Halka aรงฤฑk ลirketlerin Kurumsal Sosyal Sorumluluk (KSS) kapsamฤฑnda yรผrรผttรผkleri faaliyetler kurumsal vatandaลlฤฑฤฤฑn bir gereฤi. Ancak bu faaliyetler ลirket kaynaklarฤฑnฤฑn, haksฤฑz yere ve ekonomik rasyonelliฤe aykฤฑrฤฑ bir ลekilde transferine neden olmamalฤฑ. Yatฤฑrฤฑmcฤฑ, hissesine yatฤฑrฤฑm yaptฤฑฤฤฑ ลirketlerin yรผrรผttรผฤรผ KSS faaliyetleri yakฤฑndan takip ederek bu tรผr suistimallerin รถnรผne geรงebilir.
Nasฤฑl ki bireyler bir devlete vatandaลlฤฑk baฤฤฑyla baฤlฤฑ ve bu baฤlฤฑlฤฑฤฤฑn gereฤi olarak รงeลitli sorumluluklar taลฤฑyorlarsa, benzer ลekilde yasalara uygun ลekilde kurulan ลirketler de bir devletin vatandaลฤฑdฤฑrlar ve bir takฤฑm sorumluluklar yรผklenmiลlerdir. Buna, kurumsal vatandaลlฤฑk denmekte ve bundan dolayฤฑ ลirketlerin de kurumsal sosyal sorumluluklarฤฑ bulunmaktadฤฑr. Tabii ekonomik ve siyasi kargaลanฤฑn hiรง eksik olmadฤฑฤฤฑ Tรผrkiyeโde KSS gibi bir konunun gรผndemde yer edinmesi zor. Borsaโdaki fiyatlarฤฑn kolay kolay tahmin edilemediฤi bir yatฤฑrฤฑm ortamฤฑnda, kรผรงรผk yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn, ลirket deฤerine ancak uzun vadede olumlu etki edecek faktรถrleri daha az dikkate almalarฤฑ yรผksek olasฤฑlฤฑk. Ancak bu bir kฤฑsa vade tuzaฤฤฑ. Kฤฑsa vadeli fiyat hareketlerine gรถre karar verip, uzun vadedeki yรผksek kazanรงlarฤฑ kaรงฤฑrmakla sonuรงlanabilir. Uzun vadeli yรผksek kazanรงlar elde etmenin yolu da ลirket deฤerini gelecekte olumlu etkileyecek faktรถrlere gรถre yatฤฑrฤฑm yapmaktฤฑr. Bu faktรถrlerden biri de KSS.
Avrupa Komisyonu, KSSโyi ลirketlerin topluma ve รงevreye karลฤฑ olan sorumluluฤu olarak tanฤฑmlamฤฑล. Komisyona gรถre; her ลirket iรงinde bulunduฤu toplum ve faaliyet gรถsterdiฤi doฤal รงevre รผzerindeki olumsuz etkilerini en az seviyeye indirme ve daha da รถnemlisi toplumu ve doฤal รงevreyi geliลtirecek ve olumlu etkileyecek projelere destek olma sorumluluฤu taลฤฑmalฤฑdฤฑr. Bu sorumluluฤu yerine getirirken yasal zorunluluklarฤฑn รถtesine geรงmeli ve yapacaklarฤฑnฤฑ gรถnรผllรผlรผk temelinde yerine getirmelidir. Bu iyi bir kurumsal vatandaล olmanฤฑn gereฤidir.
ลirketler iyi bir kurumsal vatandaล olmak iรงin; doฤal รงevreyi koruma duyarlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ, toplumsal deฤerlere saygฤฑyฤฑ, etik deฤerleri, insan haklarฤฑna saygฤฑyฤฑ stratejilerinin ve ana faaliyet konularฤฑnฤฑn temel dayanaฤฤฑ yapmalarฤฑ gerekiyor. Ortaklar, รงalฤฑลanlar, mรผลteriler, tedarikรงiler ve tรผm toplum bireylerinden oluลan menfaat gruplarฤฑ ile kurulan iliลkilerin, karลฤฑlฤฑklฤฑ gรผvene dayalฤฑ kazan-kazan modeline gรถre oluลturulmasฤฑ yine KSSโฤฑn รถnemli gerekleri olarak รถne รงฤฑkฤฑyor. KSSโun bir baลka รถnemli gereฤi de bu kapsamda yรผrรผtรผlen tรผm faaliyetlerin ลeffaf bir ลekilde gerรงekleลtirilmesi. Bir baลka ifade ile kamuoyunun zamanฤฑnda, tam ve doฤru olarak bilgilendirilmeli ve รถzellikle ลirketin bu alandaki bรผtรงesinin ลirket ortaklarฤฑnฤฑn bilgisine ve onayฤฑna sunulmalฤฑdฤฑr.
