Sadece yatฤฑrฤฑm motifiyle -kar payฤฑ elde etmek veya fiyat hareketlerinden kazanรง saฤlamak amacฤฑyla- Borsa ฤฐstanbulโda alฤฑnan hisse senetlerinin, yeni sahibine aynฤฑ zamanda ลirkete ortaklฤฑk ve bu ortaklฤฑฤa baฤlฤฑ bir takฤฑm haklar getirdiฤini daha รถnceki yazฤฑlarฤฑmฤฑzda ifade etmiลtik.
Bu haklardan biri de ลirketi ve dolayฤฑsฤฑ ile kendisini ilgilendiren konularda, ลirket yรถnetiminden tam, doฤru ve zamanฤฑnda bilgi ve belge talep etme hakkฤฑdฤฑr. ลirket yรถnetimlerinin bu talepleri karลฤฑlamada en รถnemli aracฤฑ ise faaliyet raporudur.
Faaliyet raporlarฤฑnฤฑ, ลirket yรถnetimi ile ortaklar ve diฤer menfaat sahipleri arasฤฑndaki doฤrudan bir iletiลim kanalฤฑ olarak tanฤฑmlamak da mรผmkรผn. Bir faaliyet dรถneminde, 1 Ocak ile 31 Aralฤฑk arasฤฑndaki bir yฤฑllฤฑk sรผrede, yรผrรผtรผlen faaliyetler ve elde edilen sonuรงlar iyisiyle-kรถtรผsรผyle, gรผnahฤฑyla-sevabฤฑyla faaliyet raporunda yer alฤฑr ve dรถnem sonunu takip eden รผรง ay iรงinde yapฤฑlacak genel kurul toplantฤฑsฤฑnda ortaklar tarafฤฑndan ibra edilir.
Anonim ลirketleri yakฤฑndan ilgilendiren Tรผrk Ticaret Kanunu, Sermaye Piyasasฤฑ Kanunu, Bankacฤฑlฤฑk Kanunu ve bu kanunlarฤฑn ikincil dรผzenlemeleri, her faaliyet dรถnemi sonunda yฤฑllฤฑk faaliyet raporunun yayฤฑnlanmasฤฑnฤฑ zorunlu kฤฑlmฤฑล ve iรงeriฤinde hangi bilgilere yer verilmesi gerektiฤini ayrฤฑntฤฑlarฤฑyla belirtmiลtir.
Bir baลka ifade ile faaliyet raporu ลirketlerin keyfiyetine bฤฑrakฤฑlmayฤฑp, ลirketler aรงฤฑsฤฑndan bir yรผkรผmlรผlรผk haline getirilmiล. Bu durumda, yatฤฑrฤฑmcฤฑ/ลirket ortaฤฤฑ aรงฤฑsฤฑndan da faaliyet raporundaki bilgilerin talep edilmesi bireysel hak olmaktadฤฑr.
Gรผmrรผk ve Ticaret Bakanlฤฑฤฤฑnฤฑn faaliyet raporu ile ilgili Yรถnetmeliฤinde, ลirketlerin hangi bilgilere ver vereceฤi รงok ayrฤฑntฤฑlฤฑ olarak belirlenmiลtir. ลu baฤlantฤฑdan Yรถnetmeliฤi ulaลmak mรผmkรผn:
Kรผรงรผk yatฤฑrฤฑmcฤฑ, ortaฤฤฑ olduฤu ลirketin faaliyet raporunda neleri aramalฤฑ ve nelere dikkat etmeli? Faaliyet rapor incelenirken aลaฤฤฑdaki รถnerilerin gรถz รถnรผnde bulundurulmasฤฑ, yatฤฑrฤฑm kararlarฤฑnฤฑn saฤlฤฑklฤฑ alฤฑnmasฤฑna fayda saฤlayacaฤฤฑ kanaatindeyiz.
รncelikle yฤฑllฤฑk faaliyet raporu; ลirketin ilgili hesap dรถnemine ait iล ve iลlemlerinin akฤฑลฤฑnฤฑ, her yรถnรผyle finansal durumunu, ลirketin hak ve yararฤฑnฤฑ da gรถzetecek ลekilde, doฤru, eksiksiz, dolambaรงsฤฑz, gerรงeฤe uygun ve dรผrรผst bir ลekilde yansฤฑtmalฤฑdฤฑr.
Raporda yanฤฑltฤฑcฤฑ, abartฤฑlฤฑ ve yanlฤฑล kanaat uyandฤฑrฤฑcฤฑ, gerรงeฤe aykฤฑrฤฑ ifadelere yer verilemez.
ลirketin, finansal performansฤฑ ile finansal durumunun genel รถzellikleri ve karลฤฑ karลฤฑya bulunduฤu temel riskler raporda deฤerlendirilir. ลirketin finansal durumuna iliลkin bu deฤerlendirmeler finansal tablolara dayandฤฑrฤฑlmalฤฑ, ayrฤฑca finansal olmayan risklere de yer verilmelidir.
