Maddesine gรถre genel toplantฤฑlarฤฑna รงaฤrฤฑ yรถnetim kurulu tarafฤฑndan yapฤฑlฤฑr. %5โden fazla paya sahip ortaklarฤฑn da genel kurul toplantฤฑ รงaฤrฤฑsฤฑ yapma ya da yapฤฑlacak toplantฤฑya gรผndem maddesi ekleme haklarฤฑ bulunmaktadฤฑr.
Bu ortaklar, genel kurulun toplanmasฤฑ iรงin yรถnetim kuruluna baลvururlar, eฤer yรถnetim kurulu bu talebi dikkate alฤฑp genel kurulu toplantฤฑya davet etmez ise ortaklar, ลirketin merkezinin bulunduฤu yerdeki ticaret mahkemesine dava aรงarak genel kurulun toplanmasฤฑnฤฑ saฤlayabilirler.
Buraya kadar anlattฤฑฤฤฑmฤฑz bilgiler ฤฑลฤฑฤฤฑnda, 3 ลubat 2015 tarihli BDDK kararฤฑ sonrasฤฑnda, nasฤฑl mevzuata uygun davranฤฑlmasฤฑ gerektiฤini ลรถyle รถzetlemek mรผmkรผn: Bankacฤฑlฤฑk Kanunuโnun18. Maddesi sadece ortaklฤฑk haklarฤฑnฤฑn TMSF tarafฤฑndan kullanฤฑlabilmesine icazet verebilmektedir.
Her ne kadar yargฤฑ sรผrecinde olsa ve bu kararฤฑn haklฤฑ gerekรงelerinin olduฤunu var saysak bile, TMSF kontrolรผne sadece 122 ortaฤฤฑn temettรผ hariรง ortaklฤฑk haklarฤฑ geรงmiลtir.
Bu aลamada TMSF eฤer yรถnetim kurulunu deฤiลtirmek istiyorsa, ilk yapmasฤฑ gereken 3 ลubat รถncesindeki Yรถnetim Kuruluโna, kurul รผyelerinin deฤiลtirilmesini iรงeren gรผndem maddesi ile genel kurul toplantฤฑ รงaฤrฤฑsฤฑ yapmasฤฑ iรงin baลvuruda bulunmasฤฑ gerekirdi.
Yรถnetim Kurulu bu baลvuruyu olumlu cevaplamadฤฑฤฤฑ takdirde ฤฐstanbul Ticaret mahkemesine baลvurarak, mahkeme marifeti ile genel kurulu toplantฤฑya รงaฤฤฑrmalฤฑydฤฑ.
Ayrฤฑca Yรถnetim Kurulโunda bulunan 3 baฤฤฑmsฤฑz รผyenin gรถrevden alฤฑnmasฤฑ iรงin de makul gerekรงeler รถne sรผrmeli ve yerlerine seรงilecek baฤฤฑmsฤฑzlฤฑk niteliklerine sahip adaylarฤฑ 30 gรผn รถncesinde SPKโya bildirmesi gerekliydi.
Son olarak, Bankaโnฤฑn Genel Mรผdรผrโรผnรผn de gรถrevden alฤฑnmasฤฑ TTK 375. Maddesine aykฤฑrฤฑlฤฑk teลkil etmektedir. Bu maddeye gรถre bir ลirketin รผst seviye yรถneticilerinin atanmasฤฑ ve gรถrevden alฤฑnmasฤฑ Yรถnetim Kurulunun devredilemez gรถrevleri arasฤฑnda yer almaktadฤฑr. TMSF eฤer 3 ลubat รถncesi Genel Mรผdรผrรผ, yasalara uygun ลekilde gรถrevden almak istiyorsa, รถncelikle yukarฤฑda anlattฤฑฤฤฑmฤฑz ลekilde oluลturulan yรถnetim kurulu kararฤฑyla bu iล yapฤฑlmalฤฑydฤฑ.
ย