Peki, KSS ลirkete nasฤฑl bir fayda saฤlฤฑyor? Hisse senedi yatฤฑrฤฑmcฤฑsฤฑ aรงฤฑsฤฑndan รถnemli olan ลirket deฤerini nasฤฑl yรผkseltiyor? ลirketin KSS kapsamฤฑnda yรผrรผttรผฤรผ faaliyetlerin kฤฑsa vadede ลirket deฤerini yรผkseltmesini beklemek boลuna olur. Hatta bu faaliyetlerin belirli bir maliyeti olacaฤฤฑ iรงin kฤฑsa vadeli deฤer dรผลรผลleri de olabilir. KSS faaliyetlerinin ลirket deฤerini yรผkseltmesi uzun vadede gerรงekleลir. รncelikle KSSโnฤฑ gereฤi gibi yerine getiren ลirketlerin toplum nezdindeki itibarฤฑ yรผkselir. รalฤฑลanlarฤฑnฤฑn baฤlฤฑlฤฑฤฤฑ ve verimliliฤi artar, mรผลterilerin sadakati pekiลir, tedarik zinciri gรผvenli bir ลekilde รงalฤฑลฤฑr ve รผretim faaliyetlerinde aksamalar oluลmaz. ลirket doฤal รงevrenin korunmasฤฑ konusunda duyarlฤฑ olacaฤฤฑ iรงin, bu konudaki devletin yaptฤฑrฤฑmlarฤฑna ve cezalarฤฑna maruz kalmaz. รretim faaliyetlerinde yenilenebilir enerji kaynaklarฤฑna yรถnelim olacaฤฤฑ iรงin enerji verimliliฤinde de artฤฑล beklenebilir. KSS รถnem veren finans kurumlarฤฑndan ve yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑndan daha ucuz ve uygun ลartlarda finansman olanaklarฤฑ da uzun vadede ลirket deฤerini yรผkseltecektir.
Bรผtรผn bunlar kulaฤa hoล geliyor, ancak bir de madalyonun รถbรผr yรผzรผ var. KSS kapsamฤฑnda hayata geรงirilen her uygulama ลirkete bir maliyet yรผklemekte. รrneฤin รงevreye olan zararฤฑ azaltmak iรงin arฤฑtma tesisi kurulmasฤฑ, yenilenebilir enerji kaynaklarฤฑna ulaลฤฑm iรงin yapฤฑlan harcamalar, topluma fayda saฤlayan sportif, kรผltรผrel veya sanatsal projelere sponsor olma ya da maddi destek saฤlama, eฤitim kurumlarฤฑna baฤฤฑลta bulunma vb. uygulamalar ลirketin ciddi bir bรผtรงe ayฤฑrmasฤฑnฤฑ gerektiriyor. Bu bรผtรงenin bรผyรผklรผฤรผ ne olacak? Ne kadar harcama yapฤฑlmalฤฑ iyi bir kurumsal vatandaล olabilmek iรงin? Bu sorularฤฑn cevaplarฤฑ birazda ลirketin รถlรงeฤi ile ilgili. Bรผyรผk รถlรงekli ลirketlerin KSS uygulamalarฤฑna daha fazla kaynak ayฤฑrabilecekleri sรถylemek mรผmkรผn. Ancak burada, KSS iรงin tahsis edilen kaynaklarฤฑn sermayeden deฤil, ลirketin yarattฤฑฤฤฑ katma deฤerden veya รผrettiฤi kardan saฤlanmasฤฑ temel kฤฑstas olmalฤฑdฤฑr.
Halka aรงฤฑk ลirketlerin KSS kapsamฤฑnda yaptฤฑklarฤฑ harcamalarda dikkate edilmesi gereken bir kรถtรผ uygulamadan da bahsetmekte fayda var. Bazฤฑ ลirketler bu tรผr harcamalar yolu ile ลirket kaynaklarฤฑnฤฑ haksฤฑz yere ve ekonomik rasyonelliฤe aykฤฑrฤฑ ลekilde ลirket dฤฑลฤฑna transfer edebilmektedirler. Bรถyle harcamalar her ne kadar KSS kisvesi altฤฑnda yapฤฑlsa da ลirkete zarar vermekte ve piyasa deฤerini dรผลรผrmektedir.
Uzun vadeli yatฤฑrฤฑm yapan kรผรงรผk yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn, hissesini aldฤฑฤฤฑ ลirketin KSS kapsamฤฑnda yรผrรผttรผฤรผ faaliyetleri ve bu faaliyetlerin bรผtรงelerini yakฤฑndan takip etmesinin hem hakkฤฑ hem de gรถrevi olduฤunu rahatlฤฑkla sรถyleyebiliriz. Kรผรงรผk yatฤฑrฤฑmcฤฑlar hem bireysel haklarฤฑnฤฑ, hem de diฤer diฤer kรผรงรผk yatฤฑrฤฑmcฤฑlarla ortak hareket ederek azฤฑnlฤฑk haklarฤฑnฤฑ kullanฤฑp, ลirket yรถnetimi รผzerinde baskฤฑ yaparak, ลirketin iyi bir kurumsal vatandaล olmasฤฑnฤฑ ve KSSโฤฑn gereฤi gibi yerine getirilmesini saฤlayabilirler. (Bireysel ve azฤฑnlฤฑk haklarฤฑnฤฑn nasฤฑl ve hangi platformlarda kullanฤฑlabildiฤini daha รถnceki yazฤฑlarฤฑmฤฑzda ele almฤฑลtฤฑk) Ayrฤฑca anฤฑlan haklarฤฑ kullanarak, KSS bรผtรงeleri incelenip, ลirket kaynaklarฤฑnฤฑn dฤฑลarฤฑya transferini engelleyecek giriลimlerde bulunmalarฤฑ mรผmkรผn. Ortaklฤฑk haklarฤฑnฤฑn bu ลekilde kullanฤฑmฤฑnฤฑ kรผรงรผk yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn sorumluluฤu olarak deฤerlendirmek gerekir.
ย
ย