Raporda; ลirket faaliyet ve hizmetlerinin etkin, gรผvenilir ve kesintisiz bir ลekilde yรผrรผtรผlmesini, muhasebe ve mali raporlama sisteminden saฤlanan bilgilerin bรผtรผnlรผฤรผnรผ, tutarlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ, gรผvenilirliฤini, zamanฤฑnda elde edilebilirliฤini ve gรผvenliฤini saฤlamak amacฤฑyla yapฤฑlan iรง kontrolรผn etkinliฤi, yeterliliฤi ve uyumluluฤu konularฤฑnda aรงฤฑklamalara yer almalฤฑdฤฑr.
Yฤฑllฤฑk faaliyet raporunda gerekli olmasฤฑ halinde istatistiki bilgilere ve grafiklere de yer verilebilir.
Ayrฤฑca raporda ลirketin geliลmesine ve karลฤฑlaลmasฤฑ muhtemel risklere aรงฤฑkรงa iลaret olunur ve bu konulara iliลkin yรถnetim organฤฑnฤฑn deฤerlendirmesine yer verilir. Geleceฤe yรถnelik bilgi verildiฤi veya tahminlerde bulunulduฤu durumlarda, bunlarฤฑn dayandฤฑฤฤฑ gerekรงelere ve istatistiki bilgilere de yer verilmesi zorunludur. Elbette geleceฤe yรถnelik bilgi ve tahminler ลirketin finansal durumu ve faaliyet sonuรงlarฤฑ ile uyumlu olmalฤฑdฤฑr.
Raporda ลirketin niteliฤi ve konumu itibariyle ortaklarฤฑn haklarฤฑnฤฑ kullanabilmesi iรงin bilmeleri gereken her tรผrlรผ bilgilere yer verilmesi zorunludur.
ลirket aleyhine aรงฤฑlan ve ลirketin mali durumunu ve faaliyetlerini etkileyebilecek nitelikteki davalar ve olasฤฑ sonuรงlarฤฑ hakkฤฑnda bilgiler ile mevzuat hรผkรผmlerine aykฤฑrฤฑ uygulamalar nedeniyle ลirket ve yรถnetim organฤฑ รผyeleri hakkฤฑnda uygulanan idari veya adli yaptฤฑrฤฑmlara iliลkin aรงฤฑklamalar raporda aรงฤฑkรงa anlatฤฑlmalฤฑdฤฑr.
รzellikle geleceฤe iliลkin beklentiler ลirketin gelecekteki deฤerini etkileyecek nitelikte olduฤu iรงin yatฤฑrฤฑmcฤฑ/ลirket ortaฤฤฑ tarafฤฑndan dikkatlice ele alฤฑnmalฤฑ, gerekiyorsa yatฤฑrฤฑm kararฤฑ gรถzden geรงirilmelidir.
Peki, ลirketler Yรถnetmelikte ayrฤฑntฤฑsฤฑ, yukarฤฑda da รถnemlilerini verdiฤimiz bilgilere faaliyet raporlarฤฑnda yer vermezlerse kรผรงรผk yatฤฑrฤฑmcฤฑlar neler yapabilirler?
Ellerindeki en รถnemli araรง genel kurula katฤฑlma hakkฤฑ: ลirketin genel kurul toplantฤฑsฤฑnda hazฤฑr bulunarak, faaliyet raporunun tartฤฑลฤฑlacaฤฤฑ ve ibra edileceฤi gรผndem maddesine sฤฑra geldiฤinde divan baลkanฤฑndan sรถz isteyerek eksik bilgilerin aรงฤฑklanmasฤฑnฤฑ isteyebilirler.
Bu gรผndem maddesi oylanฤฑrken ret oyu verip muhalefet ลerhini tutanaฤa iลlettikten sonra, bu gรผndem maddesi ile ilgili alฤฑnan genel kurul kararฤฑnฤฑn iptal edilmesi iรงin mahkemeye de gitme haklarฤฑ bulunmaktadฤฑr. Ayrฤฑca ortaฤฤฑ olduklarฤฑ ลirketin, Sermaye Piyasasฤฑ Kurulu veya Bankacฤฑlฤฑk Dรผzenleme ve Denetleme Kurulu gibi รผst kurullarฤฑ var ise bu mercilere faaliyet raporundaki eksikliklerin giderilmesi iรงin baลvurabilirler.
Ancak burada yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn amacฤฑ, ลirket hakkฤฑnda doฤru bilgiyi elde etmek ve bu doฤru bilgiye dayanarak ลirket yรถnetimine hesap sormak olmalฤฑ. Bu hesap verme mekanizmasฤฑ ลirket yรถneticilerinin daha disiplinli ve etkin รงalฤฑลmasฤฑnฤฑ saฤlayacak araรงlardan biridir.
ลirketin kรผรงรผk ortaklarฤฑ da bu hesap sorma mekanizmasฤฑnฤฑ amacฤฑna uygun kullanmalฤฑdฤฑr.
Kรผรงรผk yatฤฑrฤฑmcฤฑ bireysel haklarฤฑnฤฑ kullanฤฑrken, bilinรงsiz veya kรถtรผ niyetli olarak, ลirket iลlerini aksatacak, zora sokacak ve ลirketi zarara uฤratacak tasarruflarda bulunmasฤฑ en nihayetinde kendisine zarar verecektir. รรผnkรผ yaptฤฑฤฤฑ yatฤฑrฤฑmฤฑn gelecekteki deฤeri bu bilinรงsiz veya kรถtรผ niyetli uygulamalardan olumsuz etkilenebilecektir.
